Site-archief

Kamerbrief digitalisering hoger onderwijs

Hallo Marcel,

Begin dit jaar heb ik geschreven over een viertal essays digitalisering hoger onderwijs. Het Ministerie van OCW heeft in het najaar 2017 aan vier experts gevraagd hun visie/toekomstperspectief op open en online hoger onderwijs te formuleren. Deze essays zijn in juni 2018 besproken met de Eerste Kamer. Minister Van Engelshoven (OCW) stuurde deze week naar aanleiding hiervan de senaat haar visie op digitalisering in het hoger onderwijs. Ze gaat hierbij kort in op de wijze waarop digitalisering in haar ogen kan bijdragen aan de onderwijskwaliteit in het hoger onderwijs. Ze verwijst in haar brief ook naar de Versnellingsagenda.

Je kunt deze kamerbrief hier downloaden.

Een aantal citaten uit deze brief:

Voor mij staat centraal dat digitalisering een middel is om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Digitalisering is geen doel op zich.

… gaf ik reeds aan dat onderwijsinnovatie met ICT wat mij betreft dienend is aan de interactie tussen student en docent. Zoals de Onderwijsraad benadrukt in haar rapport ‘Doordacht Digitaal’ (2017) is het belangrijk dat docenten eigenaarschap houden en dat zij in staat zijn hun deskundigheid te vergroten en hun onderwijs te innoveren.

In het versnellingsplan scharen alle bekostigde Nederlandse hogeronderwijsinstellingen zich achter een groot aantal verstrekkende ambities, zoals het professionaliseren van docenten en het gezamenlijk toewerken naar open leermaterialen. Versnelling is ook wat mij betreft hard nodig. Te vaak nog blijven innovatieve onderwijsverbeteringen hangen bij enkele enthousiaste docenten en krijgt innovatie niet de schaalgrootte en ondersteuning die het verdient.

Het is nog altijd mijn ambitie dat alle docenten in het hoger onderwijs hun leermaterialen in 2025 open delen. En minstens zo belangrijk: dat het gewoon wordt het leermateriaal van anderen te hergebruiken. Om zo samen te werken aan beter leermateriaal.

Over een jaar verschijnt de Strategische Agenda Hoger Onderwijs en Onderzoek. De essays worden gebruikt bij de totstandkoming hiervan. Fijn en goed om te weten.

Groet,
Judith

Vaardig,waardig,aardig #onderwijs2032 Samen.Veranderen.Doen

Misschien heb je het meegekregen Marcel? Vanmiddag kon je live volgen hoe Paul Schnabel het rapport Ons Onderwijs2032 overhandigde aan Staatssecretaris Dekker. Dit advies gaat over het toekomstgericht onderwijs eruit zou moeten zien en het is een eerste stap naar een herziening van het curriculum van het primair en voorgezet onderwijs. Misschien voor ons, werkend in het HBO, niet direct van belang, Maar uiteindelijk worden deze leerlingen wel onze studenten. Daarom goed om hier kennis van te nemen.
Wat ik mooi vind is dat de commissie zoveel mensen betrokken heeft bij de totstandkoming van dit advies. Er zijn vele gesprekken gevoerd met leerlingen, ouders, docenten, wetenschappers. Bestuurders maar ook vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke en culturele instellingen gingen met elkaar in gesprek. Het is een breed gedeelde visie. Mooi. In 2016 wordt deze visie vertaald naar een vernieuwd curriculum.

Zie ook deze prachtige Touchcast. In deze interactieve animatie kan je het hele traject tot nu toe bekijken.

Onderwijs2032

Snel heb ik het rapport gescand. Wat stukjes hier en daar geknipt uit de samenvatting en hieronder geplakt:

Het Platform pleit voor een vaste basis van kennis en vaardigheden; Nederlands, Engels, rekenvaardigheid (inclusief wiskunde), digitale geletterdheid en burgerschap als verplichte onderdelen van het kerncurriculum. Behalve kennis ook vakoverstijgende vaardigheden, het gaat om leervaardigheden, creëren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen en samenwerken. Het Platform wil een afgebakend, wettelijk verankerd kerncurriculum en een keuzedeel dat past bij de school en de leerling. Het kerncurriculum schept een basis voor een samenhangend onderwijsaanbod. Versterking van de doorlopende leerlijn en niveaudifferentiatie zijn aandachtspunten voor de uitwerking van het kerncurriculum. Curriculumvernieuwing komt niet van de grond zolang de manier van toetsen en examineren niet wordt aangepast. Toekomstgericht onderwijs heeft zowel aandacht voor meetbare als ‘merkbare’ leeropbrengsten. Toekomstgericht onderwijs is evenmin mogelijk wanneer niet aan bepaalde condities wordt voldaan: investeren in de professionele ontwikkeling van leraren, eigentijdse lerarenopleidingen, samenwerking tussen alle onderwijspartijen en een goede digitale infrastructuur. Een stevige positie van leraren in de vervolgfase is eveneens van belang. Gezien de positieve ervaringen met de dialoog adviseert het Platform die fase interactief in te richten.

Dat Biesta veel invloed heeft gehad op de inhoud zie je vooral terug in de paragraaf ‘vaardig, waardig, aardig’

Vaardige leerlingen beschikken over een stevige basis aan kennis en vaardigheden die hen in staat stelt maatschappelijk te functioneren. Leerlingen kunnen waardig omgaan met anderen en op een verantwoorde manier bijdragen aan de samenleving. Ook vormen leerlingen in het onderwijs hun persoonlijkheid.

Dit lijkt me ook wezenlijk voor onze studenten. Ik heb al eerder geblogd nav een bezoek van Paul Schnabel aan Limburg

Mijn mening is dat Zuyd expliciet zich zou moeten profileren op ‘persoonsvorming’ vanwege haar missie “professionals ontwikkelen zich met Zuyd”. Ik vermoed dat naar de toekomst toe je als onderwijs alleen het verschil kunt maken op de persoonlijke contacten en beleving. Dat hierbij ook ict en learning communities een ondersteunende rol in kunnen spelen, lijkt me in de huidige samenleving voor de hand liggend.

Daarom vond ik het initiatief dat ik vanmorgen toevallig via een tweet van Brigitte Schallenberg collega en MLI-er zag erg mooi: de Bildung Academie voor waardige en aardige studenten! Dit initiatief is voor universitaire studenten en alleen te volgen in Amsterdam. Een half jaar lang volg je modules waarin je werkt aan persoonsvorming en maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef. Alhoewel ik vind dat dit een integraal onderdeel zou moeten zijn van je opleiding, is blijkbaar momenteel de ervaring dat hieraan te weinig tijd aan wordt besteed. Zie ook het Bildungsdebat dat ook bij Zuyd is gevoerd maar waar ik niet veel meer over hoor. Volgens mij streef het Honoursprogramma van Zuyd dezelfde doelen na. Dit programma was alleen voor excellente studenten en bestaat inmiddels niet meer. Misschien tijd voor een revival? Maar dan wel toegankelijk voor alle studenten.

Als I-adviseur ben ik ook blij met dit stukje tekst 🙂

Het Platform vindt dat werken en leren in de digitale wereld en met nieuwe technologieën tot de kern van toekomstgericht onderwijs behoren. Het gaat om vier onderdelen: dat leerlingen ICT-basiskennis opbouwen, informatievaardigheid ontwikkelen, mediawijs worden en leren begrijpen hoe technologie werkt (computational thinking). Samengevat als digitale geletterdheid.

Maar zeker ook met

Investeren in professionele ontwikkeling en samenwerking.  Leraren moeten wat het Platform betreft samen met hun leidinggevenden beter in staat zijn om in teamverband invulling te geven aan het onderwijsprogramma. Dat vereist onderwijskundige kennis, leiderschap en samenwerking binnen lerarenteams. Toegang tot inspirerende voorbeelden en (wetenschappelijk) onderzoek is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Leraren moeten de tijd krijgen om binnen én buiten de school met collega’s en professionals te werken aan een samenhangend curriculum en kennis te delen over pedagogiek, didactiek en leerinhoud. Dat vraagt van schoolleiders een actieve, stimulerende en faciliterende rol. Bij een toekomstgericht onderwijsaanbod hoort een organisatie van de school die het leerlingen mogelijk maakt minder plaats- en tijdgebonden te leren. Het is aan de leraren om daar in samenspraak met de schoolleiding en -besturen vorm aan te geven. Het gaat bijvoorbeeld om onderwijstijd, lesvormen, de manier waarop leerlingen worden gegroepeerd en het gebruik van leermateriaal. Om van innovatieve mogelijkheden gebruik te kunnen blijven maken, is het cruciaal de kwaliteit van de ICT-infrastructuur en de bijbehorende professionalisering op peil te houden.

Hoe onze samenleving over 16 jaar in 2032 eruit zal zien? Ik weet het niet. Niemand denk ik. We hebben geen van allen een glazen bol. De enige constante factor is de verandering. Niets is zeker en de technologische ontwikkelingen gaan snel. Tsja die VUCA-wereld hè? Dus ja, ik ondersteun de ingezette koers (voor wat het waard is ;)). Ik hoop wel dat dit niet pas in 2032 gerealiseerd is. Het zijn ontwikkelingen die nu al spelen, en niet alleen in het PO en VO, maar zeker ook in het HBO,

Ronald Buitenlaar vroeg via twitter om een samenvatting van het advies in drie woorden. Voor de hand liggend was natuurlijk de mooi gevonden termen ‘vaardig, waardig, aardig’ te tweeten. Dat deed ik dan, maar daarna noemde ik ‘samen veranderen doen’. Mijn kernwoorden bij elke vorm van samenwerken, onderwijs en vernieuwing.

groeten,
Judith

Bezocht EDLAB, The Maastricht University Institute for Education Innovation

Dag Marcel,

Op de 1e dag van de herfstvakantie heb ik met collega’s Rienke, Pieter en Els een bezoek gebracht aan het EDLAB van de Universiteit Maastricht.

EDLAB

Klik op de afbeelding om folder EDLAB te downloaden

Het EDLAB is net zoals Tapijn Learning Spaces gevestigd op het terrein van de Tapijnkazerne, een prachtig mooi stukje Maastricht. Vanuit deze voormalig officiers mess heb je werkelijk een fantastisch uitzicht op de oude stadsmuur.  Het gebouw bestaat uit diverse flexruimtes, loungeplekken en vergaderruimtes. Allemaal erg mooi en licht ingericht. Wist je trouwens dat jouw opleiding Department of Knowledge Engineering ook op dit terrein nu gevestigd is?

Edlab4
Walter Jansen, coördinator Innovation en Nynke de Jong (liaison vanuit faculteit Gezondheidszorg) vertelden ons over aanleiding en missie van dit universiteitsbrede innovatiecentrum. Net zoals onze Zuyd Innoveert had de universiteit een vergelijkbaar onderwijsinnovatieprogramma, nl. ‘Leading in Learning’. Na enkele jaren met interessante en leuke projecten werd geconstateerd dat duurzame implementatie ontbrak. Dit was voor het CvB van de UM aanleiding om flink te investeren in dit innovatiecentrum. De directeur van EDLAB (tevens vice rector magnificus) is vanaf 1 april met zijn team aan de slag het centrum op te bouwen. Het kernteam bestaat uit 8 personen (5,5 fte) waarbinnen ook de bibliotheek is vertegenwoordigd. Daarnaast zijn er facultaire vertegenwoordigers (zij noemen dit ‘liaisons’). Elke faculteit is vertegenwoordigd door 0,4 fte (gedeeltelijk gefinancierd door EDLAB), soms is dat 1 persoon, maar het zijn vaker 2, of soms 3. (Herken je je bloemmodel? 🙂 ).

Het EDLAB bestaat uit 3 pilaren

  1. Education Innovation waarbinnen 3 thema’s zijn gedefinieerd: instructional design, assessment en international classroom
  2. Excellence Education (honour-programs)
  3. Educational Services (docentprofessionalisering)

Onderzoek is niet het doel, maar kan altijd aanhaken.

Maandelijks komen het kernteam met de liaisons bijeen om projectvoorstellen te bespreken en om ideeën te genereren. De facultaire vertegenwoordiger bespreken dit binnen hun facultaire gremia en proberen draagvlak te zoeken en te creëren. De liaisons zijn dus de verbindingstroepen tussen EDLAB en de faculteiten. Vanuit hun ambassadeursrol organiseren binnen hun faculteit o.a. lunchbijeenkomsten om de kennis vanuit EDLAB te delen. Zij hebben regelmatig overleg met het management van hun faculteit.

Bij het bepalen van de EDLAB projecten is onderwijsvisie altijd uitgangspunt. De focus ligt op het ontwikkelen en duurzaam implementeren van vernieuwingen/verbeteringen voor alle UM faculteiten. Waarbij studenttevredenheid en verbeteren van kwaliteit van onderwijs het doel is. Mochten sommige voorstellen niet door alle faculteiten omarmd worden dan kan een faculteit uiteraard zelf een innovatieproject opstarten, maar dit gaat dan niet onder leiding van EDLAB. Per project is een taskforce actief, bestaande uit experts uit de faculteiten op het specifieke onderwerp. Dit kunnen de liaisons zijn, maar dat is zeker niet altijd het geval. De liaisons zetten wel hun netwerk in om deze experts te zoeken. De (tijdelijke) inzet van deze experts wordt opgenomen in hun takenplaatje.
Het is wel de bedoeling de studenten in de nabije toekomst te betrekken bij de brainstormsessie, maar niet bij het construeren.

Dit EDLAB is dus niet zoals ons X-lab of als een iXperium gericht op trends op het gebied van leren en lesgeven met ict. Hiervoor is binnen de bibliotheek van de UM de supportservice EdICTed ingericht.

Kan dit ook bij Zuyd?

Het was erg interessant om te horen hoe de UM het weerbarstige onderwerp ‘onderwijsinnovatie’ aanpakt. Hoewel ze nog in de opstartfase zitten, ervaren ze dat het model van kernteam met facultaire vertegenwoordigers werkt. Moeten we toch nog maar weer eens een keer een poging doen om dit model, ons bloemmodel onder de aandacht van ons management te brengen? De focus van het EDLAB is duidelijk, het gaat om onderwijsinnovatie in de breedste zin van het woord, maar wel voor alle faculteiten. Het van elkaar leren en het gebruik maken van elkaars kennis staan centraal.
De focus van het I-team betreft innovatie op het terrein van ICT in onderwijs en onderzoek, maar ook voor alle faculteiten van Zuyd. Uiteraard, de urgentie van innovatie van onderwijs moet vanuit de faculteiten komen. Zuyd Innoveert faciliteert dat prima. Momenteel poppen zoveel icto-gerelateerde innovatieprojecten op. Prachtig! Laat die duizend bloemen maar bloeien! Maar net zoals de UM worstelen wij ook met duurzame innovatie.  Als I-team raken wij het overzicht langzamerhand kwijt. Misschien is dat niet erg. Toch hoor ik steeds vaker de behoefte om van elkaar te leren. Wielen lijken opnieuw uitgevonden te worden. Experts van buiten worden ingevlogen. De roep om ict-docentprofessionalisering wordt steeds luider. En natuurlijk wist ik het wel, maar na het bezoek aan het EDLAB is het me weer duidelijk geworden dat zonder (financiële) ondersteuning van het management het structureel en duurzaam kennis delen en samen e-learning projecten uitvoeren nooit succesvol zal worden. Zou die bloem ooit nog eens tot groei komen?  🙂

We zijn na deze kennis uitwisseling nog even in het Tapijn Learning Spaces geweest, waar ik al eerder ben geweest en over geblogd heb. Ik heb de ervaring van dit 2e bezoekje toegevoegd aan dat blogbericht.

Na een heerlijke lunch buiten in het herfstzonnetje op het terras van de Tapijn, hebben Rienke en ik binnen nog even verder gewerkt. Een prima werkplek: snelle gratis wifi, gezellige omgeving, sfeervolle muziek, lekkere koffie. Nu alleen nog wat extra stopcontacten en Maastricht is een Seats2meet plek rijker.

Herfstgroeten,
Judith

NMC Horizon 2015 preview en video competitie

Ha Judith,

Vandaag kreeg ik een herinnering van Shannon Ritter van de socmedia groep van Educause over de video competitie van het Horizon report. Horizon dat ieder jaar een analyse maakt van de ontwikkelingen op ICT innovatie in onderwijsland.

En toen bedacht ik me, hebben we het al gehad over de 2015 preview? Ik kon hem in ieder geval niet vinden. 😉

Nou hieronder een sneak preview van de concept versie:

Important Developments in Educational Technology for Higher Education
Time-to-Adoption Horizon: One Year or Less:
– Bring Your Own Device (BYOD)
– Flipped Classroom

Time-to-Adoption Horizon: Two to Three Years
– Makerspaces
– Wearable technologies

Time-to-Adoption Horizon: Four to Five Years
– Adaptive Learning Technologies
– The Internet of Things

Grijns genoeg voer om over te bloggen te komende dagen. Het hele rapport (nog steeds concept) staat hier: link

Maar de herinnering van Shannon Ritter ging over een video contest die de laatste jaren georganiseerd wordt rondom het uitbrengen van het rapport. In een 1-2 minuten durende video kun je als faculteit/opleiding aangeven wat je al doet op de benoemde punten of hoe je er over denkt. Voorbeelden zijn er natuurlijk uit voorgaande jaren.

Wie binnen Zuyd zullen we challengen om een filmpje te maken? Zou Pieter bereid zijn om te filmen? Zou Ankie iemand kennen? Zou Chris of Jan het durven. Zijn er studenten die het lef hebben (CMD? Fysiotherapie?)

We gaan eens op zoek de komende dagen.

Groet Marcel

Zweinstein-game of ThemePark feedback (beide goed onderwijs)

Ha Judith, Dag Marcel

Ik heb besloten om maar te reageren in jouw blogpost, met een eigen kleurtje 🙂

In je blogpost “Wat vind jij goed onderwijs” schrijf je: mensenlijke interactie is bepalend voor de kwaliteit van het onderwijs. Wat beweegt een ieder? dat is toch de kernvraag …  Het linkje naar de blogpost voor de liefhebber

In die zin zit voor mij een keiharde waarheid en een vraag en een combinatie van beiden. Ik bedoel, ik doe onderwijs en innovatie omdat ik leef op die menselijke interactie. Dus dat beweegt me! Interactie en innovatie (en daardoor inspiratie). En daarbij heb ik je hulp nodig. Die bied ik je graag 🙂

Een van de dingen die mij beweegt, is het zo nu en dan projecten opstarten of gewoon ‘beginnen’ aan ideeën. Zo is al veel niet gelukt (maar wel veel geleerd) en soms ook een aantal hele mooie dingen wel gelukt. Daarom zuydrobotics, daarom doitatzuyd, daarom vrrroom, daarom 2bejammed en daarom Mooczi voor Zuyd Innoveert. Marcel van der Klink en Dominique Sluijsmans hebben een nieuwe aanpak. Ideeën kunnen gepitched worden door teams van studenten en docenten en daarmee een subsidie verdienen. Maar ik kan niet kiezen? Dus Judith help! Ik zal vanuit meerdere ideeën er twee kiezen waar je uit zou moeten kiezen.

En nee, je te verwachten antwoord: pitch ze alle twee, mag niet. Waarom niet? Omdat ik niet de tijd en energie genoeg heb om beide ideeën van ‘fuel’ te voorzien. Tuurlijk mijn studenten gaan het project ‘trekken’, want ik geloof in student-power, maar toch. Ik ben op zoek naar een keuze.

Optie 1: De zweinstein-a-like game waarbij het trainen van competenties buiten het directe curriculum gestimuleerd worden. Het plan hiervoor kookt al een tijdje. De serveromgeving Eduquest is klaar, er zou nog een mooie app gebouwd moeten worden en het spel zou gespeeld moeten worden (playtesting) om het te verbeteren. Ik heb al samen met Chris Kockelkoren een poging gedaan voor een minor project aanvraag, maar we hebben geen tijd gevonden voor de laatste feedback te wijzigen en opnieuw in te leveren. Studenten worden in dit spel dus uitgedaagd om allerlei zaken te doen (quests) naast school. Uitdagingen die horen bij het vakgebied, leuke activiteiten met betrekking tot de sfeer, het bijwonen van faculteitsgerichte gebeurtenissen. En dit alles voor punten en rankings en wellicht zelfs in teams. Zoals griffioender punten kreeg bij allerlei acties van Harry Potter of Marcel Lubbermans. Same style other quests.

Deze game zou mijn voorkeur hebben. En waarom? Vanwege ‘Bilding’. En niet alleen omdat Dominique Sluijsmans, programmamanager van Zuyd Innoveert dat noemde in haar inaugurele rede noemde als 1e bouwsteen die zij als lector Professioneel Beoordelen belangrijk vindt voor de visie op beoordelen. Bij het beoordelen van studenten moet gewoon meer aandacht zijn voor het ontwikkelen van professioneel vakmanschap, het stimuleren van onderzoekend vermogen en zelfontwikkeling. Ook in het manifest over normatieve professionalisering wordt over ‘Bildung’ naast ‘Ausbildung’ gesproken.  We moeten studenten beschouwen als mensen die hun creativiteit gebruiken om initiatieven te nemen. We zouden ons in het onderwijs meer moeten bewegen van rendement (resultaten) naar waarde (vorming). Bildung gaat over zelfontplooiing, dat je in staat ben tot moreel oordelen en kritisch denken. Zoals in mijn blog over goed onderwijs ook al refereerde, het hoort ook bij de 21st century skills.

Optie 2: We gebruiken veel instrumenten binnen Zuyd om te ervaren hoe studenten ons onderwijs vinden. Blokenquetes en NSE zijn voorbeelden van meetinstrumenten waar ook targets aan verbonden zijn. Maar die zijn slechts 1x per blok of jaar en wordt door studenten (door de hoeveelheid aan vragen) vaak als irritant ervaren, waardoor dat de hoevedheid deelnemers soms beperkt is. Om sneller commentaar te krijgen proberen we bij ICT met koffieuurtjes informeel te polsen hoe het is. Maar ook hier is het beeld beperkt, informeel en vaak slechts een/een aantal meningen. Je zou sneller een breder beter beeld willen krijgen en interacteren (whatsapp style) reageren. Anoniem als de student dat wenst, persoonlijk als daarom gevraagd wordt. Een app, waarbij je TheSims of Thempark stijl kunt aangeven hoe je je voelt over bepaalde onderwerpen die bij een MT lid van de opleiding binnen komen zou dan mooi zijn. Studenten zouden dan via een puntensysteem beloond kunnen worden voor het geven van feedback, waarbij (periodiek) het geven van positieve feedback gestimuleerd wordt.

Dat betekent automatisch dat ik niet voor deze optie kies. In de reactie onder dit blog zag ik dat Chris Kockelkoren zijn voorkeur hiervoor uitsprak. Ik ben het dit keer niet met hem eens. Waarom? Omdat deze game voor mij te veel over meten en rendementen gaat. Als je mijn blogs over onderwijsvernieuwing, samen leren goed gelezen hebt, snap je dat. Te vaak gaat de discussie over onderwijskwaliteit over meetbare resultaten, omdat hiermee vergelijking tussen onderwijsinstellingen gemaakt zou kunnen worden. Maar jij weet net zo goed als ik dat al die cijfertjes ook heel goed te manipuleren zijn. Met deze game probeer je volgens mij dan het  ‘systeem’ in stand te houden. Of misschien begrijp ik het doel van deze game niet goed? Enne …. waarom zou alleen het geven van positieve feedback gestimuleerd worden?

Je snapt dat ik studenten ICT een van beide projecten wil laten pitchen, maar ook bouwen en runnen. Je snapt ook dat een van mijn valkuilen, het niet kunnen kiezen, wederom problemen oplevert. Wat super dat studenten dit gaan pitchen!

Dus Judith help, want beide vind ik goed onderwijs.
En heb ik je geholpen? Ik heb gekozen. Ik vind de ene game eigenlijk toch iets beter goed onderwijs 😉

Groet Marcel

P.S. Sorry dat ik refereer naar een blogpost die je nog gaat posten 😉 Maar ik reageer er wel alvast op. Nou ja zeg 😛 Ik was wel even van m’n apropos. Ik dacht dat we elkaar concept blogposten niet zouden lezen 😉 Maar het was uiteindelijk een smakelijk amuse voor onze lezers.

%d bloggers liken dit: