Site-archief

Instruction for information problem solving

Dag Marcel,

Begin december heeft Jimmy Frèrejean bij de Open Universiteit zijn proefschrift ‘Instruction for information problem solving’ verdedigd. Inmiddels is zijn proefschrift ook te downloaden.

Uit de Nederlandse samenvatting:

Het belang van informatievaardigheden als 21e-eeuwse vaardigheid wordt algemeen erkend, maar de meeste onderwijsinstellingen worstelen met het toepassen van onderwijsprincipes en ervaren problemen met de implementatie in hun curriculum (Platform Onderwijs2032, 2016; Thijs, Fisser, & van der Hoeven, 2014). Dit leidt vaak tot suboptimale instructie in korte bibliotheektrainingen die voorbijgaan aan de voordelen van een hele-taak benadering. Het integreren van informatievaardighedenonderwijs in een betekenisvolle context waarbij het gelijktijdig aangeboden wordt met domeinspecifiek onderwijs kan leiden tot dieper leren en een betere transfer (Perin, 2011; Wopereis, Brand-Gruwel, & Vermetten, 2008).

In zijn proefschrift onderzocht Frèrejean verschillende manieren om studenten (van lerarenopleiding) te ondersteunen tijdens zoeken naar en beoordelen van informatie, maar vond daarbij weinig verschillen. Zijn onderzoeksvragen:

  • Wat zijn de effecten van ingebouwde taakondersteuning (aanvultaken, nadrukmanipulatie) op het aanleren van informatievaardigheden?
  • Wat zijn de effecten van een voorbeelduitwerking op het aanleren van informatievaardigheden?
  • Wat zijn de effecten van geïntegreerd informatievaardighedenonderwijs op het aanleren van informatievaardigheden?
  • Wat zijn de algemene karakteristieken van een Informatie Problem Solving proces, en hoe voorspellen student-, query-, en broneigenschappen de selectie van relevante en betrouwbare bronnen?

Informatie Problem Solving of Informatievaardigheden werd als volgt gedefinieerd:

Wel bleek dat het gebruik van een goed ontworpen modelvoorbeeld nuttig is voor het ontwikkelen van informatievaardigheden. In zo’n voorbeeld demonstreerde een expert via video hardop pratend hoe een informatieprobleem op effectieve en efficiënte wijze kon worden opgelost. “Onderwijzers en instructieontwerpers wordt daarom aangeraden gebruik te maken van goed ontworpen voorbeelden in hun instructie.”, schrijft hij.

Ook het geïntegreerd informatievaardighedenonderwijs werd onderzocht, maar uit dat onderzoek bleken geen sterke leereffecten. De verbetering zakte een aantal weken na de training weer weg, dus oefening over een langere periode lijkt nodig. Tja, de kracht zit in de herhaling 😉

Tot slot geeft Frèrejean terecht aan:

De huidige strategieën voor het efficiënt en effectief oplossen van informatieproblemen zijn waarschijnlijk over een aantal jaren alweer achterhaald, wanneer zoekmachines doorontwikkeld zijn en talloze nieuwe tools en informatiebronnen zijn ontstaan.

en:

We moeten doorgaan met het informeren van onze onderwijzers, en hen uitrusten met de vaardigheden om informatievaardighedenonderwijs te ontwerpen en aan te bieden aan onze studenten nu en in de toekomst.

Het proefschrift sluit mooi aan bij het proces dat Zuyd Bibliotheek dit studiejaar is gestart, nl dat informatievaardigheden onderdeel van het curriculum dient te zijn. Het geven van niet contextgebonden informatievaardigheden heeft weinig leereffect. Ik heb ook jarenlang informatievaardighedenlessen verzorgd. In een introductieperiode is het zinloos. Studenten worden dan overladen met informatie. Ze hoeven dan alleen te weten dat er een fysieke en digitale bibliotheek is. Pas als het ingebed was in een opdracht hadden wij, bibliothecarissen, de aandacht van de studenten. Ze moesten weten hoe databanken werken, dat was noodzakelijk voor de opdracht die ze hadden. Just-in-time instructie!

De tip om video in te zetten en al pratende een informatieprobleem op te lossen lijkt me één waar de ‘instructional library designers’ 😉 van Zuyd Bibliotheek hun voordeel kunnen doen. En als ik me niet vergis zijn ze daar zelfs al mee bezig. Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe het staat met de integratie van informatievaardigheden in de curricula van Zuyd. Hoe is dat bij jullie faculteit, Marcel?

groeten,
Judith

Toekomstbestendig leren

Ha Marcel,

Deze week is het rapport Het voorbereiden van leerlingen op (nog) niet bestaande banen gepubliceerd. Paul Kirschner heeft een (ons bekende) Group Concept Mapping procedure onder experts uitgezet om twee onderzoeksvragen te beantwoorden:

1. Hoe kan het onderwijs jongeren (en werkenden) optimaal voorbereiden op de onbekende en ook onvoorspelbare arbeidsmarkt van morgen?
2. Hoe daagt het onderwijs jongeren uit zich eerder, intensiever en realistischer voor te bereiden op werk en de toeleiding naar zulk werk?

Het onderzoek is mogelijk gemaakt door NSvP – Innovatief in Werk. Zij stellen:

Er is veel in beweging in de wereld van werk. Technologische ontwikkelingen gaan steeds harder en hebben een grote impact op de manier waarop wij werken, leren en leven. Hoewel toekomstige ontwikkelingen moeilijk te voorspellen zijn, is wel duidelijk dat de druk op persoonlijke initiatief, ondernemerschap, leervermogen, adaptatie en flexibiliteit toe zal nemen. Vooral jongeren krijgen te maken met een sterk veranderende arbeidsmarkt. Veel van het werk waarvoor zij nu worden opgeleid, is vervallen of sterk veranderd tegen de tijd dat zij hun opleiding afronden. En eenmaal aan het werk zal leren en ontwikkelen een belangrijk thema blijven. Dit roept veel vragen op over het leren van de toekomst.

De eerste hoofdstukken van het rapport gaan over de achtergronden van het probleem waaronder een analyse van 21st century skills. Zoals we van Kirschner weten, stelt hij ook in deze publicatie dat “de vaardigheden duidelijk noch eenduidig zijn, dat zij steeds veranderen zowel qua aantal als inhoud, en dat zij voor het grootste deel vaardigheden zijn die ook in de 20e en zelfs in het 19e eeuw noodzakelijk waren”.

Zeker, de vaardigheden: samenwerken, communiceren, probleem oplossen, kritisch denken, creativiteit waren in de vorige eeuwen belangrijk, maar of daar veel aandacht aan werd besteed? Als leerling / student die lagere school, mavo, have, bibliotheekacademie in de jaren 60-70-80 van de vorige eeuw heeft doorlopen, kan ik me niet herinneren dat op deze vaardigheden ‘gestuurd’ werd. Samenwerken? … Groepsopdrachten? … Ik zat voornamelijk alleen op mijn kamertje te leren. En kritisch denken was tijdens mijn onderwijstijd not done: stil zijn en luisteren. Dus heel goed, vind ik, dat ze nog steeds belangrijke 21e eeuwse vaardigheden worden benoemd.

Zijn conclusie dat eigenlijk informatiegeletterdheid en informatiemanagement de enige vaardigheden die echt als 21e -eeuws aangemerkt kunnen worden, vind ik niet helemaal terecht. Het kunnen zoeken, identificeren, evalueren van de kwaliteit en betrouwbaarheid van bronnen en effectief gebruiken van verkregen informatie (informatiegeletterdheid) en het kunnen vastleggen, beheren en delen van verkregen informatie (informatiemanagement) zijn zeer belangrijke vaardigheden. Als bibliothecaris uit de vorige eeuw weet ik daar alles van 😉

Door de automatisering zijn al deze ’21e eeuwse’ vaardigheden wel in een ander daglicht komen te staan. De vier ict-gerelateerde begrippen informatievaardigheden, mediawijsheid, computal thinking en ict-basisvaardigheden uit 21EV-model van Kennisnet en SLO zijn het meest 21e eeuws. Ach, ik kan me ook helemaal vinden in de term ‘toekomstbestendig leren’ hoor 😉 Waarmee Kirschner en Vander Molen (bron) bedoelen:

Het verwerven van de vaardigheden en houdingen die nodig zijn om op een stabiele, bestendige manier te blijven leren in onze snel veranderende wereld.

Het onderzoek is beperkt tot het (v)mbo omdat deze beroepen vermoedelijk op korte termijn door robots worden uitgevoerd. De Take-Home Messages uit dit rapport zijn volgens mij ook van toepassing op het hbo. Ook big data en AI (kunstmatige intelligentie) zullen grote impact hebben op de beroepen waar wij onze studenten voor opleiden.

De school / Het onderwijs heeft hierbij (toekomstbestendig leren) een belangrijke taak maar het is de vraag of de school / het onderwijs daarvoor goed uitgerust is. Hoofdredenen hiervoor zijn: (1) de school reageert te traag om de veranderingen in de toekomstige arbeidsmarkt goed in het curriculum te verwerken, (2) de scholen zijn niet goed uitgerust op hun taak leerlingen voor hun onzekere (arbeids)toekomst op te leiden c.q. voor te bereiden, en (3) het gebruik van ICT is niet goed geïntegreerd in het onderwijs en het is de vraag of docenten zelf over de nodige ICT-kennis en –vaardigheden beschikken om hun leerlingen op een toekomstbestendige wijze op te leiden.

Via Group Concept Mapping verzamelde Kirschner van 61 expert 239 ideeën waaraan het onderwijs zou moeten werken om de leerlingen van vandaag toekomstbestendig te maken. De ideeën die dat opleverde, zijn daarna gesorteerd in 15 clusters en gescoord op het belang (door 42 experts) en de haalbaarheid (door 35 experts) ervan.

Uit bovenstaand schema blijkt dat het kunnen reflecteren en kritisch denken door experts als het belangrijkste wordt gevonden in tegenstelling tot informatievaardigheden. Toch zijn deze veranderingen niet makkelijk haalbaar volgens hen. Opvallend is dat ook curriculumvernieuwing (herontwerp de school) en docentprofessionalisering laag scoort op belangrijkheid, terwijl wij daar bij Zuyd nu zo hoog op inzetten.

Tot slot beveelt Paul Kirschner een drietrapsprocedure voor.

  1. het fundament: zorg dat leerlingen beschikken over nodige basiskennis om verder op voort te bouwen.
  2. efficacy building: zorg dat leerlingen het gevoel krijgen dat zij ook echt iets kunnen met wat zij geleerd hebben en dat ze beschikken over de nodige competenties (kennis, vaardigheden, attitudes) voor zowel het werken als het verder leren en dat zij samen kunnen werken met anderen om problemen op te lossen of taken uit te voeren.
  3. hogere-orde denkvaardigheden: metacognitie, reflectie en kritisch denken. Vaardigheden voor een leven lang leren.

Interessante studie. Wordt nog wel verder binnen Zuyd verspreid, vermoed ik 😉

Groet,
Judith

Scoringsrubriek informatievaardigheden

Dag Marcel,

Via tweets van Leen Liefsoens had ik al meegekregen dat Jos van Helvoort, docent IDM Haagse Hogeschool onlangs gepromoveerd is op het onderwerp: beoordelen van informatievaardigheden in het hoger onderwijs. Via Twitter had ik dit onderzoek al gedeeld. In de nieuwe IP stond een artikel van zijn hand. Toch ook wel interessant om dit via ons blog te delen.

Een groot deel van zijn promotieonderzoek was gericht op het vaststellen van de betrouwbaarheid en geldigheid van een door hem ontwikkelde scoringsrubriek. De scoringsrubriek is een checklist met aandachtspunten voor het beoordelen van informatievaardigheden van studenten. Het beoordelingsinstrument maakt meetbaar of studenten informatievaardigheden bevatten en goed kunnen toepassen, op de volgende criteria:

  • oriëntatie op het onderwerp
  • bronvermelding in de tekst
  • de bronnenlijst
  • de kwaliteit van de gebruikte bronnen
  • verwerking van relevante informatie tot nieuwe kennis
  • de gebruikte zoektermen
  • gebruik van secundaire bronnen (zoekmachines en bibliografische databanken)

Deze scoringsrubriek blijkt na uitgebreid onderzoek valide en betrouwbaar te zijn. De scoringsrubriek is te gebruiken in het kader van de beoordeling van diverse studentenproducten zoals onderzoeksverslagen, eindscripties en essays. Uiteraard kan het naast summatief beoordelingsinstrument ook door studenten worden gebruikt om hun eigen informatievaardigheden te verbeteren. Een soort selfassessmenttool. Het promotieonderzoek maakt ook aannemelijk dat het een instrument is waarmee je informatievaardigheden zowel kunt beoordelen als stimuleren. En stimuleren van informatievaardigheden willen we toch allemaal! 🙂

scoringsrubriek

De scoringsrubriek is als Word-doc beschikbaar gesteld onder CC-BY-NC-SA via de HBO-kennisbank waar ook een korte toelichting op het gebruik van de scoringsrubriek is toegevoegd.

Helaas is het instrument niet als digitale tool beschikbaar. Is wel de wens van de samensteller. Misschien, als jij of je collega’s bij de faculteit ICT dit een toepasbare tool vinden, er tijd en energie in willen steken? 🙂 Het is immers gepubliceerd onder een Creative Commons licentie, dus vrij (met in achtneming van de licentie) te gebruiken en aan te passen.

Benieuwd of jij en andere docenten dit een handig hulpmiddel vinden. Voor jou als docent en/of voor je student.
Groet Judith

Goed voorbeeld doet volgen

Hi Marcel,

Vorige week was ik op de Hotelschool en bracht natuurlijk ook even mijn oud-collega’s van de bibliotheek een bezoekje. Annerie vertelde dat zij nav haar gastblog op 2beJAMmed benaderd was. Ik vroeg haar om dat te delen op ons blog. Dat wilde ze wel. Lees maar …

Waar een gastblog toe kan leiden…

Drie jaar geleden schreef ik een gastblog over de nieuwe aanpak van onze workshop informatievaardigheden voor 1e jaars Hotelschoolstudenten. De tool Shakespeak gaf ons de mogelijkheid de les een stuk interactiever te maken en dat werkt nog steeds heel goed. Ook gebruiken we nog steeds de ‘elevator pitch’ als afronding van de les. Uiteraard is alles weer een beetje aangepast, maar de grote lijn is nog hetzelfde.
Ongeveer een maand geleden kreeg ik een mailtje van Mariëtte Vissers van Avans Hogeschool – Xplora. Zij was de workshop informatievaardigheden voor 1e jaars Pabostudenten aan het opfrissen, had mijn gastblog gelezen en raakte enthousiast; hoe had ik dat aangepakt? Ik heb haar gebeld en we hebben een hele tijd gepraat hierover en ideeën uitgewisseld. Ook heb ik haar al ons materiaal gestuurd dat wij gebruikten (powerpoint, shakespeak vragen enz.) en haar veel succes gewenst.
Afgelopen week kreeg ik weer een mailtje van Mariëtte. Nu met haar materiaal dat zij ontwikkeld had op basis van ons materiaal. Het was heel goed gegaan, de studenten waren enthousiast over de nieuwe aanpak. In plaats van Shakespeak heeft zij Kahoot gebruikt en ook andere zaken aangepast aan hun situatie. Maar ik herkende nog heel veel van onze ideeën. Het is mooi dat ik ze heb kunnen delen.

Leuk toch? Goed bezig!  Zou leuk zijn als Mariëtte nu haar ervaringen met ons zou willen delen. #dtv

Ze weten ons wel te vinden hè onze vrienden van Avans 🙂

Groet,
Judith

And DiZ it is! De Discovery Service van @Zuydbibliotheek

Hallo Marcel!

Heb je het al meegekregen via het Twitteraccount van Zuydbibliotheek of haar Facebookpagina? Zuyd Bibliotheek heeft gisteren haar discovery tool gepresenteerd met de mooie naam DiZ (Discover information sources Zuyd / Doorzoek informatiebronnen Zuyd). ZB heeft gekozen voor de Discovery Service van Ebsco.

Voor studenten, onderzoekers, docenten en medewerkers van Zuyd die zo gewend zijn om te ‘googlen’ heeft Zuyd Bibliotheek nu ook haar eigen zoekmachine waarmee je via één zoekbalk zowel in de bibliotheekcatalogus kan zoeken als in een groot aantal elektronische bestanden (zie hier het overzicht). Helaas doorzoekt het nog niet in alle databanken waarop ZB een licentie heeft. Maar wat nog niet is kan nog komen. En er zullen zeker de komende tijd steeds meer informatiebronnen worden toegevoegd. En uiteraard heb je thuis ook toegang tot de (indien beschikbaar) fulltext artikelen, je moet dan wel even inloggen met je Zuyd-account.
DiZ is vooral handig wanneer je breed wilt zoeken of nog niet bekend bent met specifieke databanken. Voor jou als onderzoeker al druk bezig met je literatuurstudie komt dit misschien net te laat, maar wie weet vind je toch nog wat interessants. Het is het proberen waard 🙂 Het is als docent onderzoeksvaardigheden zeker een tip om door te geven aan je studenten. Zie hier meer over DiZ.

Op de vernieuwde bibliotheeksite staat de zoekbalk prominent in beeld.
Ik ben supertrots op Zuyd Bibliotheek dat dit project tot zo’n mooi product heeft geleid. Proficiat collega’s!
En ik weet zeker dat dit een geweldige aanvulling op dienstverlening van Zuyd Bibliotheek.

In onderstaande video zie je in 1 minuut hoe je eenvoudig kunt zoeken in DiZ.

Judith

%d bloggers liken dit: