Site-archief

Workshop Ligne Innoveert: samenwerken, creëren, beleven, verbinden.

Dag Marcel,

Voor de zomervakantie ontving ik een uitnodiging van Zuyd Bibliotheek voor een Workshop Innoveert. Als voormalig teamlid van Zuyd Bibliotheek voel ik me nog zeer betrokken bij de bibliotheek en als I-adviseur ben ik ook al eens gevraagd mee te denken over bibliotheekinnovatie. Ik deel via dit blog en de Yammergroep van de bibliotheek inspirerende ideeën die ik zo overal lees. De eerlijkheid biedt te zeggen dat ik hierop weinig respons ontvang.

Ik ging dan ook met een gemengd gevoel naar deze bijeenkomst. En ik kwam in verwarring uit deze bijeenkomst. Ik zal proberen toe te lichten waar mijn schoen wringt. Allereerst complimenten voor Petra Koevoets die dit initiatief heeft genomen. Ik begreep dat zij en teamleider Jack Pleumeekers al met diverse docenten en medewerkers hadden gesproken over de mogelijkheden voor innovaties in Ligne Bibliotheek. De prachtige ruimte (zie de foto’s van mijn bezoek gisteren) biedt vele kansen. Tijdens de workshop waren 6 docenten van de Sittardse faculteiten (Social Work, Juridische opleiding, Commercieel Management) aanwezig. De creatieve sessie werd geleid door Henk Giesbers van Orgfit.

IMG_0814

Uit de brainstormsessie kwamen ideeën als: faciliteiten voor online samenwerken, burgerschapsvorming, buitenwereld (start-ups) binnenhalen, makerspaces, gaming. De meeste stemmen gingen naar virtuele gespreksvaardigheden voor studenten en verbinding maken met bedrijfsleven (maar ook non-profit en burgers) door het aanbieden van oplossingen en adviezen van vragen/problemen.

Uitgangspunt van de bijeenkomst: ‘innovatieve ideeën vanuit de faculteiten met elkaar delen en versterken’ is gehaald. En een selectie voor een pilot ook.

Mijn vragen/tips hierbij:

  • Hoort Ligne bibliotheek initiator te zijn van onderwijsvernieuwing? Of is zij partner? Wat staat er precies in het service concept van Ligne Bibliotheek? Ik begreep dat interactie tussen bibliotheek, onderwijs en bedrijfsleven in dit concept gezien wordt als onderdeel van de innovatie van Ligne Bibliotheek.
  • Tijdens de brainstormsessie kwam al naar voren dat deze onderwijsvernieuwing geïntegreerd dient te worden in het curriculum wil je studenten gemotiveerd krijgen (EC’s als extrinsieke stimulatie). Duidelijk werd ook dat dit niet op korte termijn te realiseren is. Dan aanbod alleen richten op excellente studenten die wel bereid zijn tot extra curriculaire activiteiten? (Ik heb wel hardop afgevraagd of hiertoe maar een beperkte groep studenten bereid zijn. Volgens studenten betrokken bij Zuyd Living Lab is behoefte aan (1) hen voorbereiden op het multidisciplinaire beroepsveld, (2) extra curriculaire activiteiten en (3) onderwijsactiviteiten verrijken met digitale middelen).
    Tip: kijk ook eens naar het iniatief Avans Innovative Studio een vernieuwend onderwijsconcept dat in een minorperiode is ondergebracht.
  • Ligne Bibliotheek is een samenwerking tussen Zuyd Bibliotheek en de Openbare Bibliotheek. Waar was deze partner bij deze bijeenkomst? Ik denk dat door de wettelijke opdracht van de openbare bibliotheek: ‘het bevorderen van de persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke kansen van burgers’ en de steeds grotere vragen naar Bildung in het hoger onderwijs (ook bij Zuyd) hier mooie aanknopingspunten liggen. En wat denken van een thema als Mediawijsheid?
  • Zoek naar goede (interfacultaire) voorbeelden binnen Zuyd, want die zijn er: Battle of Concepts, Hackathons, gaming-events, robots, start-up events etc etc.  Met diverse ideeën uit de brainstormsessie is op een of andere manier al eens geëxperimenteerd. Leer daar van. Zoek samenwerking met initiatieven als Seats2Meet, Open Coffee etc.

In mijn blog ‘hoge verwachtingen van Ligne bibliotheek‘ schreef ik al: “Ik zie vele geweldige mogelijkheden voor de Ligne bibliotheek als organisatie en voor bibliotheek als ruimte. Toch zul je toch eerst samen moeten bepalen wat een bibliotheek is en welke rol de informatieprofessional hierin speelt. En daarnaast ook hoeveel tijd, ruimte en financiën beschikbaar zijn om innovaties te bedenken en uit te voeren”. 

Ik droom graag. Het is ook goed om als bibliotheek ambitieus te zijn. En dan ook te delen waar je voor staat. Want eerlijk gezegd weet ik dat niet van Ligne Bibliotheek of Zuyd Bibliotheek (en zit daar een verschil tussen?). Als je weet waar je voor staat, als je weet welke behoefte er in het onderwijs is (via accountmanagers) dan kan je als bibliotheek daar op inspelen en je rol als facilitator van onderwijsinnovaties oppakken. De realiteit is dat de bibliotheekcollega’s nu vooral bezig zijn met de bibliotheek draaiende te houden. En dat geldt voor docenten in het onderwijs net zo. Wil je echt dat een andere koers gevaren wordt, dan moeten rigoureuze keuzes gemaakt worden. In bibliotheekland en onderwijsland. Want met het houdt een keer op met vrijetijdsinvestering van collega’s die zo graag willen….

IMG_0816

Als werkgroep bibliotheekinnovatie zou ik in Ligne Bibliotheek vooral klein beginnen. Geen grote innovatieprojecten aanpakken, maar samen met de openbare bibliotheek een paar aansprekende events organiseren. En die hoeven echt niet groots te zijn. Maar wel DELEN! en vooral DOEN!

Succes!

Nog even verder dromen dan ….

  • in de ‘sleep pods‘ 🙂
  • opzetten van een tinker table om een beetje te experimenteren met leuke gadgets?
  • event over het nieuwe zitten? want zitten is een groot gezondheidsrisico. Hierover is al veel gepubliceerd en heb ik in mijn andere blogs met tips (hier en hier) ook al geschreven.

Judith

Bezocht: Ligne

Hi Marcel,

Vandaag heb ik voor het eerst een bezoekje aan Ligne, de nieuwe Zuydlocatie in Sittard, gebracht. Het was even zoeken maar ben er uiteindelijk gekomen. Zie onderstaande foto’s voor een impressie van het onderwijsgebouw

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

De collega’s die ik gesproken heb waren enthousiast over het gebouw, maar nog zoekende naar hun plekje. Zoals bij elke nieuwbouw zijn er veel opstartproblemen. Ook op ICT-gebied. Ik hoop dat onze collega’s de problemen snel getackeld krijgen.

Aan de overkant van het onderwijsgebouw ligt de bibliotheek! Zoals je weet zijn in de Ligne bibliotheek de Openbare Bibliotheek Sittard en de twee Sittarde bibliotheeklocaties van Zuyd geïntegreerd. Dat betekent dat echt  samen 1 collectie aangeboden wordt. Tijdschriften staan allemaal bij elkaar, de romans en jeugdboeken en op de 4e verdieping de informatieve boeken, dit is grotendeels de collectie voor studenten. Hier is dan ook de Zuydbalie.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

En wat schetste mijn verbazing?

Zuydplein revival!!

Zo geweldig om dit te zien! Dat deed mijn Zuydplein hart goed! 🙂

IMG_0832

Ik was hier ook voor een workshop van de bibliotheek. Hierover meer in het volgende blog.
Groet,
Judith

Mooie resultaten van Team Onderzoek Zuyd Bibliotheek #openaccess

Hi Marcel,

Heb je ook op Zuydnet het nieuwsbericht ‘Belangrijke stappen in datamanagement en Open Access’ gelezen? Supertrots ben ik op de meiden van Team Onderzoek van Zuyd Bibliotheek: Lilian van de Burgt, Marsha Bokhorst en Ingrid Kars.TeamOnderzoek

Vaak genoeg heb ik op ons blog aandacht gevraagd voor Open Access en Open Onderzoek daarom wil ik dit goede nieuws (ook belangrijk voor jou als onderzoeker) delen.

Bij lectoren en onderzoekers van Zuyd bestaat een dringende behoefte aan een veilige infrastructuur voor het opslaan, beheer, delen en publiceren van onderzoeksdata. Ook visitatiecommissies, financiers en wetgeving stellen steeds strengere eisen aan goed datamanagement. Voor alle Zuyd-onderzoekers is nu interne serverruimte beschikbaar voor het veilig opslaan, beheren en met Zuyd-collega’s delen van onderzoeksdata. Naast interne opslag is echter ook externe opslag van onderzoeksdata nodig: om data te delen met externen en ze te publiceren. Inmiddels is hiervoor het platform Figshare aangeschaft. 

Team Onderzoek heeft in haar verslag van de pilotperiode geadviseerd om de publicaties van alle lectoren op te nemen in de Zuyd repository en deze van hieruit te tonen op de websites van de lectoraten en te linken naar de HBO-Kennisbank en Narcis. Dit is de zogenaamde groene route. Ik weet (en jij ook :)) dat de wereldwijde ontwikkelingen rond Open Access publiceren razendsnel gaan. Dat Team Onderzoek adviseert publicatiebeleid te ontwikkelen waarin ook aandacht is voor de gouden route van Open Access publiceren, is een hele logische en wenselijke. Bij zo’n gouden route publiceren onderzoekers in een peer reviewed Open Access Journal. Zelf vind ik het doel dat ze hierbij stellen (10 à 25 OA artikelen) erg bescheiden. Dat in het pubicatiebeleid *imho* ook aandacht besteed moet worden aan het ontwikkelen en gebruiken van Open Educational Resources, fluister ik ze hierbij in :).

En voor jou en al die onderzoekers van Zuyd is de databank Web Science aangeschaft. Ken je die? Echt een prachtig mooi onderzoekstool. De meerwaarde zit hem vooral in de vele citaties waardoor achterhaald kan worden hoe een artikel van invloed is geweest. Binnen Zuyd kan doorgelinkt worden naar de fulltext (lees meer op de bibliotheeksite). In de lijn der verwachting volgen Academic Search Premier, Business Source Premier en Taylor and Francis nog. Mooimooi!

Geweldig goed werk meiden!

Groeten, Judith

Hoge verwachtingen van Ligne Bibliotheek

Ha Marcel,

Vorige week kreeg ik een uitnodiging van de bibliotheekcollega’s voor een brainstormsessie rondom innovaties Ligne Bibliotheek. Erg leuk dat ik mee mag denken! De nieuwe Ligne Bibliotheek is een samenwerking tussen Zuyd Bibliotheek (de 2 locaties uit Sittard worden daar gehuisvest) en BiblioNova (de openbare bibliotheek). Onze collega’s zijn al jaren bezig met de voorbereidingen voor de bibliotheek. De integratie van de catalogi is wel een ‘dingetje’ bij een integratie tussen 2 bibliotheekorganisaties ;). Inmiddels is gekozen voor een gezamenlijk uitleensysteem dat uiteraard impact heeft op alle bibliotheeklocaties van Zuyd. Zo zijn deze zomer de eerste Self Service Desk geplaatst waarmee studenten het geleende bibliotheekmateriaal kan scannen en uitlenen. Studenten vinden het super handig, vet cool en sjiek.

Hoewel ik niet meer in de bibliotheek werk, blijf ik zeer betrokken en blog ik regelmatig over bibliotheken en innovatie. Ik volg vele bibliothecarissen via Twitter en ik lees wat Liesbeth zo allemaal hierover blogt. Ik zie vele geweldige mogelijkheden voor de Ligne bibliotheek als organisatie en voor bibliotheek als ruimte. Toch zul je toch eerst samen moeten bepalen wat een bibliotheek is en welke rol de informatieprofessional hierin speelt. En daarnaast ook hoeveel tijd, ruimte en financiën beschikbaar zijn om innovaties te bedenken en uit te voeren. Materialen om een  X-lab en makerspace te vullen zijn snel aangeschaft, zo ook touchscreens, multi touch tables en nog meer van die prachtige presentatietools. Maar ik heb ook te vaak gezien dat ze ongebruikt in de ruimte stonden. Er is dus iets meer nodig dan brainstormen over prachtige mogelijkheden.

Hoe breed wil je kijken naar het ‘concept’ bibliotheek? Is het alleen een ruimte voor lezen en leren? Met daarin dan ook een holodeck-achtig omgeving? Of is het ook een ruimte ook van ontmoeten en ontspannen? Misschien ook een nu zo populaire escape room inbouwen, zoals bij Avans Xplora? Staat de bibliotheek ook ter beschikking voor ondernemers? Is een seats-2-meet achtige functie ook denkbaar binnen deze ruimte, zoals Niekée, de innovatieve school in Roermond dat ook doet? En bewegend onderwijs is tegenwoordig ook helemaal in. We zitten immers met z’n allen veel te veel, dus werken aan statafels of fietsend lezen? Mede door het werk van Erik Scherder wordt er onderzoek gedaan naar de positieve effecten van beweging op het brein. En blijft het beperkt tot de fysieke bibliotheekruimte of gaan we net zoals in Friesland met een mobiele fablab on tour langs andere BiblioNova vestigingen en scholen in de regio.

Zoveel leuke dingen nog meer te bedenken 🙂

Nou weet ik dat je creatieve sessies niet moet beginnen met beperkingen, maar vooral outside the box denken. Toch verwacht ik dat er wel wat kaders zijn zoals tijd, ruimte en financiën. Hoewel ik vind dat bibliotheken meer moeten zijn dan fysieke ruimtes, is het aan de nieuwe bibliotheekorganisatie om te bepalen wat het doel is van de innovaties. Innovaties kunnen ook richten op communityvorming en interactie met bibliotheekgebruikers. Vooral het gebruik maken van de krachten van de diverse doelgroepen lijken me een uitdaging. Het zou toch geweldig zijn indien studenten behulpzaam kunnen zijn met een cursus programmeren voor kinderen of HJO studenten die juridisch spreekuur houden voor buurtgenoten 😉 .

Vandaag is David Lankes in Nederland. Zijn ‘wereldtournee’ heeft als centrale boodschap ‘that our communities should expect outstanding libraries, and we need to continue to prepare outstanding librarians to lead them’. Hij wordt door vakgenoten omschreven als een van de grote denkers over de toekomst van het bibliotheekwerk. Ik weet dat Jack, teamleider van Zuyd Bibliotheek, naar de presentatie van deze bibliotheekgoeroe is. Ik ben benieuwd met welke inzichten hij terugkomt rondom nieuwe vormgeving van het bibliotheekvak.
Het boek van David Lankes – Expect more: Demanding better libraries for today’s complex world is gratis te downloaden.

Judith

Book Bench Great Expectations

was onderdeel van het project Books about Town in London. Aan het einde van zomer 2014 zijn al deze boeken geveild.
De opbrengst is gegaan naar National Literacy Trust.

GreatExpectations

CC-BY Martin Pettitt

Bibliothecaris dichter bij de klant #VisieZuydBibl

Dag Marcel,

Eén ding dat ik vaak te horen heb gekregen tijdens de interviews Visietraject Zuyd Bibliotheek is dat de lijntjes tussen onderwijs en bibliotheek heel kort moeten zijn. Dat betekent dat de bibliothecaris zijn/haar ‘smoel’ moet laten zien, zowel digitaal (fotootjes op de bibliotheeksite) als fysiek zichtbaar in het onderwijs door workshops informatievaardigheden te verzorgen. Maar ook door daar te werken waar de docent aanwezig is. Enkele collega’s van de bibliotheeklocatie Nieuw Eyckholt brengen dat al in de praktijk (zoals wij dat met de On Tour van I-adviseurs ook doen). Mirjana Jolic wilde haar ervaringen graag met ons te delen.

OUR 2bejammed GUEST: Mirjana Jolic

mirjanaAfgelopen januari heb ik, als aandachtsfunctionaris voor Facility Management en Creatieve Therapie, aangeboden om twee uur per week bij de afdeling te komen werken. Met dit initiatief wilde ik de dienstverlening dichter bij de klant brengen.

Dit werd meteen positief onthaald: “je mag volgende week al beginnen!”. De opleiding heeft dit vervolgens bekend gemaakt bij alle docenten.

Welke voordelen zag ik voor de klant? De bibliothecaris is op vaste tijdstippen aanwezig en makkelijk te benaderen, eenvoudige vragen worden direct opgepakt, de communicatielijnen zijn zeer kort en laagdrempelig. Zo kunnen bijvoorbeeld afspraken m.b.t. de bibliotheekinstructies en het (blok)literatuur- en promotieonderzoek voor de docenten/tutoren meteen gepland worden.

Welke voordelen zag ik voor mezelf als informatiespecialist? Op deze manier is het makkelijker de nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs of het curriculum op de voet te volgen en vervolgens in te spelen op de behoefte van de klant. Jij bent zichtbaar en daardoor een betrokken informatiedienstverlener (Het Nieuwe Werken). Ook de volledige dienstverlening van de bibliotheek wordt beter gepromoot! Niet onbelangrijk: je maakt sneller kennis met nieuwe docenten/tutoren en de klantenkring wordt breder. Deze laatste groep is in de beginfase niet goed bekend met de faciliteiten van de bibliotheek.

Mijn ervaring nu, enkele weken later, is dat de docenten/tutoren de fysieke aanwezigheid van de bibliothecaris bij hun opleiding als zeer prettig ervaren. Ik krijg veel positieve reacties, dat geeft me een goed gevoel en bevestigt mijn vermoeden dat deze manier van werken klanten aan de bibliotheek (ver)bindt! Het genereert extra werk, vooral rondom literatuuronderzoek voor blokken/modules. Vaak gaat het om onderwerpen waarover informatie moeilijk te vinden is en de zoektocht daardoor tijdrovend. Uiteraard moet dit goed bewaakt worden.

Smoel

Bibliotheek krijgt smoel!

Bedankt voor deze gastblogbijdrage Mirjana! Goed voorbeeld doet goed volgen!
Groet,
Judith

Interactieve workshop Informatievaardigheden @ZuydBibliotheek

let-the-games-begin--gallery-1-240x350Hoi Marcel,

Het blijft voor bibliothecarissen elke keer weer een uitdaging om een workshop informatievaardigheden aantrekkelijk te maken voor studenten. De bibliotheek en het zoeken van informatie wordt veelal geassocieerd met saaaaiii. Samen met de werkgroep Informatievaardigheden van Zuyd Bibliotheek zijn we aan het bekijken of door het inbrengen van game-elementen het uitdagender kan worden gemaakt voor studenten. Jij hebt onlangs het boek Let the Games Begin! aangeschaft (n.a.v. een tip van één van onze bibliothecarissen natuurlijk :)) waarin vele spelelementen voor instructies Informatievaardigheden beschreven staan. Met deze inspiratiebron moet er toch wat moois te ontwikkelen zijn!
Maar onze bibliothecarissen zitten ondertussen niet stil en bedenken ook regelmatig interactieve sessies, zoals onlangs Annerie Claus en Jill Penders. Annerie heeft als gastblogger al met ons gedeeld hoe ze Shakespeak (online stemmen in de klas) in heeft gezet bij de workshops Informatievaardigheden voor 1e jaars Hotelschoolstudenten. Voor de 4e jaars hebben ze deze tool nu ook ingezet. Annerie heeft haar ervaringen via Yammer gedeeld met haar collega’s en ik mocht het met de wereld delen 🙂

Op 18 februari hebben Jill en Annerie de projectgroepen (afstudeerders) weer op het belang van de bibliotheek mogen wijzen. Voorgaande jaren deden ze dat in één keer voor 120 studenten (petje op – petje af sessie). Nu mochten ze dat een aantal keren doen voor groepen van ca. 25 studenten. Op verzoek van de docent gaven ze nu ook een korte opfriscursus informatievaardigheden.
Opzet was als volgt: eerst een filmpje van het Paul de Leeuw cabaret:

Aanknopingspunt: iedereen hele dag op internet, met veel applicaties bezig, maar gericht zoeken is toch moeilijk.
Vervolgens werd aan de hand van een Prezi de opfriscursus aangeboden. Informatie is er in vele vormen: papier – digitaal, boeken, tijdschriften, video, geluid, digitale documenten, websites, dvd’s enz. In de Prezi is water als metafoor gebruikt. Water is er ook, net als informatie, in vele vormen: zout – zoet / vloeibaar, vast (ijs), gas (stoom) / natuurlijk, gebotteld, uit de kraan.

Voor de projectgroepen is er ook een toolbox (Netvibes) gemaakt, die hebben ze aansluitend uitgelegd.
Tenslotte zijn de Petje op – Petje af vragen omgewerkt naar Shakespeak (online stemmen) en dat gaf een leuke afsluiting.
Van studenten kregen ze naderhand erg positieve reacties. En het belangrijkste: de bieb en haar informatie wordt volop gebruikt!

Onze collega’s van Zuyd Bibliotheek zijn goed bezig hè!
Groetjes,
Judith

Verborgen schatten van Zuyd Bibliotheek

Hoi Marcel,

Kijk eens wat ik zojuist in mijn mailbox vond … dit bericht van Ankie Hoefnagels. Ik ken Ankie nog als docent van de Hotel Management School Maastricht, een grootgebruikster van de bibliotheekvoorziening :). Ze is mede-auteur van het boek Grenzeloos, een publicatie over internationale communicatie in de wereld van toerisme en gastvrijheid. Inmiddels is ze promovenda van Zuyd en doet onderzoek op het gebied cross-cultural service encounters in hotels. Als onderzoekster werkt ze uiteraard veel met bronvermelding én Endnote…

Graag wil ik het volgende bij jullie kwijt.  Jullie houden vast wel van goed nieuws.

Ik heb onlangs met een groep wetenschappers uit de VS, UK en Australie een artikel geschreven voor  het ‘ Journal of Service Management’.  De citaties en referenties verwerkten we met het programma Endnote. Doordat verschillende auteurs aan het artikel sleutelden raakten alle citaties in de war. Tot overmaat van ramp had het journal ook nog eens author guidelines die niet in Endnote opgenomen zijn! Kortom, totale paniek en het vooruitzicht om zes pagina’s referenties handmatig in te moeten voeren. Maar wat blijkt? Zuyd heeft twee experts in huis die niet alleen alles afweten van Endnote, alle mogelijke oplossingen paraat hebben, maar ook nog eens bereid waren om een nieuwe stijl in te voeren in het programma. Ze hebben me geweldig geholpen en heel veel tijd bespaard. Hun namen? Jill Penders en Philip Willems. Wat mij betreft mogen meer mensen die onderzoek doen weten dat we zulke parels in huis hebben!

De expertise van  Jill en Philip is onmisbaar voor een organisatie die onderzoek serieus neemt.
Spread the word, zou ik zeggen!

Met beste groeten,
Ankie Hoefnagels

En daar werk ik aan alle plezier aan mee! Dank je wel Ankie dat je dit met ons deelt.
Tijdens het Visietraject Zuyd Bibliotheek horen we vaak dat Zuyd Bibliotheek te bescheiden is en niet op de trom slaat als ze successen behalen. Nou laat ik dat eens even voor hen doen!

Supertrots!
Judith

InHolland bibliotheek voor 2015 volledig digitaal #VisieZuydBibl

Dag Marcel,

Tijdens mijn verblijf in London kwam deze tweet voorbij

Wow! Hoewel deze ideeën van volledig digitaal binnen HBO-bibliotheken niet nieuw zijn (wie heeft ze in het kader van bezuinigingsvoorstellen al niet eens gehoord?) Maar nu gaat het dus echt gebeuren? Je snapt dat in het kader van het Visietraject Zuyd Bibliotheek dit een interessante ontwikkeling is. Toen ik woensdag weer thuis was, heb ik Ria Paulides (manager InHolland bibliotheek) een mailtje gestuurd. Ik ken Ria nog als de projectleider uit de begintijd van IHOL, het project waardoor alle HBO-bibliotheken in Limburg hun catalogus en uitleen automatiseerden.
Ik was wel benieuwd naar onderliggend plan en reacties van bibliotheekpersoneel, onderwijs en studenten. Ria belde mij een uur later om al mijn vragen te beantwoorden. Hieronder mijn interpretatie van ons telefoongesprek.

InHolland heeft in 2011 een flinke reorganisatie gehad (470 arbeidsplaatsen verloren) nadat ze in zwaar weer waren gekomen door de misstanden bij diverse opleidingen. Kwaliteitsverbetering van onderwijs staat in alle reorganisatieplannen centraal. Door nu uit te spreken dat de bibliotheek vanaf 2015 helemaal digitaal is, wordt een stevige tijdsdruk op het onderwijs gelegd om te transformeren naar het ‘onderwijs van de toekomst’, zo zegt Ria Paulides.
Ria vertelde me dat hun collectie (nog 145.000 fysieke exemplaren) al voor 75% digitaal is. Ze hebben (in tegensteling tot Zuyd) al jaren een aanschafbeleid ‘digitaal, tenzij…’. InHolland heeft een uitgebreide databankcollectie  (Zuyd ook); ze hebben een federatieve zoekmachine (grote wens van Zuyd Bibliotheek) en beschikt over vele eBooks. InHolland biedt geen uitleenbare eBooks aan (zoals via de voorheen bekende Netlibrary) maar gebruiken het ‘streaming model’, het Spotify concept zeg maar (bv. Boom Doc)  Gebruikers hebben alleen leesrechten op de content, maar op het moment dat ze de inhoud willen downloaden of printen moeten ze hier zelf voor betalen. Voor de buitenlandse literatuur is dit al gebruikelijk, voor Nederlandstalige vakliteratuur nog niet. Hierin ziet Ria Paulides ook de uitdaging om samen met de Nederlandse uitgevers een nieuw business model te ontwikkelen.

Door alles digitaal aan te bieden, wordt uiteraard een bezuinigingslag gemaakt: geen bibliotheeksysteem meer want catalogus met uitleen zijn overbodig, geen catalogiseerwerk en rappeladministratie, de uitleenbalie verdwijnt, geen mensen meer nodig die boeken van etiketjes voorzien en boeken opruimt. Dus naast een visie op hoe de bibliotheek van de toekomst eruit moet zien, is dit ook een bezuinigingsoperatie. Een sociaal plan moet geschreven worden, want welke functies blijven over en welke competenties zijn hiervoor noodzakelijk?

Door deze radicale koerswijziging wil de bibliotheek een andere positie binnen het onderwijs afdwingen. Nu wordt alleen de uitlening gezien als een functie van de bibliotheek. Iedereen binnen de HBO-bibliotheekwereld vecht tegen deze eenzijdige kijk op de bibliotheek. De bibliotheek is zoveel meer …
De informatiespecialisten van InHolland gaan zich naast digitale collectievorming, volledig focussen op trainingen informatievaardigheden, zowel voor studenten als docenten. Tevens gaan ze ondersteuning bieden bij publiceren (het auteursrechtenloket!), willen een rol spelen bij digitaal archiveren tbv scripties in HBO-kennisbank. De informatiespecialisten werken inmiddels samen met de curriculumcommissies en schrijven collectievormingsplannen, zo worden zij onderdeel van het onderwijs. Dit zijn allemaal ontwikkelingen die voor Zuyd Bibliotheek ook niet vreemd zijn en die we nu in het kader van het Visietraject beter gepositioneerd willen krijgen.
De inzet is wel dat InHolland organisatorisch 1 bibliotheek blijft. De kracht van samen deze rol (‘toegang tot content’) voor het onderwijs aan te bieden is sterker dan als alle informatiespecialisten eenlingen worden binnen de diverse domeinen, volgens Ria.

De boeken verdwijnen, in welke vorm de fysieke ruimte blijft, is nog niet helemaal duidelijk. De behoefte aan rustige werkplekken is er wel.
Lees ook het nieuwsbericht op de InHolland website. Ik vind het wel een gemiste kans dat op de bibliotheeksite van InHolland hierover niets te lezen is. Ook mengen ze zich niet in de discussie die inmiddels op twitter plaats vindt. Ria Paulides vertelde me wel dat ze binnenkort op SHB-LinkedIn groep een discussie zal starten.
Lef hebben Ria Paulides en Doekle Terpstra wel. Ik ben benieuwd of de road map hen de juiste koers aanreikt. Stof tot discussie zal het binnen bibliotheekwereld wel opleveren. De eerste blogpost zijn al verschenen:

Bert Zeeman (Universiteit van Amsterdam) gaat een weddenschap aan dat het zover niet zal komen. Raymond Snijders vraagt zich af wie hier op zit te wachten.
Vooral de problematiek rondom eBooks voor het Nederlands vakgebied worden als bottleneck gezien, terwijl Ria Paulides dat juist als uitdaging ziet. Het gaat mij nog niet zozeer om of deze inhoud al dan niet digitaal ook aangeboden kan worden. Zit onze student op een volledige digitale bibliotheek te wachten? Er zijn mensen die graag content digitaal tot zich nemen maar zeker ook velen die liever een fysiek boek bestuderen. Of een video bekijken? Draait het nu om de vorm of om de inhoud? Interessant om deze Infographic eens te bestuderen.

Ik ben net als Raymond bang dat dit “een negatieve impact gaat hebben op de ontwikkeling van een toekomstbestendige visie van zowel HBO instellingen als hogeschoolbibliotheken op de rol die bibliotheken kunnen en moeten spelen in onderwijsinstellingen”. Ik hoop niet dat het met de HBO-bibliotheek dezelfde kant op gaat als de bedrijfsbibliotheken beginjaren 2000 😦
Helaas kon Ria Paulides me geen plan delen waarop dit besluit is gebaseerd. Het is een logische stap binnen de ontwikkelingen van InHolland, zei ze.

Volgende week begin ik met de interviews in het kader van ons visietraject, dit is natuurlijk een interessante casus om te volgen en te bespreken.

groet,
Judith

Lessons learned #VisieZuydBibl

“Geschiedenis leert ons alles. Ook de toekomst”

Dit schijnt Alphonse Lamartine gezegd te hebben, Marcel. In het kader van het Visietraject Zuyd Bibliotheek is het misschien ook interessant welke lessen ik geleerd heb uit mijn verleden als bibliothecaris/informatiespecialist.

Bijna 28 jaar geleden ben ik begonnen in een eenpitter-bibliotheek. Ik was bibliothecaris bij de opleiding ergotherapie/logopdie bij de Revalidatie Academie in Hoensbroek en ik werkte ook nog 1 dag in de week bij de Academie voor Fysiotherapie in Heerlen. In die tijd verantwoordelijk voor collectievorming en werkte de hele ‘gang van het boek’ af (van bestelling tot in de kast plaatsen). Er was nog geen geautomatiseerde catalogus en uitleen, alles in een ‘slow’ tempo. Naast een lunchpauze, 2x per dag een koffiepauze met de o zo belangrijke ontmoetingen met de docenten. Je hoorde waar ze mee bezig waren, kon (omdat je op de hoogte was van nieuwe publicaties en de vaktijdschriften las) hen adviseren en attenderen. Een dienstverlening die erg gewaardeerd werd maar in de loop der jaren verdween. Fusies kwamen, reorganisaties volgden, bibliotheek ging van de opleiding naar een centrale onderwijsdienst naar een ondersteunende facilitaire dienst. Google veroverde de zoekmarkt. Bibliotheek en onderwijs raakten elkaar een beetje uit het oog.

Hier kwam een verandering in toen in 2004 de opdracht lag om een beleid te formuleren rondom de positionering van de bibliotheken van Hogeschool Zuyd. De splitsing tussen front- en backoffice wat toen erg ‘in’ was, hebben we gelukkig weten te voorkomen. In 2009 werd alle bibliotheken van Zuyd één en werden onderdeel van ZuydPlein. Hoewel ZuydPlein niet meer als organisatorisch onderdeel bestaat, is Zuyd Bibliotheek 1 gebleven.

change

Wat heb ik hier nu van geleerd?

  • “Nothing is certain except change”, dat las ik dit weekend in het Natural History Museum. Zo is het! We zullen mee moeten veranderen in deze dynamische samenleving. In een beleidsnotitie begin jaren 90 schreef ik al 

    Tempora mutantur, et nos mutamur in illis“ (De tijden veranderen en wij

    veranderen mee) en dit citaat kunnen we in elk visietraject blijven vermelden;

  • dat kennis delen en samenwerken binnen en buiten de muren van de instelling waardevol is. Al die jaren als bibliothecaris heb ik kennis gedeeld en gehaald bij vakgenoten, ook in de tijd dat er grote concurrentie in hbo-land was en het not-done was om je kennis te delen. Kennis was ‘macht’, maar is gelukkig nu ook binnen onderwijswereld ‘kracht’ geworden;
  • dat organisatorisch één zijn vele voordelen biedt. Door samen de dienstverlening van de bibliotheek vorm te geven, hebben we een duidelijker gezicht binnen Zuyd gekregen. Gezamenlijk is een goede databankcollectie tot stand gekomen, is er nu 1 centrale bibliotheekcatalogus, worden trainingen rondom informatievaardigheden op elkaar afgestemd, zijn er gezamelijk gastvrijheidsregels. Dit hadden we nooit voor elkaar gekregen als we allemaal locatiediensten waren gebleven.
    De bibliotheken van de kunstenfaculteiten zijn organisatorisch geen onderdeel van Zuyd Bibliotheek. Hierdoor maken zij geen onderdeel van het bibliotheeknetwerk en zijn ze helaas niet betrokken bij gezamenlijke dienstverlening (muv de centrale catalogus);
  • dat of je het nu ‘content curation’ noemt en digitale tools zoals Netvibes en ScoopIt gebruikt of zoals vroeger ‘attenderen’ en current contents maakte door inhoudsopgaven van tijdschrift te kopiëren en in postvakjes te leggen, in wezen is het bibliotheekvak niet veranderd alleen de tools waarmee;
  • dat regelmatig je gezicht laten zien bij het onderwijs belangrijk is, drink eens een kopje koffie in de personeelskamer, luister naar wat er verteld wordt. Zuyd informatiespecialisten staan gelukkig dicht bij het onderwijs.

Maar het kan allemaal nog beter. We staan momenteel stil in onze ontwikkeling. Dit is een gevolg van de recentelijke reorganisaties. Zuyd Bibliotheek ziet vele kansen in de ondersteuning van het onderwijs. De vraag die uiteindelijk naar aanleiding van het visiedocument beantwoord moet worden is welke rol het management vindt dat de bibliotheek voor Zuyd moet vervullen.

Ik las een mooi blogpost van Wilma van Wezenbeek, bibliothecaris van TU Library: It is the Library. What else. over de rol en functie van de bibliotheek. Volgens haar gaat het voor de bibliotheek om toegang, diepgang, omgang & vooruitgang.

  • Toegang tot data (artikelen, boeken, blogs, tweets, video) van anderen en van jezelf (auteursrechten, sociale catalogus)
  • Diepgang door discussie & reflectie (agile, roving, embedded librarian, broedplaats voor kennis)
  • Omgang in ontmoeting met vakgenoten, peers, collega’s met kopje koffie (rumoer-ruis-rust; inspirerende leeromgeving)
  • Vooruitgang; innovatie en vernieuwend (X-lab)

We willen inderdaad samen er een mooiere wereld maken, ook in / met / door Zuyd Bibliotheek 🙂
In de komende blogpost zal ik op diverse soorten van dienstverlening en ondersteuning (o.a. de schuingedrukte opmerkingen) nog in gaan.

Maar zeg eens Marcel … hou ik me nu te veel vast aan het verleden? Of moeten we meer ‘durven loslaten’ en een radicaal andere koers gaan varen met Zuyd Bibliotheek? Daarover morgen meer …

Judith

change2

Visietraject Zuyd Bibliotheek #VisieZuydBibl

VisieZuydBibl

@Gwen’s River City

Dag Marcel,

Sinds enkele weken ben ik als ‘counterpart’ 🙂 betrokken bij het Visietraject Zuyd Bibliotheek. Theo van Bergen van het bureau Reekx is benoemd als externe projectleider.

Zuyd Bibliotheek laat de komende maanden een gebruikersonderzoek onder docenten, lectoren, onderzoekers, studenten, teamleiders en medewerkers van Zuyd uitvoeren. Doelstelling van het onderzoek is het meten van gebruik van en de ervaring met de dienstverlening van de bibliotheek en het peilen van behoeften en wensen ten aanzien van de dienstverlening. Het gebruikersonderzoek vindt plaats in de vorm van (groeps)interviews.
De resultaten van dit gebruikersonderzoek dienen als input voor het ontwikkelen van een meerjarenvisie voor de bibliotheek. Het visietraject en het daaraan gekoppelde gebruikersonderzoek moet daarnaast helderheid geven over de plek en rol van de bibliotheek in het onderwijs en het onderzoek, en leiden tot een verdere professionalisering van de organisatie van de Zuyd Bibliotheek. Het visietraject wordt eind april afgesloten met een advies dat aan het CvB zal worden gepresenteerd.

Naast de vele interviews die mijn agenda na de carnavalsvakantie vullen, staat in het Plan van Aanpak dat mijn taak is ‘het voortdurend verzamelen van literatuur’ 🙂 Nu heeft de toekomst van de bibliotheek altijd al mijn bijzondere aandacht gehad en daarover heb ik ook al vaker geblogd:

De komende tijd verschijnen dus wat meer blogs rondom toekomstvisie & bibliotheken. Ik voorzie deze blogposts dan van #VisieZuydBibl

Als ‘counterpart’ vind ik openheid en tranparantie ook in zo’n visietraject heel belangrijk. Het is geen project van Chris, Theo en mij maar van Zuyd Bibliotheek.
In Intellectueel Kapitaal 2012, nr. 6/7 [inloggen via HAN] legt Mattias Hällström uit dat je ook in projecten betrokkenheid en motivatie moet opvoeren. Projecttransparantie betekent dat het voor alle betrokkenen glashelder is wie er wanneer welke bevoegheid heeft. Hällström vindt dat je projecten moet visualiseren op borden aan de muur. Helaas hebben de bibliotheeklocaties van Zuyd geen grote touchscreens waarop we de voortgang kunnen delen. Dat gebeurt dan in de virtuele ruimte van de bibliotheeksite, het twitteraccount of facebookpagina.
Ik zorg er intern voor dat alle documenten en verslagen gedeeld worden in de bibliotheekcommunity op Blackboard en ik attendeer collega’s via de bibliotheekgroep op Yammer.

En natuurlijk ga ik bloggen. De bibliotheek is volgens mij onmisbaar voor het onderwijs van Zuyd. Ik vind dat we ons nadrukkelijker moeten profileren. Daarom was ik heel bij met de publicatie in het Jaarbeeld 2011-2012 van Zuyd over het belang van informatievaardigheden.
Ik nodig iedereen nadrukkelijk uit om te reageren op de blogposts die ik hierover publiceer. Met input van jullie allen wordt het een visie van ons allen!

Judith

%d bloggers liken dit: