Auteursarchief: Judith van Hooijdonk

Als de morgen niet meer komt …..

“Wat een mooie dag
Alsof er nooit iets is gebeurd
…..”

Het liedje van Paul de Leeuw zingt in mijn hoofd toen ik zojuist in een warme auto door het zonnige, bloesemrijke Limburg rijd op weg naar huis. De dag die zo anders is verlopen dan ik vanochtend had gedacht.

Het was bijna 9 uur en ik was de bespreking met het Moodle team aan het voorbereiden toen mijn collega Frans Roovers appte:

“Ik hoor net verschrikkelijke nieuws over Ruud Habets?
…..
Wat?

Frans typt …. Frans typt …
….

Frans typt dat hij via zijn Arcus collega, de overbuurvrouw van Ruud, heeft gehoord dat Ruud iets aan zijn hart heeft gekregen toen hij onder de douche stond vanmorgen.

Ik loop meteen naar zijn kantoor waar de andere collega’s zich al afvragen waar Ruud was. Meestal is hij er als eerste. Ik vertel hen wat ik gehoord had. We weten niet wat te doen. Bellen? We dralen wat. Het secretariaat had nog niets gehoord. We hopen ….

We gaan samen een kopje koffie halen. En daar horen we dat zijn vrouw heeft gebeld met het vreselijke bericht dat Ruud is overleden.

Dit kan toch niet?

Onwerkelijk

Bizar

We lopen terug naar zijn kantoor. Kijken naar een lege plek. Het nieuws gaat snel rond. Andere collega’s kloppen even aan. We bellen de mensen die dichtbij het implementatieproject Moodle betrokken waren. Iedereen is verbijsterd.

Er moet iets op die lege plek komen. We lopen samen naar de bloemist.

Werken lijkt is zinloos.

We gaan allemaal naar huis.

In dit soort situaties ga ik schrijven. Een blog voor Ruud. Ik lees nog wat oude tweets van hem na. Vaak twitterde hij over Kerkrade, zijn stad. Wetenswaardigheidjes die hij haalde van zijn website Kerkrade gisteren & vandaag. Op die website lees ik dat hij lid is van vele verenigingen. Ik wist dat hij een scoutingman in hart en nieren was. Maar gitarist? Nee dat had ik nooit van hem gehoord. Met Ruud vertelde ik niet zoveel over onze privé levens, we werkten fijn samen.

Als ik via het E-gebouw binnen kwam, kwam ik altijd langs zijn kantoor. Elke ochtend rond half 8 even een groet. Ik hoor dat meer mensen dat deden. Radio 2 stond vaak op. Soms brandde er een kaarsje, zoals toen zijn dochter op moest voor haar rij-examen.

Ruud was samen met Marianne functioneel beheerder van Moodle. Jaren geleden hebben zij samen het functioneel beheer-stokje Blackboard van mij overgenomen. We hadden altijd veel contact over inrichting en beheer van onze digitale leeromgeving. De afgelopen jaar zijn de implementatie van Moodle was dit contact zeer frequent. Ruud was altijd vriendelijk en geduldig. Had een humor die ik niet altijd begreep. En als hij Kirchröadsjer plat begon te moel’le, haakte ik af 🙂

 

Een lege plek blijft achter …
Het dringt nog niet tot ons door
We zullen hem zeer missen
Ruud was pas 53 jaar

 

In een tweet van een paar weken geleden, twitterde hij: Ik word oud en traag Zie ik in een flits de start van de stille tocht in Utrecht waar een zanger zingt: Als de morgen niet meer komt. En pas een kwartier later denk ik: Hee! dat ken ik!!

“Als de morgen niet meer komt” … dat moest de titel van het blog worden …

Verdrietige groet,
Judith

Leidinggeven aan onderwijsinnovatie met ict -boekbespreking-

Hoi Marcel,

Marijke Kral, Anne-Marieke van Loon, Pierre Gorissen en Dana Uerz van het lectoraat Leren met ict en tevens van iXperium van de HAN hebben samen het boek Leidinggeven aan onderwijsinnovatie met ict. Sturen op beweging geschreven.

De publicatie bestaat uit 5 hoofdstukken, een inleiding, nabeschouwing en uitgebreide literatuurlijst. Elk hoofdstuk eindigt met tips voor de schoolleiders en verder lezen-opties. Inhoud:

1. Onderwijs en ict, state of the art. Waar gaan we naartoe? Wat is er nodig?
2. Ict-geletterdheid
3. Gepersonaliseerd leren. Wat is het? Wat vraagt het van de schoolorganisatie?
4. Wat vraagt leren en lesgeven met en over ict van leraren?
5. Wat vraagt leidinggeven aan onderwijs en ict van leidinggevenden?

De doelgroep zijn schoolleiders in het basis- en voortgezet onderwijs, dit is vooral te zien aan de vele praktijkvoorbeelden. Op pagina 72 staat in de voetnoot dat ze met schoolleiders elke leidinggevende in een onderwijsorganisatie bedoelen, “dus ook directeuren, adjunct-directeuren, teamleiders en andere leidinggevende binnen het team die een rol hebben met betrekking tot leidinggeven aan onderwijs en ict”.

Leidinggevende spelen een cruciale rol bij onderwijsinnovatie met ict, stellen de auteurs. Dat onderbouwen ze met veel wetenschappelijk onderzoek, ook van henzelf. In het 1e hoofdstuk wordt toegelicht dat ict ingezet kan worden voor 4 deelgebieden: (1) leren en ontwikkelen, (2) werken en leren, (3) organisatie van de school, (4) logistiek van de school. Het 2e hoofdstuk gaat over het belang van ict-geletterde jongeren, en dat daarvoor ook ict-geletterde docenten nodig zijn. Teven wordt het begrip ict-geletterdheid (ofwel digitale geletterdheid) beschreven. Er zijn verschillende competentiemodellen ict-geletterdheid (zoals van Mediawijzer, Kennisnet, ADEF en van het iXperium zelf). Pierre Gorissen heeft een referentiekader digitale geletterdheid samengesteld dat gebruikt kan worden om binnen de instelling te praten over digitale geletterdheid maar ook om de reeds bestaande competentiemodellen te vergelijken. Hoofdstuk drie draait om gepersonaliseerd leren, wat het is en hoe ict voor flexibilisering, differentiatie en maatwerk ingezet kan worden. Het is een complexe onderwijsinnovatie dat vraagt om een open cultuur waarbij het onderwijskundig leiderschap van de leidinggevende erg belangrijk is om te komen tot een gezamenlijke en gedragen visie over gepersonaliseerd leren. Hoofdstuk vier gaat over ict-docent professionalisering. De online vragenlijst, gebaseerd op het competentieprofiel voor startbekwame docenten (dezelfde vragenlijst die ik ook heb gebruikt voor mijn masteronderzoek, nogmaals dank Dana Uerz 🙂 ), is ingevuld door ruim 5000 docenten uit verschillende onderwijssectoren. Analyse toont een groot handelingsverlegenheid mbt leren en lesgeven met ict. Het beeld is al jarenlang onveranderd: een kleine kopgroep (de vooroplopers) en een groot peloton. De analyse van de vragenlijst vind ik dermate interessant en belangrijk, dat ik hier nog een apart blog aan zal besteden. Conclusie is dat ict-docentprofessionalisering beter ingebed moet worden in het beleid en op bestuurlijk niveau.

De eerste vier hoofdstukken laten zien wat ict van studenten, docenten en de onderwijsorganisatie vraagt. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan wat dit dan allemaal van de schoolleider vraagt. Net als voor docenten geldt ook voor schoolleiders dat ict-competenties belangrijk hierbij zijn. Het iXperium heeft een set competenties hiervoor ontwikkeld: ‘Leidinggeven aan onderwijs en ict’ . Naast ict-geletterdheid (instrumentele, informatie- en mediavaardigheden) is het belangrijk dat hij/zij het team stuurt, inspireert en ondersteunt om ict in te onderwijs te integreren daarvoor moet hij/zij visie hebben op dit thema, strategisch kunnen omgaan met de omgeving (irt ict toepassingen) en zorgen dat de ict-organisatie in orde is.

Mooi dat in de nabeschouwing een link wordt gelegd met de toekomstverkenning ‘Het eeuwige leren’ van Stichting Toekomtbeeld der Techniek (op dit blog ook al eens aandacht aan besteed). Het inzetten van ict voor leren en lesgeven geeft altijd discussie. Voor mij hoef je niet voor of tegen inzet van ict te zijn. Als adviseur technologie-ondersteund leren denken mijn collega’s dat ik onderwijskundige uitdagingen of problemen altijd wil oplossen met ict. Nee hoor. Echt niet. Ik zeg mijn collega’s wel dat zij moeten weten wat je met leertechnolgie (de T van TPACK) kunt doen, om naast je pedagogische, didactische en inhoudelijke kennis die je als docent hebt een weloverwogen afweging te kunnen nemen of je ict al dan niet inzet. En dan gaat het om inzetten op alle eerder genoemde deelgebieden: (1) leren en ontwikkelen, (2) werken en leren, (3) organisatie van de school, (4) logistiek van de school.

Zoals op de achterflap staat; het boek geeft schoolleiders die aan de slag willen met onderwijsinnovatie met ict handvatten om docenten te ondersteunen. In deze opzet zijn de auteurs goed geslaagd. Mijn prangende vraag blijft wat te doen als zij geen vragen stellen, de urgentie niet zien of ambitie niet hebben? Kijkend naar mijn hbo-context dan is deze publicatie ook een mooie handreiking voor teamleiders. Hoewel in een voetnoot staat dat met schoolleiders ook directeuren en andere leidinggevende bedoeld worden, denk ik dat bestuurders dit boekje niet ter hand nemen. Voor hen is het Vier in Balans-model een goed instrument om visie, infrastructuur, deskundigheid, inhoud en toepassingen van hun organisatie in kaart te brengen. Uiteraard wordt dit model ook genoemd in deze uitgave. Het is zoals de auteurs schrijven: belangrijk om in alle vier de onderdelen van het model te investeren. Dus niet alleen in infrastructuur of alleen in deskundigheid, maar in balans.

Groet,
Judith

Horizon Report Preview 2019

 

 

Hi Marcel,

Educause heeft de traditie weer opgepakt om in het begin van het jaar al een preview te publiceren van het Horizon report van dat jaar.

Ook nu zijn 6 key trends, 6 uitdagingen en 6 belangrijke ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en technologie op een termijn van 1-2 jaar, 3-4 jaar en 5 jaar en verder.

Hieronder de punten kort op een rijtje. Op 14 maart verschijnt het volledige rapport. Dan volgt een nadere analyse.

Groet, Judith

 

 

Key trends

Long-term > 5 jaar

  • Rethinking how institutions work
  • Modularized and disaggregated degrees

Mid-term 3-5 jaar

  • Advancing cultures of innovation
  • Growing focus on measuring learning

Short-term 1-2 jaar

  • Redesigning learning spaces
  • Blended Learning designs

Challenges

Solvable

  • Improving Digital Fluency
  • Increasing demand for digital learning experience and instructional design expertise

Difficult

  • The evolving roles of faculty with ed tech strategies
  • Achievement gap

Wicked

  • Advancing Digital equity
  • Rethinking the practice of teaching

Important Development in Educational Technology

Adoption < 1 jaar

  • Mobile learning
  • Analytics technologies

Adoption 2-3 jaar

  • Mixed reality
  • Artificial Intelligence

Adoption 4-5 jaar

  • Blockchain
  • Virtual Assistants

Bron: Educause

Effectief samenwerkend leren met leertechnologie

Hallo Marcel,

Deze week was ik bij een bijeenkomst van curriculumontwikkelaars van Zuyd. Hier werd veel gesproken over samenwerkend leren (groepsopdrachten, projecten, business challenges, praktijkcasussen, etc) irt het beoordelen van individuele kennis en ontwikkeling van de groepsleden. Worden de juiste leerresultaten bereikt met samenwerkend leren? We weten allemaal dat samen werken en samen leren niet eenvoudig is. Studenten (ook mijn kinderen destijds) zuchten vaak bij het uitvoeren van wéér een groepsopdracht. Er is altijd wel een groepslid die meelift en zich niet inzet. Frustraties alom.

Toch zeggen we allemaal dat ‘leren samenwerken’ een belangrijke vaardigheid is voor het toekomstige beroep, het behoort immers tot de 21st century skills?! Toch schuilt hier een misvatting volgens het lectoraat Teaching, Learning & Technology van Inholland. Samenwerkingsvaardigheden zijn belangrijk, maar zij vraagt zich af of je deze ontwikkelt in een leerteam van studenten. Teams van studenten die samen leren doen dat in een andere context dan teams in de beroepspraktijk: de samenwerking kent andere doelen en een ander proces, stelt het lectoraat.

Het lectoraat heeft daarom onderstaande animatie gemaakt om doel docenten te informeren hoe je effectief samenwerkend leren kunt vormgeven. Er komt nogal wat bij kijken zoals je in deze 7 minuten durende animatie kunt zien.

Uit de animatie blijkt duidelijk dat samenwerkend leren niet vanzelf gaat. Zij pleiten ervoor om vooral met multidisciplinaire teams te werken van maximaal vijf deelnemers.

Jeroen Bottema van het lectoraat heeft op zijn blog Leervlak uitgebreid over inhoud van deze animatie geschreven.

Hieronder mijn samenvatting, gebaseerd op de tekst van Jeroen Bottema, zoals ik die ook op digitaledidactie.zuyd.nl gepubliceerd heb.

Samenwerkend leren wordt als didactische werkvorm vaak ingezet in het hbo. In veel gevallen leidt het niet tot de gewenste leerresultaten. De taken worden verdeeld om vervolgens te komen tot een groepsproduct, dit is geen samenwerkend leren volgens het lectoraat. Door studenten wordt vaak geklaagd over meeliftgedrag van medestudenten bij samenwerken in groepsopdrachten. Studenten zien de relevantie niet in het investeren in werk van medestudenten. Zij vinden het weinig motiverend als alleen het eindproduct wordt beoordeeld en geen rekening wordt gehouden met de inbreng van elk teamlid. Daarom wordt door het lectoraat TLT geadviseerd studenten te betrekken bij de beoordeling. Vraag studenten om de bijdrage aan het groepsproduct en de samenwerking van zichzelf en de andere teamleden te beoordelen dat vervolgens meetelt bij het eindcijfer.

Wanneer is samenwerkend leren betekenis- en zinvol?

  1. Als de opdracht groot en complex genoeg is zodat de inbreng van kennis en creativiteit van de teamleden echt nodig is. Op basis hiervan is vervolgens een verdeling van de taken mogelijk. Teamleden zien ook dat inzichten vanuit verschillende perspectieven waardevol zijn.
  2. Als het leerproces bijdraagt aan de verdieping van het leren van elke afzonderlijke student en ook leidt tot een hogere leeropbrengst voor elke student.

Studenten in een effectief leerteam hebben een gelijksoortig beeld over het gewenste eindproduct en een plan van aanpak en voeren inhoudelijke discussies. De kwaliteit van deze discussies moet bewaakt worden door de docent die bijvoorbeeld aanstuurt op een specifieke opdracht verdeling, of door het stellen van vragen of het organiseren van een discussie.

De rol van de docent bij samenwerkend leren is dus complex: het gaat om een combinatie van inhoudelijke begeleiding en begeleiding van het proces van samenwerkend leren en teamontwikkeling.

Ik moest denken aan het begrip ‘common grounding‘ waarover ik al eerder geblogd heb. Het is belangrijk om tijd, rust, ruimte en aandacht te hebben voor de vraag: begrijpen we elkaar? (spreken we dezelfde taal?) zodat het gezamenlijk doel bereikt kan worden.

De inzet van technologie bij samenwerkend leren

Omdat dit een onderzoek is van het lectoraat ‘Teaching, Learning& Technology’ is in de animatie uiteraard ook aandacht voor de inzet van leertechnologie bij samenwerkend leren. Moodle, de digitale leeromgeving van Zuyd biedt voldoende kansen om samenwerkend leren gericht te ondersteunen. Zie onze verdiepende Moodle cursus (alleen beschikbaar met Zuyd account). De functionaliteiten in Moodle maken het mogelijk om te communiceren en samen te werken op afstand. Bovendien wordt het leerproces transparant gemaakt omdat alle interacties worden ‘gelogd’, feedback zichtbaar is en producten worden gedeeld. Neem contact op met onderwijsvraag@zuyd.nl voor meer informatie van het inzetten van Moodle bij samenwerkend leren.

Het lectoraat Teaching, Learning & Technology heeft een online TeamTester ontwikkeld die gebruikt kan worden om de teamsamenwerking in kaart te brengen en bespreekbaar te maken. Handig! Deze TeamTester verschijnt binnenkort. Ook publiceert het lectoraat een tweede animatie over de stappen in het ontwerpen van samenwerkend leren. Mooi en zinvol werk. Dank aan het lectoraat en Jeroen voor het delen.

Wil je nog meer lezen over samenwerkend leren? Jeroen had nog enkele leestips. Deze onderzoeken zijn ook gebruikt als input voor de animatie.

Groet,
Judith

 

Bibliotheek Universiteit Maastricht vlogt!

Ha Marcel,

Al vaker hebben we binnen het ICTO-team gesproken over het idee van wekelijkse nieuwsuitzendingen rondom onderwijskundige thema’s. Het is er nooit van gekomen. Zo nu en dan hebben we een filmpje gemaakt, zo leuk maar het kost ook veel tijd. Via een bibliotheekcollega werd ik geattendeerd op de afspeellijst Library vlog van Maastricht University Library.

In november 2018 hebben zij hun eerste vlog over Wooclap (een leuke tool voor meer interactie in de klas, vergelijk het met Mentimeter, E-voting in Moodle of Shakespeak) gepubliceerd. Het tweede vlog ging over informatievaardigheden. Je ziet, het is een combi van thema’s die ik interessant vind (bibliotheekwereld en icto 🙂 ).

Vorige week kwam aflevering 3 online, over AI! Als je het filmpje bekijkt, zie je ook jouw Brightlands Smart Services Campus, misschien herken je wel collega’s van de UM.

Ik vind het een mooi initiatief. Misschien dat het toch ook bij Zuyd (in combi met bibliotheek, video@zuyd en expertisecluster technologie-ondersteund leren) eens gaat lukken? Zal ik eens ….?

Groet,
Judith

%d bloggers liken dit: