Media & Learning 2019 #mandl19 (Gastblog Pieter Dekkers)

Dag Marcel,

Onze inmiddels vaste gastblogger Pieter Dekkers is vorige week naar de conferentie Media & Learning 2019 geweest. Hieronder zijn indrukken van dit altijd inspirerend congres over video in het hoger onderwijs. En de omgeving (Leuven) doet de rest!

@Pieter … thx voor sharing 🙂

Groet, Judith

OUR 2bejammed GUEST: Pieter Dekkers

Media and Learning conference 2019

The technology can’t drive the pedagogy”: die had ik lang niet meer gehoord! Maar op de Media & Learning conferentie van 2019 kwam hij opvallend vaak voorbij. Ik heb twee dagen in de prachtige antieke collegezaal (uit 1909) gezeten en 18 lezingen en 1 workshop gevolgd. Ik kan deze niet allemaal samenvatten maar dit zijn mijn belangrijkste observaties:

Artificial Intelligence

Er was dit jaar extra aandacht voor nieuwe technieken. Als het om onderwijs en nieuwe techniek gaat ben ik meestal vrij sceptisch. Hoe vaak heb ik niet naar euforische demonstraties gekeken van technieken die het onderwijs revolutionair zouden gaan veranderen? (CD-i, Second life, Google Glass, 4K…) Vaak zijn dit soort technieken alleen toepasbaar in niches van het onderwijs en halen vaak niet een hele brede inzet. Ik heb dus met een kritische blik geluisterd naar de lezing van Donald Clark toen hij riep dat AI (Artificial Intelligence) alles gaat veranderen. Maar tijdens zijn opsomming van AI die wij allemaal al gebruiken werd me al heel snel duidelijk dat AI al lang niet meer is weg te denken uit ons dagelijks leven.

Ga eens na waarmee je vrijwel elk moment van de dag digitaal in aanraking komt: je smartphone, Facebook, Netflix, alles van Google, Aliexpress, Siri, Tesla, je stofzuigrobot de digitale thermostaat en ga zo maar door. Dit zijn slechts een paar voorbeelden van AI. Donald concludeerde dat we in het onderwijs eigenlijk vooral plagiaatdetectie gebruiken met onderliggende AI. Maar als je goed kijkt naar de eerdergenoemde voorbeelden dan hoeven we niet lang te wachten tot AI ook verder zal doordringen in het onderwijs. Ik som een paar dingen op: automatisch aantekeningen maken, redigeren, nakijken, vertalen, ondertitelen, personaliseren, analyseren, zoeken. Ik denk dat een van de eerste dingen die van pas kunnen komen de chatbots zijn. Bij een recent onderzoek op Georgia Tech konden studenten niet onderscheiden of de vragen die ze stelden beantwoord werden door een chatbot of een docent. Het ‘praten’ met een intelligente chatbot/digitale assistent vinden we steeds normaler en je kunt je voorstellen dat de conversaties een stukje verder kunnen gaan dan alleen praktische aanwijzingen geven. Een voorbeeld daarvan is een chatbot die kan helpen bij mentale problemen: Woebot. Kan een chatbot een docent vervangen? Voorlopig niet, maar er zijn wel een aantal zaken te verzinnen die het de docent en student een stuk makkelijker gaan maken.

360, VR, AR.

360 video, al dan niet in 3D of geanimeerd, nam een grote plek in op de conferentie. Ik heb e.e.a opgestoken over de technische complicaties bij het maken ervan maar de bijbehorende voorbeelden die ik heb gezien zijn interessant. Ook vanuit een pedagogisch standpunt is 360 in bepaalde gevallen een optie. De student onderdompelen in een situatie waarbij hij heel realistisch iets zelf kan ervaren is de meest voor de hand liggende maar ook het zelf ontdekken van een andere wereld of technologie en het ontstaan van communicatie onder de studenten hierover heeft toegevoegde waarde. Ik heb een mooie demonstratie gezien van de Universiteit Leiden waarbij studenten met een Hololens naar een 3D projectie van een long kunnen kijken en luisteren middels een virtuele stethoscoop. Het is mogelijk om een aantal verschillende ziektebeelden te simuleren. De studenten leren zo beter diagnosticeren. Bekijk hier de andere VR/AR projecten van Leiden University.

Dieter Struyf van het Thomas More University College presenteerde ook een studie naar gebruik van 360 video. Studenten moesten in VR een motorblok in elkaar zetten en de onderdelen benoemen. Er bleek niet veel verschil tussen de prestaties van de studenten die ‘platte’ 360 video gebruikten op een computerscherm versus degenen die een VR bril ophadden. De techniek was zeker ondersteunend bij het leren maar belangrijker nog was, ook hier, dat het onderliggende onderwijsontwerp en de gedachte waarom je de techniek precies wilt inzetten leidend moet zijn.

Digitale toegangkelijkheid

Discussies achter de schermen gingen veel over AVG en digitale toegankelijkheid voor studenten met een functiebeperking. Veel instituten breken hun hoofd over het ondertitelen van video’s, zeker nu de speech-to-text techniek nog heel veel te wensen overlaat. Een passende oplossing die betaalbaar is (voor ons taalgebied) lijkt er voorlopig nog niet te zijn. Professor Mike Wald houdt zich al jaren bezig met het bestuderen en maken van toepassingen voor studenten met een fysieke beperking. Een heel praktisch idee was om studenten in te zetten bij het vertalen van opgenomen colleges of het verbeteren van automatisch vertaalde colleges. Naast dat dit correcte ondertitels, verbeterde zoekmogelijkheden en digitale uittreksels oplevert zijn er ook didactische voordelen: de studenten zijn intensief met de stof bezig. Daarnaast kunnen ze daarmee badges, geld, credits of koffietikken verdienen. Op zich geen gek idee!

Bevestiging

Het bijwonen van de M&L in 2019 heeft voor mij een bevestigend effect gehad. Er komt steeds meer bewijs voor dingen die we al langer veronderstellen: we weten dat het opnemen van colleges en kennisclips toegevoegde waarde heeft. We weten dat studenten niet zomaar wegblijven als we colleges opnemen. We kunnen het succes ervan aantonen en er komen steeds meer technieken om zowel de video’s zelf, als ook de toepassingen eromheen beter maken. Maar het gaat erom hoe de student ervan leert: in de eerste plaats moet het college zelf inhoudelijk goed zijn en moet de docent in staat zijn het goed over te brengen. (Zoals Emily Nordmann dat zo mooi beschreef: “the problem in not the capture, but the lecture”). Daarnaast moet je nadenken over welke activiteiten je rond die video ontwerpt om het leerproces in gang te zetten. Maar onder dat alles hoort in de eerste plaats een onderwijsvisie te liggen en een pedagogisch plan waarin deze media een doordachte plek hebben.

Veel universiteiten, zoals de KU Leuven, zetten ook volledig daarop in. Ze zijn ervan overtuigd dat ze de boot missen als ze niet de digitale transitie doorzetten. Het was mooi om dat te horen en te zien dat het kan.

#mandl19

https://www.media-and-learning.eu/

https://news.media-and-learning.eu/

https://twitter.com/MediaLearning

 

 

Horizon Report 2019

Hi Marcel,

Vorige week is het definitieve versie Horizon Report 2019 gepubliceerd. De 6 key trends, 6 uitdagingen en 6 belangrijke ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en technologie voor de komende jaren waren al gedeeld in de preview. In het 44 pagina’s tellend document zijn deze ontwikkelingen nu ook grafisch weergegeven.

Trends komen en trends gaan. Het is natuurlijk altijd interessant om de voorspellingen van de afgelopen jaren naast elkaar te zetten, dat zie je op pagina 6. Blended learning blijft een key trend, zo ook de aandacht voor learning analytics.

Het thema ‘redesigning learning spaces’ vind ik een interessant thema. Bij steeds meer aandacht voor actief leren is niet alleen een herinrichting dan de digitale omgeving belangrijk, maar hierbij hoort volgens mij ook een andere inrichting van de fysieke onderwijsruimtes. In Amerika is al jarenlang aandacht voor het herinrichten van onderwijsruimtes. Daarom vond ik het goed om te lezen dat SURF onlangs een nieuwe special interest group Learning spaces heeft ingesteld.

Groet,
Judith

Download PDF Horizon Report 2019

Studenten, docenten en onderzoekers! Vergeet de auteursrechten niet!

Hoi Marcel,

Wat weet jij van het auteursrecht? Vast genoeg, daarvoor ga je al lang genoeg met mij om 🙂 Toch vind ik het belangrijk om hier in ons blog aandacht aan te blijven schenken.

Onlangs heeft SURF een aantal heldere filmpjes gemaakt ter promotie van hun website

https://www.auteursrechten.nl/

In een aantal seconden krijg je als onderzoeker (publiceren), student (scriptie schrijven), docent (les samenstellen) of als maker van een video snel inzicht in welke dilemma’s er spelen. Uiteraard kan je terecht op de website van SURF, maar ook bij onze collega’s van het Auteursrechten InformatiePunt van Zuyd Bibliotheek. Op de website van de bibliotheek staan ook allemaal handige bronnen en tools rondom auteursrecht. Het is inderdaad een complexe materie, daarom zijn Annette, Lilian en Lien ook altijd bereid om vragen te beantwoorden.

Gelukkig zijn de filmpjes allemaal onder een Creative Commons gepubliceerd, dus mag ik ze gewoon hergebruiken en dat heb ik dan ook al gedaan, zoals in het bericht over Video en Auteursrechten op digitaledidactiek.zuyd.nl. Doe er ook je voordeel mee 🙂

Groet,
Judith

Als de morgen niet meer komt …..

“Wat een mooie dag
Alsof er nooit iets is gebeurd
…..”

Het liedje van Paul de Leeuw zingt in mijn hoofd toen ik zojuist in een warme auto door het zonnige, bloesemrijke Limburg rijd op weg naar huis. De dag die zo anders is verlopen dan ik vanochtend had gedacht.

Het was bijna 9 uur en ik was de bespreking met het Moodle team aan het voorbereiden toen mijn collega Frans Roovers appte:

“Ik hoor net verschrikkelijke nieuws over Ruud Habets?
…..
Wat?

Frans typt …. Frans typt …
….

Frans typt dat hij via zijn Arcus collega, de overbuurvrouw van Ruud, heeft gehoord dat Ruud iets aan zijn hart heeft gekregen toen hij onder de douche stond vanmorgen.

Ik loop meteen naar zijn kantoor waar de andere collega’s zich al afvragen waar Ruud was. Meestal is hij er als eerste. Ik vertel hen wat ik gehoord had. We weten niet wat te doen. Bellen? We dralen wat. Het secretariaat had nog niets gehoord. We hopen ….

We gaan samen een kopje koffie halen. En daar horen we dat zijn vrouw heeft gebeld met het vreselijke bericht dat Ruud is overleden.

Dit kan toch niet?

Onwerkelijk

Bizar

We lopen terug naar zijn kantoor. Kijken naar een lege plek. Het nieuws gaat snel rond. Andere collega’s kloppen even aan. We bellen de mensen die dichtbij het implementatieproject Moodle betrokken waren. Iedereen is verbijsterd.

Er moet iets op die lege plek komen. We lopen samen naar de bloemist.

Werken lijkt is zinloos.

We gaan allemaal naar huis.

In dit soort situaties ga ik schrijven. Een blog voor Ruud. Ik lees nog wat oude tweets van hem na. Vaak twitterde hij over Kerkrade, zijn stad. Wetenswaardigheidjes die hij haalde van zijn website Kerkrade gisteren & vandaag. Op die website lees ik dat hij lid is van vele verenigingen. Ik wist dat hij een scoutingman in hart en nieren was. Maar gitarist? Nee dat had ik nooit van hem gehoord. Met Ruud vertelde ik niet zoveel over onze privé levens, we werkten fijn samen.

Als ik via het E-gebouw binnen kwam, kwam ik altijd langs zijn kantoor. Elke ochtend rond half 8 even een groet. Ik hoor dat meer mensen dat deden. Radio 2 stond vaak op. Soms brandde er een kaarsje, zoals toen zijn dochter op moest voor haar rij-examen.

Ruud was samen met Marianne functioneel beheerder van Moodle. Jaren geleden hebben zij samen het functioneel beheer-stokje Blackboard van mij overgenomen. We hadden altijd veel contact over inrichting en beheer van onze digitale leeromgeving. De afgelopen jaar zijn de implementatie van Moodle was dit contact zeer frequent. Ruud was altijd vriendelijk en geduldig. Had een humor die ik niet altijd begreep. En als hij Kirchröadsjer plat begon te moel’le, haakte ik af 🙂

 

Een lege plek blijft achter …
Het dringt nog niet tot ons door
We zullen hem zeer missen
Ruud was pas 53 jaar

 

In een tweet van een paar weken geleden, twitterde hij: Ik word oud en traag Zie ik in een flits de start van de stille tocht in Utrecht waar een zanger zingt: Als de morgen niet meer komt. En pas een kwartier later denk ik: Hee! dat ken ik!!

“Als de morgen niet meer komt” … dat moest de titel van het blog worden …

Verdrietige groet,
Judith

Leidinggeven aan onderwijsinnovatie met ict -boekbespreking-

Hoi Marcel,

Marijke Kral, Anne-Marieke van Loon, Pierre Gorissen en Dana Uerz van het lectoraat Leren met ict en tevens van iXperium van de HAN hebben samen het boek Leidinggeven aan onderwijsinnovatie met ict. Sturen op beweging geschreven.

De publicatie bestaat uit 5 hoofdstukken, een inleiding, nabeschouwing en uitgebreide literatuurlijst. Elk hoofdstuk eindigt met tips voor de schoolleiders en verder lezen-opties. Inhoud:

1. Onderwijs en ict, state of the art. Waar gaan we naartoe? Wat is er nodig?
2. Ict-geletterdheid
3. Gepersonaliseerd leren. Wat is het? Wat vraagt het van de schoolorganisatie?
4. Wat vraagt leren en lesgeven met en over ict van leraren?
5. Wat vraagt leidinggeven aan onderwijs en ict van leidinggevenden?

De doelgroep zijn schoolleiders in het basis- en voortgezet onderwijs, dit is vooral te zien aan de vele praktijkvoorbeelden. Op pagina 72 staat in de voetnoot dat ze met schoolleiders elke leidinggevende in een onderwijsorganisatie bedoelen, “dus ook directeuren, adjunct-directeuren, teamleiders en andere leidinggevende binnen het team die een rol hebben met betrekking tot leidinggeven aan onderwijs en ict”.

Leidinggevende spelen een cruciale rol bij onderwijsinnovatie met ict, stellen de auteurs. Dat onderbouwen ze met veel wetenschappelijk onderzoek, ook van henzelf. In het 1e hoofdstuk wordt toegelicht dat ict ingezet kan worden voor 4 deelgebieden: (1) leren en ontwikkelen, (2) werken en leren, (3) organisatie van de school, (4) logistiek van de school. Het 2e hoofdstuk gaat over het belang van ict-geletterde jongeren, en dat daarvoor ook ict-geletterde docenten nodig zijn. Teven wordt het begrip ict-geletterdheid (ofwel digitale geletterdheid) beschreven. Er zijn verschillende competentiemodellen ict-geletterdheid (zoals van Mediawijzer, Kennisnet, ADEF en van het iXperium zelf). Pierre Gorissen heeft een referentiekader digitale geletterdheid samengesteld dat gebruikt kan worden om binnen de instelling te praten over digitale geletterdheid maar ook om de reeds bestaande competentiemodellen te vergelijken. Hoofdstuk drie draait om gepersonaliseerd leren, wat het is en hoe ict voor flexibilisering, differentiatie en maatwerk ingezet kan worden. Het is een complexe onderwijsinnovatie dat vraagt om een open cultuur waarbij het onderwijskundig leiderschap van de leidinggevende erg belangrijk is om te komen tot een gezamenlijke en gedragen visie over gepersonaliseerd leren. Hoofdstuk vier gaat over ict-docent professionalisering. De online vragenlijst, gebaseerd op het competentieprofiel voor startbekwame docenten (dezelfde vragenlijst die ik ook heb gebruikt voor mijn masteronderzoek, nogmaals dank Dana Uerz 🙂 ), is ingevuld door ruim 5000 docenten uit verschillende onderwijssectoren. Analyse toont een groot handelingsverlegenheid mbt leren en lesgeven met ict. Het beeld is al jarenlang onveranderd: een kleine kopgroep (de vooroplopers) en een groot peloton. De analyse van de vragenlijst vind ik dermate interessant en belangrijk, dat ik hier nog een apart blog aan zal besteden. Conclusie is dat ict-docentprofessionalisering beter ingebed moet worden in het beleid en op bestuurlijk niveau.

De eerste vier hoofdstukken laten zien wat ict van studenten, docenten en de onderwijsorganisatie vraagt. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan wat dit dan allemaal van de schoolleider vraagt. Net als voor docenten geldt ook voor schoolleiders dat ict-competenties belangrijk hierbij zijn. Het iXperium heeft een set competenties hiervoor ontwikkeld: ‘Leidinggeven aan onderwijs en ict’ . Naast ict-geletterdheid (instrumentele, informatie- en mediavaardigheden) is het belangrijk dat hij/zij het team stuurt, inspireert en ondersteunt om ict in te onderwijs te integreren daarvoor moet hij/zij visie hebben op dit thema, strategisch kunnen omgaan met de omgeving (irt ict toepassingen) en zorgen dat de ict-organisatie in orde is.

Mooi dat in de nabeschouwing een link wordt gelegd met de toekomstverkenning ‘Het eeuwige leren’ van Stichting Toekomtbeeld der Techniek (op dit blog ook al eens aandacht aan besteed). Het inzetten van ict voor leren en lesgeven geeft altijd discussie. Voor mij hoef je niet voor of tegen inzet van ict te zijn. Als adviseur technologie-ondersteund leren denken mijn collega’s dat ik onderwijskundige uitdagingen of problemen altijd wil oplossen met ict. Nee hoor. Echt niet. Ik zeg mijn collega’s wel dat zij moeten weten wat je met leertechnolgie (de T van TPACK) kunt doen, om naast je pedagogische, didactische en inhoudelijke kennis die je als docent hebt een weloverwogen afweging te kunnen nemen of je ict al dan niet inzet. En dan gaat het om inzetten op alle eerder genoemde deelgebieden: (1) leren en ontwikkelen, (2) werken en leren, (3) organisatie van de school, (4) logistiek van de school.

Zoals op de achterflap staat; het boek geeft schoolleiders die aan de slag willen met onderwijsinnovatie met ict handvatten om docenten te ondersteunen. In deze opzet zijn de auteurs goed geslaagd. Mijn prangende vraag blijft wat te doen als zij geen vragen stellen, de urgentie niet zien of ambitie niet hebben? Kijkend naar mijn hbo-context dan is deze publicatie ook een mooie handreiking voor teamleiders. Hoewel in een voetnoot staat dat met schoolleiders ook directeuren en andere leidinggevende bedoeld worden, denk ik dat bestuurders dit boekje niet ter hand nemen. Voor hen is het Vier in Balans-model een goed instrument om visie, infrastructuur, deskundigheid, inhoud en toepassingen van hun organisatie in kaart te brengen. Uiteraard wordt dit model ook genoemd in deze uitgave. Het is zoals de auteurs schrijven: belangrijk om in alle vier de onderdelen van het model te investeren. Dus niet alleen in infrastructuur of alleen in deskundigheid, maar in balans.

Groet,
Judith

%d bloggers liken dit: