Site-archief

Samen Leren. Eindrapport 2016 Nationale Denktank

samenleren_vk

klik op de afbeelding om de publicatie te downloaden

Gisteren kreeg ik weer eens post, Marcel. Altijd leuk ūüôā Het¬†boekje Samen Leren van de Nationale Denktank ontving ik van StudyStore, de boekenleverancier van Zuyd. Zij waren √©√©n van de themapartners van de Nationale Denktank. Ik had nog nooit van deze stichting gehoord, jij wel? Ruim 10 jaar geeft een groep jonge mensen een onafhankelijke visie op een maatschappelijk probleem¬†en bedenken hier praktische oplossingen voor. Dit jaar reiken zij tien oplossing aan voor het beroepsonderwijs (mbo en hbo) van de toekomst. Wist je trouwens dat 80% van alle studenten een beroepsopleiding volgt?

Op de achterflap staat: “Omdat maatschappij en samenleving constant in beweging zijn, heeft het beroepsonderwijs te maken met verschillende uitdagingen die ze het hoofd moet bieden.”

Uitgangspunt was de onderzoeksvraag:

Hoe komen we in Nederland tot beroepsonderwijs dat de student stimuleert tot een blijvende persoonlijke ontwikkeling zodat hij kan werken en leven in een permanent veranderende samenleving?

Op basis van onderzoek en gesprekken is geconcludeerd dat het toekomstig beroepsonderwijs de volgende elementen zou moeten bevatten:

  • het onderwijs vormt de samenleving
  • de waarde van de schooltijd zelf wordt toegevoegd aan de onderwijsdoelen
  • beroepsonderwijs is gelijkwaardig aan academisch onderwijs
  • de onderwijsinstelling fungeert als maatschappelijk centrum
  • meer praktijkgericht leren, om de aansluiting op de arbeidsmarkt te verbeteren

Ze hebben dat mooi in een plaatje gevat

samenleren_mc

Tijdens de analysefase kwamen vijf thema’s naar voren:

  1. Onderwijsinstellingen leiden studenten niet optimaal op voor de arbeidsmarkt (Curriculumvorming duurt te lang)
  2. Studenten kunnen zich niet optimaal persoonlijk en sociaal ontwikkelen (Hbo’ers ervaren een prestatiedruk, die hinderlijk is voor een brede persoonlijke ontwikkeling)
  3. Een ‚Äėleven lang leren‚Äô wordt steeds urgenter, maar gebeurt nog te weinig
  4. Studenten hebben geen gelijke kansen in het beroepsonderwijs
  5. Er is behoefte aan voldoende en goede leraren (leraar moet zowel coach als vakexpert zijn, verschillende vaardigheden moet beheersen voor de verschillende opleidingsniveaus, en hoog moet scoren op allerlei karaktereigenschappen)

De thema’s¬†vormen de basis voor de voorgestelde oplossingen:samenleren

  1. Klaar voor de start
    Studiekiezers leren zicht te ori√ęnteren op wat ze willen en wat ze kunnen
    – professionals bezoeken scholen waardoor leerlingen zich breder kunnen ori√ęnteren
    – studiekeuzeweek laat leerlingen verschillende beroepen en opleidingen ervaren
    – objectieve informatie maakt leerlingen bewust van hun arbeidsperspectieven
  2. StagiAirport
    Iedereen een gelijke kans op een stageplaats
    – systeem dat studenten en vacatures koppelt op basis van kennis en ervaring
    – selectie op basis van achtergrond, naam en afkomst is verleden tijd
    – bedrijven krijgen de kandidaten die het beste bij hun vacature passen
  3. Samen sterk
    Geef iedereen de kans om mee te doen
    – iedere student mag zich ontplooien door activiteiten te organiseren
    – uitgebreide en betaalbare sportfaciliteiten voor √°lle studenten
    studenten voelen zich verbonden, met elkaar én met de school
  4. Plan je money
    Met kennis en vaardigheden meer grip op je geld
    – studenten krijgen meer controle over hun eigen financi√ęn
    – app met gamified lessen en peer-to-peer feedback
    – de schuldenproblematiek onder mbo’ers spelenderwijs aanpakken
  5. #DareToDream
    Leert studenten vaardigheden waarmee ze hun dromen kunnen realiseren
    Рmotiveert studenten om kansen te zien én te grijpen
    – meer verantwoordelijkheid en uitdaging in het onderwijs
    – inspireert door stapsgewijs en gepersonaliseerd leren
  6. Mbo-havo uitwisseling
    Mbo en havo versterken elkaar in de voorbereiding op het hbo
    – betere en meer praktijkgerichte beroepori√ęntatie op de havo
    – succesvollere doorstroom binnen de mbo-hbo-route
    – een eerlijkere kans op het hbo voor mbo’ers
  7. Pre-Pabo
    een soepele overgang van het mbo naar de pabo
    – maakt de pabo toegankelijker voor mbo’ers
    – een diverser lerarenbestand, dus een betere afspiegeling
    – ervaring met lesgeven voor toekomstige lerearen
  8. WIJS onderWIJS
    Leren stopt niet bij het behalen van je diploma
    – maakt om- en bijscholing voor volwassenen toegankelijk
    – speelt in op een veranderende arbeidsmarkt
    – helpt Nederland in het voorop lopen als kennisland
  9. Talent voor de klas
    Traineeship voor talentvolle pedagogen en psychologen
    – levert nieuwe docenten met passende vaardigheden
    – biedt talentvolle academici een nieuwe uitdaging
    – stimuleert kruisbestuiving tussen universiteit en mbo
  10. Hack je les
    Studenten zetten ontevredenheid om in actie
    – stimuleert studenten op hun feedback op de opleiding onder woorden te brengen
    – introduceert docenten op een toegankelijke manier aan feedback
    – zorgt ervoor dat studenten zich meer betrokken voelen bij hun eigen onderwijs

Vanuit herkenbare thema’s hebben ze mooie inspirerende oplossingen beschreven. Ook de twee aanbevelingen waarmee het rapport eindigt zijn zeer herkenbaar:

  1. Snellere innovatie binnen het beroepsonderwijs
  2. Help docenten om verder te professionaliseren (10% van de werktijd voor professionalisering)

samenleren_professionaliseren

Wil je meer weten over de voorgestelde oplossingen of aanbevelingen? Bij elk item staan contactpersonene vermeld. Kijk vooral eens naar #DareToDream, leuke pilot! ūüôā Of Hack je les!

Misschien vind je het ook interessant om hun eindrapport uit 2014 over big data te bekijken?

Groet,
Judith

Anders kijken. Anders leren. Anders doen.

Hoi Marcel,

Onlangs heeft de Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen haar tweede advies gepresenteerd: Anders kijken, anders leren, anders doen: Grensoverstijgend leren en opleiden in zorg en welzijn in het digitale tijdperk. Het 1e advies betrof  een toekomstgerichte beroepenstructuur.

anderskijken

In dit advies wordt uitgewerkt wat de veranderende gezondheidszorg betekent voor het leren en opleiden van (toekomstige) zorgprofessionals. Anders kijken naar de gezondheidszorg (meer gericht op eigen regie van burgers) betekent voor zorgprofessionals een verschuiving van de nadruk op ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag en meer interprofessioneel samenwerken. Dit alles heeft gevolgen voor het onderwijs aan de zorgopleidingen. Het anders leren houdt in dat professionaliteit zich steeds meer zal kenmerken door de samenhang tussen vakbekwaamheid, samenwerkend vermogen en lerend vermogen.  Essentieel voor het slagen van deze fundamentele veranderingen is leiderschap, eigenaarschap en betekenis genereren voor alle partijen. Dit anders doen lukt alleen als de wisselwerking tussen beleid, uitvoering, opleiding, toezicht en financiering optimaal verloopt.

Het advies presenteert aan de hand van acht hoofdlijnen de veranderde visie op gezondheid voor het leren en opleiden voor alle onderwijssectoren in zorg en welzijn

  1. Functioneren, veerkracht en eigen regie van burgers staan centraal
  2. Burgers ontwikkelen van jongs af aan leer- en gezondheidsvaardigheden
  3. Functioneren, veerkracht en eigen regie als rode draad door leertrajecten
  4. De praktijk in het onderwijs en onderwijs in de praktijk
  5. Consistente en op elkaar aansluitende leertrajecten in een continu√ľm
  6. Permanent leren in teams, organisaties en netwerken
  7. Leven, leren en werken met technologie
  8. Onderzoek, onderwijs, praktijk en beleid verbinden

De commissie benadrukt hierbij de grote en toenemende rol van technologie, evenals het belang van permanent leren en kennis delen.

Kijk! Dat lees ik graag.

Zie ook de bijbehorende advieswebsite http://opleidenvoor2030.nl/

Ik heb het rapport niet letterlijk gelezen, maar het lijkt me een must-read voor onze collega’s van de faculteit Gezondheidszorg en Social Work.

Al scanned zie ik herkenbare issues als:

  • ontwerpbenadering van leertrajecten (beroepsgerelateerde context, aandacht voor reflectief handelen, blended learning, docenten die hun praktijkervaring actueel houden maar ook (digitale) didactische vaardigheden.
  • lerend vermorgen van professionals, professionele identiteit, netwerkers, informeel leren, lerende collectieven (teams)
  • e-health
  • digitale vaardigheden van (aankomende) professionals
  • integraal, multidisciplinair, praktijkgericht onderzoek
  • grensoverstijgend werken, leren, opleiden en onderzoeken

En een mooie bijlage (p. 62-65) over het lerend vermogen met verwijzingen naar bekende bronnen: Kessels, Ruijters, Grotendorst, Siemens, Wenger.

Ik ben erg benieuwd naar de implementatie van dit advies in ons zorg- en welzijnsonderwijs. En eerlijk gezegd zijn de adviezen *imho* ook zeer zinvol voor de andere onderwijssectoren.

Judith

zie ook verwant 2beJAMmed blogbericht Technologie kan ook zorg en onderwijs ondersteunen #techzo nav het 1e adviesrapport van Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen

RE: De vierde industri√ęle revolutie bij Zuyd

Ha Marcel,

Wederom was ik verrast door Zuyd. In het weekend sloeg ik de nieuwe Editie Zuyd open op het eerste hoofdartikel. Donkere wolken dreigend boven het artikel ‘De vierde industri√ęle revolutie bij Zuyd’.¬†Het onderwijs moet op de schop, lees ik verder. Wat er vervolgens allemaal door mijn hoofd schoot zal ik maar niet delen ūüôā . Als I-adviseur van Zuyd die zich¬†bezighoudt met ict-innovaties in het onderwijs, didactisch en strategisch, had ik de behoefte inhoudelijk op het artikel te reageren.¬†En niet door een mail naar de redactie te sturen, maar gewoon zoals dat in de huidige samenleving gebeurt: open en online ūüôā .

revolutie4

Door Christien Bok van SURF en collega Chris Kockelkoren, docent en icto-co√∂rdiator van faculteit ICT (en niet van heel Zuyd, zover ik weet ūüėČ ) worden de zeven belangrijkste gevolgen van de vierde industrie√ęle revolutie voor het hbo op een rijtje gezet.¬†Laat ik beginnen met op te merken dat ik blij ben dat ook Editie Zuyd aandacht besteed aan het thema ICT in het onderwijs.

Natuurlijk hebben Christien en Chris mooie uitdagingen voor het onderwijs toegelicht:

1. Onderwijs wordt maatwerk
2. De klas geflipt
3. Onderwijs wordt persoonlijk
4. Een Leven Lang Leren
5. De traditionele docent verdwijnt
6. Meer teamwork
7. Nauwe samenwerking met de regionale arbeidsmarkt

Echter, bovenstaande punten zijn volgens mij niet de gevolgen van de vierde industri√ęle revolutie maar de ontwikkelingen van de huidige digitale revolutie (revolutie 3) waar we middenin zitten. Ik mis hierbij nog punten als social learning, online samenwerken, kenniscreatie die misschien wel impliciet bedoeld zijn maar niet expliciet zijn benoemd. Ik vind het de moeite waard om ze wel te benoemen. Ik ben er van overtuigd dat alleen door open (interprofessioneel | multi-disciplinair) samen te werken en kennis te delen, stappen vooruit gezet kunnen worden, richting die 4e industri√ęle revolutie.

Hoewel niet in het artikel benoemd, is bij Zuyd, net zoals bij de andere hogescholen, ook een instellingsbreed innovatieprogramma en zijn er curriculumherzieningsprojecten in gang gezet. Inmiddels heeft het I-team op basis van de onderwijsvisie een visie op de Digitale Leer-en Werkomgeving van Zuyd geformuleerd. Inderdaad moet nog wel duidelijk worden met welke middelen en hoe het precies vormgegeven moet gaan worden. Daar zijn we wel hard aan bezig. Ik ben de eerste die toe zal geven dat we nog flinke stappen te zetten hebben.

Zijn de (terechte)¬†uitdagingen zoals Christien en Chris die beschreven¬†hebben de gevolgen van¬†de vierde industri√ęle revolutie? ¬†In de inleiding van het artikel wordt¬†robotisering, 3D printen, internet of things, big data opgesomd. Gaat de vierde industri√ęle revolutie niet verder? Volgens World Economic Forum¬†wordt dit gekenmerkt door samensmelting van het fysieke, digitale en biologische ….Het verandert ons mens. Het verandert onze relatie. Het verandert onze systemen. En wat heeft dat voor gevolgen voor het onderwijs?

(Bekijk ook de full version van The Fourth Industrial Revolution | World Economic Forum | 11:34 min)

Wat betekent dit voor het leren en werken? Dan moeten we nog wel wat stappen verder vooruit denken. Misschien richting 2030 zoals ik dat onlangs heb gedaan bij de MLI. Hebben tegen die tijd robots voor de klas, of heeft gewoon elke student een eigen robot? Misschien is ‘beam-me-up-scotty’ dan realiteit met holoportation. Gebruiken we¬†virtual en augmented reality met de hololens. Of wellicht wordt ons brein met technologie geprikkeld om taken sneller en beter worden uitgevoerd. Of denken we hybrid met behulp van nanorobotjes die in ons brein zijn ge√Įmplementeerd, en hebben we de beschikking over een cloud neocortex? Hebben we het dan nog wel over leren? Hebben we dan nog onderwijs? Ik weet het niet. Maar hier hebben we het over als we de impact van¬†de vierde industri√ęle revolutie voor het onderwijs, voor Zuyd willen bespreken.¬†De kop van het artikel komt, volgens mij, niet overeen met de inhoud.

Dat we voor uitdagingen staan, is zeker. En dat zal inderdaad zoals aan het eind van het artikel staat een gezamenlijk proces van vallen en opstaan zijn. Ik ben van mening dat Bildung in dit hele proces belangrijk is. Samen en open in gesprek. Met onze studenten praten over onze (gedroomde) samenleving. Onze studenten, onze aankomende professionals, zijn immers de denkers, ontwikkelaars, leiders van de toekomst. We leiden ze hiervoor op. De grootste taak voor het huidige onderwijs is om samen na te denken over de waarden waar we voor staan, en onze studenten daar een goede bagage voor mee te geven.

Zijn de¬†donkere wolken boven het artikel de interpretatie van de redactie voor hetgeen het onderwijs, dus ook Zuyd te wachten staat? Ik zie het niet zo somber in. Ik had liever een zonnetje met een smiley gezien. ūüôā

SunSmiley

CC-BY-SA Amit Borade

Zonnige groeten,
Judith

Edublocks! Stapelen!!

Ha M!

Ik wist wel! dat Jane McGonigal je weer aan het bloggen zou krijgen. Superpower heeft die vrouw ūüôā

Iedereen moet een uurtje de tijd nemen om haar keynote te bekijken. En dat is geen straf. Ze heeft humor, ze is inspirerend, toekomstgericht, intelligent en good looking ūüôā Ik heb de MLI-studenten van LA4 jouw blog via Twitter al doorgestuurd. Haar idee√ęn voor het onderwijs komen voor deze groep studenten te laat. Zij hebben hun toekomstscenario’s al klaar. De manier waarop Jane McGonigal bezig is met toekomstscenario’s aan het Institute fot the future¬†is super. Kijkend naar de actuele maatschappelijke en technologische signalen, slim combineren en daar komen dan briljante idee√ęn uit voort. Ze laat diverse voorbeelden zien. Zo zijn ook de Edublocks ontstaan door net zoals Bitcoins gebruik te maken van de Blockchain-technologie. Hoe dat werkt, dat wordt prima uitgelegd in dit filmpje van de BBC.

Dit kan echt disruptive voor het onderwijs zijn. Iedereen kan een docent zijn en iemand een edublock geven. Elke vaardigheid of kennis die je verworven hebt, is via een edublock terug te herleiden. Immers alle data die bij zo’n leertransactie verzameld wordt, is terug te herleiden, elke skill, elke credit. Inderdaad, het lijkt zoals jij al schreef, de oplossing voor levenlangleren. Ik zag vanmorgen een scoopit van Wilfred Rubens¬†waarin hij zijn teleurstelling uitte over een publicatie van het LLLPlatform waarin de conclusie was dat het valideren van non-formeel en informeel beter moet. Wilfred verzuchtte: “Werk er eindelijk eens aan, zou ik zeggen. Hebben we niet genoeg statements, verklaringen etc?”¬†De blockchain oplossing ligt voor het oprapen.

Hoe de techniek precies werkt, is mij niet helemaal duidelijk. Leg jij het me nog eens uit? Het gedachtegoed achter blockchain snap ik prima. Meer weten? Zie 10 Things to know about the future of blockchain in education.

Waarom ik deze keynote ook zo goed vond, is de manier waarop Jane liet zien hoe je moet denken en leren als een futurist. Ik heb het al eerder geschreven (blog) dat scenarioleren een skill is die voor onze studenten belangrijk is. Ik pleit om scenarioleren als 12e vaardigheid toe te voegen aan het nieuwe 21st century skills model.

Mooie zondag!
Groet,
Judith

8 april toegevoegd een introductie over The Blockchain for Education van de website Hack Education waarin de volgende onderwerpen besproken wordt

BlockchainEducation

Ilja Klink over de Nederlandse School

dNSHa Marcel,

Vanmorgen was ik op uitnodiging van collega Jos Laugs (Popup-school) aanwezig op de Academie Beeldende Kunsten Maastricht (Fine Arts & Design in Education) bij een informele bijeenkomst met Ilja Klink.

Ilja Klink (voormalig rector Hyperion Lyceum, zie Tegenlichtuitzending ‘De onderwijzer aan de macht’) is initiatiefneemster en nu¬†directeur van de Nederlandse School. Het was zoals Jos wilde: ‘small and special’. Het was een ontmoeting en kennisuitwisseling met zo’n 15-20 mensen uit verschillende hoeken van Zuyd, van student tot collegelid zat rond de tafel.

In het popcorn-voorstelrondje kreeg ik een beeld van de onderwijsvernieuwers die aanwezig waren: competente rebellen die open willen samenwerken, van elkaar willen leren en bereid zijn hun kennis te delen. Veranderen moet het en wel nu! Ontschotten is nodig, naar buiten toe gericht maar vooral met aandacht voor elkaar. Alles draait om relatie en verbinding, aandacht en betrokkenheid tussen studenten en docenten, tussen studenten onderling, tussen docenten, tussen docenten en management.

Precies waar het bij de Nederlandse School omdraait. dNS is geen opleiding maar een ontwikkeltraject voor bevoegde docenten, zo vertelde Ilja. In anderhalf jaar (800 uur) jezelf ontwikkelen. Je ontvangt geen master diploma maar je bent daarna wel meester-docent ūüôā Het uitgangspunt van dNS is het onderwijs weer teruggeven aan de docent. De docent maakt het verschil in de relatie tot de student, zij zijn een rolmodel. Dit jaar is een pilot gestart met subsidie van het ministerie. Ze bieden 3 programmalijnen aan:

  • Onderzoek. Niet wetenschappelijk onderzoek maar zelfonderzoek.
  • Ontwerpen. Vooral experimenteren om tot onderwijsvernieuwing te komen.
  • Ondernemen.¬†Gericht om de buitenwereld en netwerken. Die expert (supernova) binnen halen en om hulp vragen.

dNS heeft geen eigen onderwijsgebouw, ze komen samen op steeds andere uitdagende plekken: bankgebouw, museum. Er ligt geen curriculum vast, het programma is constant in beweging. Dat is wat anders dan de Master Leren en Innoveren, dit is √©cht leren en innoveren. Ik ben enthousiast, ik ben een ‘believer’. Na de afronding van de MLI heb ik me voorgenomen me niet meer vast te leggen in een formele opleiding en nee nu ook even niet in¬†een ontwikkeltraject van 800 uur om vervolgens vanuit Maastricht het hele land door te crossen.

Het krachtige van dit concept is om vanuit een opleiding, faculteit of hogeschool met enkele collega’s deel te nemen. Op deze manier de onderwijspioniers van Zuyd te ontwikkelen en zo onderwijsvernieuwing binnen Zuyd een push forward te geven.

De Nederlandse School Pilot from Nederlandse School on Vimeo.

We kregen nog een inspirerende break voorgeschoteld door studenten. Daarover een ander keer meer. Uiteraard heb ik hen om een gastblogje gevraagd. Komt er aan!

Jos vroeg ons om in een mail in een paar zinnen aan te geven wat we meenemen uit deze bijeenkomst.
In ieder geval ben ik weer bevestigd in het feit dat op Zuyd echt mooie dingen gebeuren die breder gedeeld zouden moeten worden zodat meer mensen die er open voor staan er van kunnen leren. Docenten, zo werd gezegd, moeten het ontwikkelproces van studenten kunnen faciliteren. Ik wil het kennisdelen van docenten faciliteren. Voed me maar met mooie Zuyd initiatieven. Ik deel het wel verder via ons Shared2Use of via de gelijknamige rubriek op het blog van het I-team en natuurlijk via de Nieuwsflits. Als kennisdeler verspreid en zaai ik de zaadjes wel zodat die duizend bloemen overal kunnen gaan bloeien.

Ik schreef ruim 3 jaar geleden al een blog over aandacht schenken¬†en citeerde Jim Stolze: “alles wat je aandacht geeft groeit”. Daar draait het om: √©cht gezien √©n gehoord worden. Dat willen studenten, en ook docenten. Zo leren en groeien we. Samen.

Groet,
Judith

Gekeken: Tegenlicht De slimme universiteit

Ha Marcel,

Ben je zondagavond nog even blijven hangen voor de tv nadat je naar de prachtige serie ‘Langs de oevers van de Yangtze’ had gekeken? Hierna volgde namelijk de Tegenlichtuitzending ‘De slimme universiteit’. Ik had een ambivalent gevoel over deze uitzending. Ik wist niet zo goed wat erover te bloggen. De uitzending schoot alle kanten op. Van de Maagdenhuisbezetting over rendementsdenken, de roep om Bildung naar de MOOCs die het onderwijs gaan veranderen naar het belang van interdisciplinair werken en het studeren mogelijk maken voor iedereen met welke achtergrond dan ook.

Deze week¬†kreeg een mailtje van een collega van de Dienst O&O. Zij had de uitzending gezien, was enthousiast. Zij vond het een inspiratie voor de keuzes waar we bij Zuyd voor staan. Zij was benieuwd naar onze¬†idee√ęn.

mmmm …. toch maar een blogje dan?

Deslimmeuniversiteit

 

Rendementsdenken

Hoogleraar wetenschapsantropologie aan de UvA Amade M’charek¬†had zich tijdens de Maagdenhuisbezetting aangesloten bij de protesterende studenten. Als je mijn blog een beetje volgt weet je dat ik vaker geblogd heb over het marktdenken in het onderwijs, zie mijn blog over¬†accreditatiepolitie, cijfersfetisjisten, lijstjeskickers. Dit kwam in de uitzending veelvuldig terug. De hoogleraar zegt dat het systeem pervers is. Alle output moet reken-baar gemaakt worden. En dan ga je uiteindelijk appels met peren vergelijken. Wat zegt dat dan nog als je boven aan een ranking staat als beste universiteit? Ook citation-drift van wetenschappers kwam ter spraken. Gaat het om zoveel mogelijk publicaties of gaat het om de inhoud? Ja terechte vragen. De relatie rendementsdenken en clean desk policy had ik zelf nooit gelegd. Ja natuurlijk, je kunt elke vorm van efficiency wel onder rendementsdenken scharen.¬†Je kunt het ook anders bekijken. Het feit dat je niet meer je eigen ruimte hebt met meters boeken om je heen maar in een grotere flexruimte zit, stimuleert professionele leefgemeenschappen. Hoewel we wel veel online bezig zijn, wordt het samen werken en samen leren toch nog steeds voornamelijk¬†bevorderd als we in de nabijheid van elkaar zijn, ervaar ik elke keer¬†binnen Zuyd.

Bildung

De rector van KU Leuven Rik Torfs zei mooie dingen tijdens de uitzending

Onderwijs is geen product, studenten zijn geen consumenten. Onderwijs is ook vorming. Het speelt niet alleen tussen de student en de docent, maar het vervult evenzeer een rol voor de samenleving in haar geheel. Onderwijs gaat net zo goed, of nog net iets meer misschien, over leven dan over leren.

Zijn visie en beleidsplan¬†waar hij naar refereerde is een feest om te lezen. Hij heeft het over de ‘future self’, persoonvorming staat centraal: wie wil ik zijn? Als ik dan lees dat het beleidsplan¬†tot stand is gekomen op basis van de cyclus van het waarderend onderzoeken (appreciative inquiry), dan maakt mijn hart een sprongetje :). In de visie ligt de focus op het nemen van verantwoordelijkheid, eigenaarschap, dialoog en samenwerking. Mooie woorden, echt waar.¬†En ook leuk om beelden te zien van de prachtige Agora van KU Leuven¬†waar ik al eens geweest ben.
In zijn openingsrede 2015/2016 roept Torfs op vooral ook kritiek te geven. Ik vraag me af hoe open kritiek geleverd kan worden. En of mensen dat ook richting college uitspreken. Ik moet zeggen dat er steeds vaker blogs die niet geschreven kunnen worden in mijn hoofd oppoppen.

MOOCs

Rector van de¬†Universit√§t Duisburg-Essen Ulrich Radtke wil het voor leerlingen met een arbeiders- of migrantenachtergrond mogelijk maken om te studeren. Oprichter van Coursera Daphne Koller¬†probeert online hetzelfde. Met¬†haar MOOC-platform¬†onderwijs van topuniversiteiten¬†bereikbaar maken voor iedereen met een internetverbinding. Volgens haar zetten MOOCs de bestaande onderwijsstructuur onder druk. Ik vraag me af of dit zo is. Veel MOOCs bestaan uit video’s met ‘talking heads’. In hoeverre wijkt dat af van bestaande hoorcolleges? Behalve dan dat universiteiten vooral hun beste docenten naar voren schuiven om hun onderwerp te presenteren. Veel MOOCs zijn niet meer dan window-dressing. De UvA die een MOOC over communicatiewetenschap aanbiedt beaamt ook dat hun MOOC een goede PR is voor de universiteit. Online onderwijs vraagt nog al wat van docenten. Je moet lef hebben je materiaal ook open te delen. Als je dat doet kan het ook veel opleveren zo beamen de ge√Įnterviewde docenten van de UvA want dan¬†blijkt dat mensen in het werkveld ook mee willen helpen de MOOC inhoudelijk te verbeteren en te versterken. MOOCs hebben wel de aandacht voor videoteaching/flipped classroom/blended learning gestimuleerd. Toch vormt de contacttijdverplichting in het hbo een belemmering voor het inzetten van weblectures in het onderwijs. Immers een hoorcollege telt als een contactuur, de inhoud aangeboden¬†via een weblecture niet. Waarom zou je dan docent daar tijd en energie insteken?

Interdisciplinair onderwijs 

Studenten willen graag van elkaar leren, ook van andere disciplines. Samen werken aan projecten en dat vanuit verschillende vakgebieden benaderen. Een wens die ik ook hoorde van studenten tijdens de Living Lab bijeenkomst. In de Tegenlicht uitzending ging het over aanbod van interdisciplinaire studies. Prachtig. Onderwijsaanbod aangeboden vanuit challenges. Mooi. Toch bekroop mij bekroop het gevoel dat deze universiteit toch vooral vanuit efficiency voor deze vorm had gekozen. Het betrof studies die niet meer zo intrek waren, zoals aardwetenschappen en milieurecht die nu Future Planning Studies genoemd worden. Wel slim.

Mijn idee?

Waarom ik het lastig vond om er over te bloggen? Misschien dat ik al te vaak over deze mooie ontwikkelingen gehoord heb? Dat ik daar al bloggend zo veel over heb gemeld. Dat ik weinig verandering merk? Jaja ik weet het …. ik ben juffertje ongeduld.¬†Ik weet wel dat jij dan zal zeggen: geef niet op, blijf het benoemen. Natuurlijk doe ik dan ook. Binnen mijn cirkel van invloed ūüôā .

Als ik hierover met collega’s spreek, hoor mijn idee√ęn terug. Ik weet dat echt veel docenten de noodzaak van curriculumverandering zien en willen. En natuurlijk elke verandering gaat gepaard met weerstand (zeker ook op het gebied van ict in het onderwijs waarover Wilfred Rubens recentelijk blogde). En ik weet dat veranderingen h√©√©√©√©√©√©√©l langzaam gaat. Daar heb ik mijn studie van alles over geleerd.

Uiteraard weet ik ook dat het rendementsdenken ook het gevolg is van bezuinigingen waardoor zoveel mogelijk met zo min mogelijk geld gedaan moet worden gedaan. Ik vraag me af of het kritisch punt niet bereikt hebben? Kunnen we ons onderwijs nog organiseren zoals we dat voor ogen hebben? Hebben we nog mentale en financi√ęle ruimte voor wat wij goed onderwijs vinden? Trouwens wat vinden wij goed onderwijs? Ik heb mijn idee√ęn daarover al eens geformuleerd. Flexibel, persoonlijk, blended onderwijs vraagt om een verandering van curricula. Docenten willen wel, maar hebben daar ondersteuning bij nodig. Geld voor helpende handjes is een must willen we deze koers doorzetten.

Over de toekomst van Zuyd heb ik al vaker nagedacht. Mijn 5 waarden voor ons toekomstscenario zijn:
Verbinding ‚Äď Open ‚Äď Vertrouwen ‚Äď Inspiratie ‚Äď Vakmanschap

Vanmorgen had ik een bijkletsochtend met collega Erica Diks. Zij had een idee en ik denk dat dit een geweldig idee is.
Professionals ontwikkelen zich met Zuyd, is onze missie. Volgens ons gaat ontwikkeling verder dan vakinhoudelijke kennis bijbrengen. Het gaat ook persoonsvorming: wie wil ik zijn? Wat zijn mijn krachten, wat is mijn passie. Hoe zie ik de toekomst van mezelf en van mijn (werk)omgeving. We vinden het van belang dat onze studenten met een creatieve, kritische blik (21st century skills) naar de toekomst leren te kijken. Waarom dan niet (verplicht?) iedere student 1 uur per week extra curriculaire activiteiten aanbieden? Het honoursprogram deed dit ooit ook, alleen was dit alleen voor excellente studenten. Uit ervaring met mijn eigen kinderen weet ik dat deze algemene vorming zo belangrijk is. Studenten willen het zelf ook, zo heb ik gehoord tijdens Zuyd Living Lab. In Amsterdam is er al een Bildungs Academie. En studenten van Avans zijn met iets vergelijkbaars gestart.

Samen. Veranderen. Doen?

Mooi weekend!
Judith

Een paar dagen later ….
Dit weekend las ik op Onderwijsfilosofie ook een reactie op deze uitzending van Tegenlicht. Daarin werd goed verwoord waarom ik ambivalente gevoelens had na deze uitzending over de Slimme Universiteit wat misschien uit mijn eigen woorden niet zo duidelijk naar voren kwam. Eke Rhebergen formuleert het als volgt:

Samenvattend: slimmer worden die universiteiten zeker wel, dat laat Tegenlicht wel zien. Maar het is in mijn ogen vooral een gewiekste slimheid, slimmigheidjes. Handige opvattingen, aanscherpingen, beeldbepalingen, perspectieven ‚Äď kortom, meer van hetzelfde maar met een net iets slimmere en effici√ęntere insteek of herorientatie ‚Äď

Slimmer is daarbij: leuker, inspirerender, vernieuwend, upskilling, verrijking, 21st century, interdisciplinair, ‚Äėchallenges‚Äô, effectiever, creatiever, plezanter, en nog veel meer van dat soort bla bla bla. We weten het zo langzamerhand toch wel?

De verwijzingen in deze bijdrage op Onderwijsfilosofie naar het werk van Simons en Masschelein die oproepen tot Studium in plaats van Bildung moet ik nog eens goed lezen om echt te weten of ik het hier mee eens ben. Food for thought in ieder geval deze bijdrage.

Toekomstbestendig onderwijs

Ha Marcel,

Onlangs heeft een collega¬†mij gevraagd feedback te geven over een notitie over onderwijsvernieuwing. Daarin las ik regelmatig het woordje ‘toekomstbestendig onderwijs’. Wat is dat eigenlijk? In de kantlijn schreef ik ook ‘definieer toekomstbestendig onderwijs’ ūüôā Ik heb even gegoogled en vond dat Ewoud Sanders dat al een keer voor de NRC¬†heeft uitgezocht:

Wat is nu de betekenis van toekomstbestendig? Je mag aannemen: geschikt voor de toekomst. Maar omdat de gangbare betekenis van samenstellingen met -bestendig ‚Äėbestand tegen‚Äô is,¬†klinkt het als: bestand tegen (ontwikkelingen in de) toekomst. Of beter: tegen negatieve ontwikkelingen in de toekomst.

Ja het is inderdaad zoals Sanders verder op in zijn column schrijft, een nonsenswoord, maar het bekt wel lekker ūüėČ

Nadenken over de toekomst van het onderwijs dat heb ik de laatste tijd veel gedaan. In extreme denken en in¬†toekomstscenario’s¬†uitschrijven, is leuk. Nadenken over de toekomst van de¬†digitale leer- en werkomgeving van Zuyd¬†was nodig. Het hoort allemaal¬†bij mijn leuke werk¬†als I-adviseur. Lezen van trendrapporten, volgen van blogs van onderwijsmensen en van daaruit kijken wat nodig is. Je hebt die open blik en verbeelding nodig om te kunnen innoveren.¬†Ik zeg altijd dat ik geen glazen bol heb en de toekomst ook niet kan voorspellen. Ik stuitte vorige week op een interview met¬†Patrick van der Duin en hij zegt: ‘De toekomst overkomt ons niet’. Hij (inmiddels lector bij Fontys) liet me nog een ander belang van toekomstverkenningen zien.

Onze studenten moeten ook leren vooruit te denken. Zij werken straks (op verantwoordelijke posities) in organisaties die er ook in de toekomst er nog moeten staan. Dat betekent dat je een beeld moet hebben van waar je naar toe wilt bewegen. Wat is de bedoeling? Of in andere woorden: wat is je visie? Om te overleven als organisatie moet je de toekomst verkennen, en niet alleen maar focussen op de korte termijn. Dat pleit voor scenarioleren in het hoger onderwijs ūüôā

In het artikel werden enkele¬†trends en visies uit de toekomststudies van het team Future Scanning van TNO Informatie- en Communicatietechnologie opgesomt. Deze zijn afkomstig uit het boek Van der Duin en Stavleu uit 2006 (!) ‚ÄėDe toekomst in een notendop‚Äô. Hij zat er niet zo ver naast.

  • Mensen worden kritischer en zelfbewuster. Opkomst van adhoc-collectieven waarin men zijn eigenbelang invult
  • ‚ÄėLevenslang leren‚Äô: werkenden scholen zich voortdurend bij, studenten doen naast de studie praktijkervaring op
  • Verschuiving van het opdoen van feitenkennis naar het leren van vaardigheden. Vooral het kritisch beoordelen van informatie wordt een belangrijke vaardigheid
  • Opkomst van kleinschalige, decentrale energieopwekking. Wijken verenigen zich als grotendeels zelfvoorzienende ‚Äėmini-energiecentrales‚Äô. Bruikbare restenergie wordt afgetapt uit menselijk lichaam
  • Sensorrevolutie: alles is ‚Äėgetagd‚Äô met sensoren die werken als zintuigen. Positiebepaling van apparaten, objecten en personen neemt sterk toe. Werkgevers weten precies waar hun werknemers zijn, transporteurs weten waar hun wagens zijn.

En 10 jaar later moeten we gaan nadenken over wat¬†artificial intelligence en¬†cognitive computing voor invloed heeft op de samenleving en dus op ons onderwijs. En als het onderwijs verandert in in-demand¬†learning in plaats van just-in-case learning,¬†uitgaat van de individuele talenten, focust op het levenslang leren ….. wat betekent dat voor ons onderwijssysteem? Voor de waarde van diploma’s? Allemaal interessante vragen waaruit blijkt dat behalve¬†dat het van belang is om onze studenten een creatieve, kritische blik naar de toekomst toe bij te brengen, scenarioleren ook van belang voor onze eigen organisatie. Weten we met zijn allen welke kant we op willen? Hoe we andersom gaan doen? Ik schrijf mijn visie maar¬†toch maar weer als opmerking in de kantlijn van de notitie. Wie weet wordt het verwerkt ūüôā

By the way … Ik kreeg een uitnodiging voor de bijeenkomst van Zuyd Living Lab. Zoals je weet denken studenten hierin natuurlijk al na over de toekomst van Zuyd. Vanavond presenteren de studenten hun inzichten en idee√ęn die ontwikkeld zijn. Ik ben erg nieuwsgierig en benieuwd wat ik hiervan leer. Blogje volgt natuurlijk.

LivingLab

Groeten,
Judith

Vaardig,waardig,aardig #onderwijs2032 Samen.Veranderen.Doen

Misschien heb je het meegekregen Marcel? Vanmiddag kon je live volgen hoe Paul Schnabel het rapport Ons Onderwijs2032 overhandigde aan Staatssecretaris Dekker. Dit advies gaat over het toekomstgericht onderwijs eruit zou moeten zien en het is een eerste stap naar een herziening van het curriculum van het primair en voorgezet onderwijs. Misschien voor ons, werkend in het HBO, niet direct van belang, Maar uiteindelijk worden deze leerlingen wel onze studenten. Daarom goed om hier kennis van te nemen.
Wat ik mooi vind is dat de commissie zoveel mensen betrokken heeft bij de totstandkoming van dit advies. Er zijn vele gesprekken gevoerd met leerlingen, ouders, docenten, wetenschappers. Bestuurders maar ook vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke en culturele instellingen gingen met elkaar in gesprek. Het is een breed gedeelde visie. Mooi. In 2016 wordt deze visie vertaald naar een vernieuwd curriculum.

Zie ook deze prachtige Touchcast. In deze interactieve animatie kan je het hele traject tot nu toe bekijken.

Onderwijs2032

Snel heb ik het rapport gescand. Wat stukjes hier en daar geknipt uit de samenvatting en hieronder geplakt:

Het Platform pleit voor¬†een vaste basis van kennis en vaardigheden;¬†Nederlands, Engels, rekenvaardigheid (inclusief wiskunde), digitale geletterdheid en burgerschap als verplichte onderdelen van het kerncurriculum. Behalve kennis ook vakoverstijgende vaardigheden, het gaat om leervaardigheden, cre√ęren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen en samenwerken.¬†Het Platform wil een afgebakend, wettelijk verankerd kerncurriculum en een keuzedeel dat past bij de school en de leerling. Het kerncurriculum schept een basis voor een samenhangend onderwijsaanbod. Versterking van de doorlopende leerlijn en niveaudifferentiatie zijn aandachtspunten voor de uitwerking van het kerncurriculum.¬†Curriculumvernieuwing komt niet van de grond zolang de manier van toetsen en examineren niet wordt aangepast. Toekomstgericht onderwijs heeft zowel aandacht voor meetbare als ‚Äėmerkbare‚Äô leeropbrengsten. Toekomstgericht onderwijs is evenmin mogelijk wanneer niet aan bepaalde condities wordt voldaan: investeren in de professionele ontwikkeling van leraren, eigentijdse lerarenopleidingen, samenwerking tussen alle onderwijspartijen en een goede digitale infrastructuur. Een stevige positie van leraren in de vervolgfase is eveneens van belang. Gezien de positieve ervaringen met de dialoog adviseert het Platform die fase interactief in te richten.

Dat Biesta veel invloed heeft gehad op de inhoud zie je vooral terug in de paragraaf ‘vaardig, waardig, aardig’

Vaardige leerlingen beschikken over een stevige basis aan kennis en vaardigheden die hen in staat stelt maatschappelijk te functioneren. Leerlingen kunnen waardig omgaan met anderen en op een verantwoorde manier bijdragen aan de samenleving. Ook vormen leerlingen in het onderwijs hun persoonlijkheid.

Dit lijkt me ook wezenlijk voor onze studenten. Ik heb al eerder geblogd nav een bezoek van Paul Schnabel aan Limburg

Mijn mening is dat Zuyd expliciet zich zou moeten profileren op ‚Äėpersoonsvorming‚Äô vanwege haar missie ‚Äúprofessionals ontwikkelen zich met Zuyd‚ÄĚ. Ik vermoed dat naar de toekomst toe je als onderwijs alleen het verschil kunt maken op de persoonlijke contacten en beleving. Dat hierbij ook ict en learning communities een ondersteunende rol in kunnen spelen, lijkt me in de huidige samenleving voor de hand liggend.

Daarom vond ik het initiatief dat ik vanmorgen toevallig via een tweet van Brigitte Schallenberg collega en MLI-er zag erg mooi: de Bildung Academie voor waardige en aardige studenten! Dit initiatief is voor universitaire studenten en alleen te volgen in Amsterdam. Een half jaar lang volg je modules waarin je werkt aan persoonsvorming en maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef. Alhoewel ik vind dat dit een integraal onderdeel zou moeten zijn van je opleiding, is blijkbaar momenteel de ervaring dat hieraan te weinig tijd aan wordt besteed. Zie ook het Bildungsdebat dat ook bij Zuyd is gevoerd maar waar ik niet veel meer over hoor. Volgens mij streef het Honoursprogramma van Zuyd dezelfde doelen na. Dit programma was alleen voor excellente studenten en bestaat inmiddels niet meer. Misschien tijd voor een revival? Maar dan wel toegankelijk voor alle studenten.

Als I-adviseur ben ik ook blij met¬†dit stukje tekst ūüôā

Het Platform vindt dat werken en leren in de digitale wereld en met nieuwe technologie√ęn tot de kern van toekomstgericht onderwijs behoren. Het gaat om vier onderdelen: dat leerlingen ICT-basiskennis opbouwen, informatievaardigheid ontwikkelen, mediawijs worden en leren begrijpen hoe technologie werkt (computational thinking). Samengevat als digitale geletterdheid.

Maar zeker ook met

Investeren in professionele ontwikkeling en samenwerking.  Leraren moeten wat het Platform betreft samen met hun leidinggevenden beter in staat zijn om in teamverband invulling te geven aan het onderwijsprogramma. Dat vereist onderwijskundige kennis, leiderschap en samenwerking binnen lerarenteams. Toegang tot inspirerende voorbeelden en (wetenschappelijk) onderzoek is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Leraren moeten de tijd krijgen om binnen én buiten de school met collega’s en professionals te werken aan een samenhangend curriculum en kennis te delen over pedagogiek, didactiek en leerinhoud. Dat vraagt van schoolleiders een actieve, stimulerende en faciliterende rol. Bij een toekomstgericht onderwijsaanbod hoort een organisatie van de school die het leerlingen mogelijk maakt minder plaats- en tijdgebonden te leren. Het is aan de leraren om daar in samenspraak met de schoolleiding en -besturen vorm aan te geven. Het gaat bijvoorbeeld om onderwijstijd, lesvormen, de manier waarop leerlingen worden gegroepeerd en het gebruik van leermateriaal. Om van innovatieve mogelijkheden gebruik te kunnen blijven maken, is het cruciaal de kwaliteit van de ICT-infrastructuur en de bijbehorende professionalisering op peil te houden.

Hoe onze samenleving over 16 jaar in 2032 eruit zal zien? Ik weet het niet. Niemand denk ik. We hebben geen van allen een glazen bol. De enige constante factor is de verandering. Niets is zeker en de technologische ontwikkelingen gaan snel. Tsja die VUCA-wereld hè? Dus ja, ik ondersteun de ingezette koers (voor wat het waard is ;)). Ik hoop wel dat dit niet pas in 2032 gerealiseerd is. Het zijn ontwikkelingen die nu al spelen, en niet alleen in het PO en VO, maar zeker ook in het HBO,

Ronald Buitenlaar vroeg¬†via twitter om een samenvatting van het advies in drie woorden. Voor de hand liggend was natuurlijk de mooi gevonden termen ‘vaardig, waardig, aardig’ te tweeten. Dat deed ik dan, maar daarna noemde ik ‘samen veranderen doen’.¬†Mijn kernwoorden bij elke vorm van samenwerken, onderwijs en vernieuwing.

groeten,
Judith

Zuyd als durfplek?!

Hallo Marcel,

Gisteravond tijdens het etentje hadden we het er even over. Alles moet op de schop. Het huidige onderwijssysteem werkt niet meer. Er moet wat nieuws komen. Maar daarachter aan meteen de verzuchting: zo werkt dat in het onderwijs…. mmmm….

Toen ik thuis kwam zag ik in verschillende timelines onderstaand filmpje.

Aan tafel zaten 2 uit de generatie van Daan Roosegaarde (geboren tussen 1975 en 1985). Kijk dit filmpje eens. Hoor wat hij zegt. Laten we DOEN! Die onderwijswereld mooier, slimmer, beter, po√ętischer (meer samen vul ik dan aan) maken. Zaterdag komt in de NRC een portret van deze dertiger hoe hij over zijn, jouw generatie denkt. Nu ben ik een groot Daan-fan¬†:). Veel¬†van wat hij zegt, vind ik zo waar, alleen is zo’n kanteling¬†generatiegebonden? Of is¬†dit iets van ‘de wens is de vader van de gedachte’?

Daan Roosegaarde over zijn generatie from nrc.nl on Vimeo.

groeten,
Judith

Wat is het doel van onderwijs?

Dag Marcel

De documentaire ‚ÄėWat is het doel van onderwijs?‚Äô is onlangs¬†verkozen tot onderwijsfilm van 2015. Van een simpele tweet is deze film tot stand gekomen. Mooi toch?

Via de website van Operation Education:
Gert Biesta en Claire Boonstra bieden de context, vanuit wetenschappelijk oogpunt en vanuit het belang voor de samenleving, voor de mensheid. Jelmer Evers geeft zijn visie als docent en ook Arnold Jonk en Jan Rotmans komen voorbij. Afgewisseld met inspirerende en verrassende quotes van een grote variatie aan Nederlanders, die vanuit hun hart antwoord geven op het waarom van onderwijs.

Zie ook het gelijknamig boek en verder de website watishetdoelvanonderwijs.nl.

Tsja wat is het doel van onderwijs? Wat is goed onderwijs? We praten en praten. Paul Schnabel van Onderwijs 2032 is vorige week in Limburg geweest en heeft met bestuurders gesproken. Heb jij daar nog iets over gehoord? Vrijdag gaan onze bestuurders van Zuyd praten over de strategische agenda van minister Bussemaker. Belangrijk ook. Vanwege mijn betrokkenheid bij het¬†visietraject op de Digitale Leer- en Werkomgeving van Zuyd praten we ook veel over het doel van onderwijs. En vroegen we aan velen in de organisatie wat ze nodig hebben aan ondersteuning.¬†Uit vele onderzoeken is bekend dat docenten het belangrijkste ingredi√ęnt is voor onderwijsvernieuwing. Daarom is *imho* een extra investering in aandacht, tijd en middelen voor docentprofessionalisering noodzakelijk om de ambities uit de strategische agenda te realiseren. Het gaat bij al die trendy begrippen zoals 21st century skills, blended learning en Bildung vooral om het toepassen en voorleven. Goed voorbeeld doet volgen. Mijn mening is dat Zuyd expliciet zich zou moeten profileren op ‚Äėpersoonsvorming‚Äô vanwege haar missie ‚Äúprofessionals ontwikkelen zich met Zuyd‚ÄĚ. Ik vermoed dat naar de toekomst toe je als onderwijs alleen het verschil kunt maken op de persoonlijke contacten en beleving. Dat hierbij ook ict en learning communities een ondersteunende rol in kunnen spelen, lijkt me in de huidige samenleving voor de hand liggend.

Onze collega Hans Bremmers, docent HBO-V is een begenadigd amateur-fotograaf. Ik zie zijn foto’s altijd met veel plezier op mijn Facebook tijdlijn voorbij komen. Het afgelopen jaar is hij begonnen aan een serie Wonderland. In deze serie verwondert hij ons beeldend. Met zijn surrealistische foto’s en toepasselijke quotes zet hij ons aan het denken. Onlangs heeft hij ook enkele onderwijsquotes gebruikt bij zijn foto’s. Met toestemming van hem mag ik ze in ons blog gebruiken. Deze vond ik bij dit bericht wel een mooie toepasselijke ūüôā

Groet, Judith

HansBremmers1

CC-BY-NC-ND Hans Bremmers

 

 

‚ÄúThe principle goal of education in the schools should be creating men and women who are capable of doing new things, not simply repeating what other generations have done; men and women who are creative, inventive and discoverers, who can be critical and verify, and not accept, everything they are offered.‚ÄĚ ‚Äē Jean Piaget

 

 

 

 

 

%d bloggers liken dit: