Site-archief

Open Access explained! PHDComics video #mustsee

Ha Marcel,

Gisteren deelde ik de column van Rosanne Hertzberger over Open Access en het belang van open onderzoek. Vandaag zag ik een tweet van Jisc meteen link naar hun quick guide over open access, een handige pagina met een heel goed filmpje (8:23) over wat open access is en een overzicht van verschillende issues die open access belemmeren. Must see.

Judith

Inderdaad! Belachelijk, al dat onderzoek achter een betaalmuur

Hallo Marcel,

Het is niet de eerste keer. Ik vraag het toch weer.: jouw aandacht voor open promotie-onderzoek. In de NRC van 6 augustus 2016 las ik onderstaande column van Rosanne Hertzberger. Nu zij niet meer tot de academische wereld behoort, kan zij niet meer (itt tot ons omdat wij toegang hebben tot allerlei wetenschappelijke databanken via Zuyd Bibliotheek) kosteloos onderzoeksresultaten lezen. De wetenschappelijke wereld is niet zo open.

Terecht vraagt zij zich af: De Nederlandse regering vindt het steeds belangrijker worden dat dat onderzoekend vermogen bij studenten wordt ontwikkeld. Ook bij hbo’ers. Maar wat is het nut ervan? Na het afstuderen zit die statistiek achter een betaalmuur.

Als al onze alumni zich nu eens inschrijven voor een Zuyd Professional cursus/studie dan houden ze wel toegang tot wetenschappelijke publicaties. Grapje natuurlijk :). Je kunt ook via omwegen aan je pdfjes komen. Of  illegaal via Sci-Hub. Toch niet helemaal de bedoeling, wel?

Het gaat niet alleen om open access, daar is inmiddels iedereen (behalve uitgevers) wel voor. De openheid mag wat mij betreft nog een stapje eerder beginnen. Het hele onderzoeksproces open, onderzoeksdata open. Op naar open onderzoek!
IMG_0285

Transparante wetenschap. Ik ben voor! Jij toch ook?
Judith

Mooie resultaten van Team Onderzoek Zuyd Bibliotheek #openaccess

Hi Marcel,

Heb je ook op Zuydnet het nieuwsbericht ‘Belangrijke stappen in datamanagement en Open Access’ gelezen? Supertrots ben ik op de meiden van Team Onderzoek van Zuyd Bibliotheek: Lilian van de Burgt, Marsha Bokhorst en Ingrid Kars.TeamOnderzoek

Vaak genoeg heb ik op ons blog aandacht gevraagd voor Open Access en Open Onderzoek daarom wil ik dit goede nieuws (ook belangrijk voor jou als onderzoeker) delen.

Bij lectoren en onderzoekers van Zuyd bestaat een dringende behoefte aan een veilige infrastructuur voor het opslaan, beheer, delen en publiceren van onderzoeksdata. Ook visitatiecommissies, financiers en wetgeving stellen steeds strengere eisen aan goed datamanagement. Voor alle Zuyd-onderzoekers is nu interne serverruimte beschikbaar voor het veilig opslaan, beheren en met Zuyd-collega’s delen van onderzoeksdata. Naast interne opslag is echter ook externe opslag van onderzoeksdata nodig: om data te delen met externen en ze te publiceren. Inmiddels is hiervoor het platform Figshare aangeschaft. 

Team Onderzoek heeft in haar verslag van de pilotperiode geadviseerd om de publicaties van alle lectoren op te nemen in de Zuyd repository en deze van hieruit te tonen op de websites van de lectoraten en te linken naar de HBO-Kennisbank en Narcis. Dit is de zogenaamde groene route. Ik weet (en jij ook :)) dat de wereldwijde ontwikkelingen rond Open Access publiceren razendsnel gaan. Dat Team Onderzoek adviseert publicatiebeleid te ontwikkelen waarin ook aandacht is voor de gouden route van Open Access publiceren, is een hele logische en wenselijke. Bij zo’n gouden route publiceren onderzoekers in een peer reviewed Open Access Journal. Zelf vind ik het doel dat ze hierbij stellen (10 à 25 OA artikelen) erg bescheiden. Dat in het pubicatiebeleid *imho* ook aandacht besteed moet worden aan het ontwikkelen en gebruiken van Open Educational Resources, fluister ik ze hierbij in :).

En voor jou en al die onderzoekers van Zuyd is de databank Web Science aangeschaft. Ken je die? Echt een prachtig mooi onderzoekstool. De meerwaarde zit hem vooral in de vele citaties waardoor achterhaald kan worden hoe een artikel van invloed is geweest. Binnen Zuyd kan doorgelinkt worden naar de fulltext (lees meer op de bibliotheeksite). In de lijn der verwachting volgen Academic Search Premier, Business Source Premier en Taylor and Francis nog. Mooimooi!

Geweldig goed werk meiden!

Groeten, Judith

Promoveren & Werkgeversauteursrecht

Ha Marcel,

Je weet dat ik als informatieprofessional ook wel iets ‘heb’ met auteursrecht. Het merendeel van mijn activiteiten is inmiddels opgepakt door het Auteurechten Informatiepunt van Zuyd Bibliotheek. Ik ben/voel me in mijn streven naar meer ‘open’ nog wel nauw betrokken bij het thema Open Access. Daarom volg ik altijd nog met veel belangstelling de blogberichten van Raymond Snijders, senior informatiebemiddelaar van Hogeschool Windesheim. Raymond heeft onlangs een presentatie verzorgd bij de HBO Kennisbank (waar Zuyd ook bij aangesloten is. Je weet wel … waar studenten en medewerkers hun publicaties kunnen delen 🙂 ) over de auteursrechtelijke aspecten van het publiceren van scripties en onderzoekspublicaties in die HBO Kennisbank. In zijn blog hierover had hij het over het werkgeversauteursrecht. Wat is werkgeverauteursrecht? Ook daarover heeft Raymond uitgebreid geblogd.

Volgens de auteurswet is de maker van een werk ook de auteursrechthebbende. Echter, in artikel 7 Aw staat: Indien de arbeid, in dienst van een ander verricht, bestaat in het vervaardigen van bepaalde werken van letterkunde, wetenschap of kunst, dan wordt, tenzij tusschen partijen anders is overeengekomen, als de maker van die werken aangemerkt degene, in wiens dienst de werken zijn vervaardigd. 

En dan hebben we het over het vermaledijde werkgeversauteursrecht. En zoals Raymond schrijft:

Dit vormt daarmee ook de basis van de discussies over auteursrecht voor iedereen die werkzaam is in een hoger onderwijsinstelling. Een discussie die ook lastig te voeren is want artikel 7 Aw kun je makkelijk ‘omzeilen’ door te claimen dat het maken van een werk helemaal geen onderdeel is van jouw takenpakket. Of – en dit is een populair argument – door je te beroepen op het feit dat je dat werk in je eigen tijd gemaakt hebt. En niet in de baas zijn tijd.

Voor het hbo gelden deze argumenten echter niet want in de cao-hbo (PDF) een artikel E-7 opgenomen die expliciet stelt dat de hogeschool de auteursrechthebbende is. Het auteursrecht op werken in de zin van de Auteurswet komen toe aan de werkgever indien het vervaardigen door de werknemer in de uitoefening van zijn functie is. Of wordt verricht ten behoeve van de werkgever. Het maakt hierbij dan niet meer uit of je dat onder werktijd of in je eigen tijd gemaakt hebt, alleen maar of het in het verlengde ligt van je werkzaamheden.

Bron: Vakblog – http://rsnijders.info/vakblog/2016/05/14/auteursrecht-op-scripties/

Iedereen met een arbeidsovereenkomst op basis van de cao-hbo is werknemer. Jij en ik dus ook. Na het lezen van deze blogs moest ik aan jou denken. Wat hoe zit het dan als je als werknemer van een hbo-instelling onderzoek doet en promoveert? Omdat Raymond ook dé expert is op dit gebied, heb ik hem gevraagd:

Hi Raymond, hoe zit het dan met een werknemer van een onderwijsinstelling die binnen de instelling onderzoek doet en daarop promoveert. Valt dat dan ook onder het werkgeversauteursrecht? Lijkt me toch niet hè?

Zijn antwoord:

Toch wel, Judith. Zolang die werknemer een arbeidsovereenkomst heeft valt die daardoor onder het werkgeversauteursrecht en is de hogeschool feitelijk de auteursrechthebbende van de onderzoeksresultaten en -publicatie(s).

Er is geen enkele hogeschool die daadwerkelijk hier actie op onderneemt – voor zover ik het weet – en het zou ook bijzonder onpraktisch zijn om diverse redenen maar het is dus wel zo.

In de praktijk is de discussie over wie het auteursrecht heeft op kennisproducten van werknemers ook knap zinloos. Zodra er delen van werken van anderen in een publicatie of leermiddel wordt gebruikt of er bijvoorbeeld wordt samengewerkt met anderen (onderzoekers, docenten maar ook bedrijven) wordt de discussie over auteursrecht zeer complex. Vandaar dat het ook veel handiger is om als hogeschool afspraken te maken wat je wilt dat er met die kennisproducten gaat gebeuren. En dan beleid te maken om dat te realiseren.

Bij Windesheim ligt er een publicatiebeleid dat (open access) publiceren wil stimuleren en expliciet onderzoekers de ruimte geeft om zelf alle afspraken hierover te kunnen maken met leidinggevenden maar ook uitgevers. Inclusief auteursrechtelijke zeggenschap over hun eigen werken.

Bron: Vakblog – http://rsnijders.info/vakblog/2016/05/17/auteursrecht-open-access-hbo-kennisbank/

Je hoeft niet erg veel zorgen te maken. Gelukkig. Toch blijft het een vreemd artikel in onze cao-hbo. Voor universitair docenten geldt dit namelijk niet. Indien hogescholen onderzoek steeds belangrijker vinden, steeds meer lectoraten instellen, is het misschien toch eens goed naar deze artikelen te kijken.

In zijn reactie heeft Raymond het over een publicatiebeleid. Ook daar heb ik jaren geleden al veel tijd en energie gestopt om dat van de grond te krijgen. Ik was verheugd om in het Jaarplan van Dienst O&O te lezen dat team Onderzoek van Zuyd Bibliotheek dat nu oppakt. Open Access is zoals je weet ook een speerpunt van staatssecretaris Dekker die vindt dat alle wetenschappelijke publicaties in 2024 vrij toegankelijk en gratis online beschikbaar moeten zijn. Als dat publicatiebeleid er bij Zuyd is, zal er veel aandacht moeten blijven voor bewustwording en advisering op dit gebied. Velen zijn toch onbewust onbekwaam op dit gebied. Het is en blijft een weerbarstig thema in onze wereld van alles ‘gratis’ vinden op internet.

Tot slot nog deze tips voor jou. Ik las over je PhD-activiteiten. De Universiteit Maastricht heeft deze week haar vernieuwde website gelanceerd. de new look van hun thesis portal zie er erg mooi uit. Misschien heb je er wat aan.thesisUM

Groet,
Judith

“Open open open moet het zijn!”

Ha Marcel,

Het is niet de eerste keer dat ik blog over Open. Het is zal ook niet de laatste keer zijn. Deze prachtige liedregel van Thé Lau heb ik al eerder aangehaald. Dit mooie nummer heb ik vorig jaar vol overgave meegezongen tijdens Concert@Sea toen BLØF met dit nummer als eerbetoon aan Thé dit heerlijke festival opende. Want open moet het zijn. En ik zal dat nog heel vaak overal moeten blijven zeggen (en zingen? 🙂 ). Zo ook de afgelopen weken…

Vorige week bespraken we een nota onderzoeksbeleid van een collega, waarin gelukkig de term ‘Open Access’ vermeld stond maar ik weinig las over open onderzoek. Open Access is zoals je weet ook een speerpunt van staatssecretaris Dekker meldt die vindt dat alle wetenschappelijke publicaties in 2024 vrij toegankelijk en gratis online beschikbaar moeten zijn. Team Onderzoek van Zuyd Bibliotheek maakt op dit gebied al goede stappen. Mooi. Maar …

“Open science wordt een revolutionaire omwenteling. Gesloten modellen, gesloten instellingen gaan eraan. We staan nog maar aan het begin.”,  zei Koen Becking, collegevoorzitter in Tilburg onlangs in ScienceGuide. Ik ben het met hem eens als hij zegt dat Open Access essentieel is voor kennisdeling in het big data tijdperk. Dus inderdaad “Met open access komt open science op tafel en dat leidt tot open data als uitgangspunt.” Dit zal een grote impact op zijn op de manier waarop we onderzoek doen. Vandaar ook mijn opmerking dat hierover iets in een nota over onderzoeksbeleid zou moeten staan.

En onderzoek staat in verbinding met onderwijs, zo zien wij dat bij Zuyd. Dus open onderzoek staat ook in verbinding met open onderwijs. En ‘open’ raakt niet alleen het reguliere onderwijs maar zeker ook het LevenLangLeren, het onderwijs van Zuyd Professional. Dus ook daar blijf ik aandacht vragen voor het gebruiken en maken van open educational resources, voor open onderwijs bij het ontwerpen van onderwijs. (Check ook eens de 2 recente publicaties van SURF waarover ik op MOOCZI-blog gepubliceerd heb: Verkenning: opschaling van open en online onderwijs. Regelgeving en aandachtspunten en de brochure Nieuwe doelgroepen bereiken via de online masters van Wageningen University. Beide heel interessant, zeker ook voor Zuyd Professional).

Open Education Week’s goal is to raise awareness about free and open educational opportunities that exist for everyone, everywhere, right now.
Bron: http://www.openeducationweek.org/page/what-is-open-education-week

Nu vond van 7 t/m 11 maart de Open Education Week. Binnen Zuyd was hier weinig aandacht voor. Behalve mijn bericht in de Nieuwsflits heb ik er weinig over gehoord. In het land heb ik wel het een en ander gehoord en gelezen. Uiteraard veel via TU Delft, de koploper van de Open Education beweging in Nederland. Zij hadden ook een mooi filmpje gemaakt, precies waar open onderwijs en open onderzoek om draait. Dus ik deel het ook graag hier op ons blog.

Twee weken geleden was ik bij een presentatie van Marijke Kral, lector Leren met ICT bij de faculteit Educatie van de HAN. Zij eindigde haar presentatie met een oproep aan de aanwezige hogescholen om ook open online onderwijs projectvoorstellen in te dienen bij SURF. Het ministerie van OCW vindt open en online onderwijs belangrijk en stelt t/m 2018 jaarlijks geld beschikbaar om dit te stimuleren. Inmiddels zijn 11 projectvoorstellen gehonoreerd, uiterlijk 1 mei volgt het besluit over de tweede aanvraagronde. Het is opvallend, zei Marijke die in beoordelingscommissie zit, hoe weinig hogescholen een call for proposals indienen. Volgend jaar een nieuwe ronde. Toch maar weer eens proberen om open en online onderwijs op de agenda van Zuyd te krijgen? Het is mij in de afgelopen 2-3 jaar nog niet gelukt 😦 .

Maar dan heb je ineens zo’n pareltje in de organisatie 🙂 Onze Evelien van Limbeek flikt het gewoon! Zij heeft op het Open Education platform van Blackboard een Open Online Curus gebouwd. Deze gratis cursus over enkele onderwerpen uit de verloskunde wordt aangeboden ter gelegenheid van de inauguratie van Marianne Nieuwenhuijze als lector Midwifery biedt de Academie Verloskunde Maastricht van Zuyd. Het is niet Massive, maar het is wel Open en volledig Online. Net als ons MOOCZI-project heeft zij gebruik gemaakt van diverse opname technieken. Video’s met talking heads, kennisclips, videoscibe, ingesproken Powerpoints/Prezi. Als coördinator kost het veel werk om iedereen in beweging te krijgen. Uiteraard lukt het haar. Vanmorgen is ’t ie open en online gegaan! Met zo’n 200 ingeschreven studenten. Spannend vindt Evelien het. Ik vind het stoer van haar. Succes! Laten we hopen dat de eerste in een mooie rij gaat worden.
Zie mijn bericht op het MOOCZI-blog over deze open en online cursus over verloskunde

AVM

Groeten,
Judith

Wetenschappelijk artikelen gratis via Sci-Hub (wel illegaal)

Dag Marcel,

Als promovendus ben je natuurlijk hard op zoek naar wetenschappelijke artikelen. Je hebt naast Google Scholar, als Zuyderling de beschikking over DiZ. Maar dan nog zul je niet altijd alle artikelen full text kunnen vinden. De laatste dagen lees ik het ene na het andere bericht over Sci-Hub.

sci-hub

Sci-Hub is een Pirate Bay voor wetenschappelijke artikelen. Ja het is illegaal, maar dat deert de vele wetenschappers en studenten niet, die inmiddels massaal gebruik maken van Sci-Hub (via NRC). De website is in 2011 opgericht door Kazachse onderzoekster Alexandra Elbakyan die het doel heeft om alle wetenschappelijke artikelen die achter betaalmuren staan, gratis beschikbaar te maken. In het kader van de Open Education Week (7 – 11 maart) wilde ik dit initiatief toch delen.

Je snapt dat uitgevers hier niet blij mee zijn. Het bedreigt hun inkomsten. Er zijn al rechtzaken aangespannen. En uiteraard luidde het vonnis dat Sci-Hub onrechtmatig bezig. Maar Alexandra Elbakyan vindt gewoon weer een andere manier om door te gaan. Ondanks dat het illegaal is en een schending van de auteursrecht, het wakkert in ieder geval de discussie over Open Access aan.

Heb je nog een artikel nodig dan kan je via het URL van het artikel, Pubmed Identifier (PMID) of het DOI nummer van de publicatie het artikel wel vinden tussen de inmiddels 49 miljoen wetenschappelijk artikelen. Je krijgt wel wat Russische teksten voorgeschoteld in tussenschermen, maar vul de captcha maar in en je krijgt wat je zoekt.

Dank ook Raymond Snijders voor zijn blog over Sci-Hub

Groet,
Judith

Peer-reviewed Open Access Journals with Impact Factor

OpenAccessHa promovendus!

Enige tijd geleden hadden we het even kort over publiceren in Open Access Journals. Als je zo ver bent om te publiceren, vind je eigenlijk wel dat je dat in een OA tijdschrift zou moeten doen (en dat vind ik ook! 🙂 ) Volgens jou wordt het je niet echt gemakkelijk gemaakt om dat te doen. We hebben al eens eerder geblogd over de kosten die dat met zich meebrengt (€3.000,-). Nou las ik onlangs dat bijna 68% van de geregisteerde tijdschriften in Directy of Open Access Journals (DOAJ) geen fees meer vragen. Dat is hoopvol nieuws, toch?

Nou weet ik niet precies aan welke voorwaarden jij bent gebonden bij het publiceren van artikelen. Ik weet dat de impact factor, een ‘dingetje’ is. Het moeten namelijk wel peer-reviewed journals zijn, vermoed ik. En hoe vaker een tijdschrift wordt geciteerd, hoe hoger de Impact Factor. Nou weet ik dat deze gegevens over wetenschappelijke tijdschriften, berekent door Journal Citation Reports, worden opgenomen in Web of Science. Ik weet alleen niet of Zuyd Bibliotheek hier toegang toe biedt.
Nou vond ik hier een lijstje met OA tijdschriften met IF. Nou is dit maar een klein lijstje, maar hier vond ik nog zo’n 1000 tijdschriften.
Zit hier iets bij denk je? Makkelijker kan ik het nu even niet voor je maken 🙂

Judith

20/5 In de column ‘Beoordeel de beoordelaars’ (Informatieprofessional, nr. 4, 2015) bespreekt Frank Huysmans de kosten van publiceren in open access journals en de bijbehorende afwegingen. Hij maakt melding over vergelijkingssites voor publicerende wetenschappers, zoals SciRev.sc. en qoam.eu (alleen voor OA journals). Je kunt hier je ervaringen met tijdschriften en hun reviewers delen (bv hoe lang het duurt voor je een antwoord krijgt). Er komen steeds meer platforms die minder geld vragen voor open publiceren, zoals SAGE Open en PeerJ. Interessant is ook het naschrift op het blog van Huysmans waarin hij refereert naar een artikel waarin de auteurs betogen en onderbouwen dat de transitie van het gehele wetenschappelijke publicatiesysteem van een abonnements- en licentiesmodel naar een volledig gold open access-model kostenneutraal kan gebeuren. Met betrekking tot publicatiekosten is het interessant om te weten:

In het huidige wetenschapssysteem worden wereldwijd jaarlijks zo’n 2 miljoen wetenschappelijke artikelen gepubliceerd, waarvan 1,5 miljoen in Web of Science worden geïndexeerd. Momenteel verschijnt zo’n 13% daarvan in gold open access. Het totale bedrag dat aan APCs en licenties (voor de abonnementstijdschriften, nog altijd het overgrote deel) wordt gespendeerd, ramen de auteurs op 7,6 miljard euro. Per gepubliceerd artikel is dat dus rond de 3800 euro. De kosten per artikel in een OA-journaal blijkt inmiddels al een flink stuk lager zijn dan die 3800 euro, namelijk rond de 1200-1600 euro. Voor de zekerheid houden de auteurs in hun berekeningen een bedrag van 2000 euro aan.

Onderzoek. “En ik zeg open moet het zijn!” #MLI

Ha Marcel,

Vandaag heb jij weer wat stappen gezet richting realiseren van jouw droomonderzoek: Collaborative Alternate Reality Gaming in Patient Care. Op jouw eigen manier heb jij de jury proberen te enthousiasmeren voor jouw promotieonderzoek.
Ook ik ben een beetje met onderzoek bezig 😉 Voor mijn masterstudie heb ik de afgelopen 4 dagen uren op mijn studeerkamertje gewerkt aan mijn onderzoeksvoorstel. Gisteren heb ik hem aan mijn beoordelaar opgestuurd voor feedback.

We zijn allebei nieuw in de onderzoekswereld en ik (zal verder voor mezelf spreken 😉 ) ben toch redelijk verbaasd over de starheid van dit wereldje. Alles moet volgens vaste regeltjes. De wijze waarop ik het verslag moet vormgeven, het aantal woorden, de manier van dataverzamelen, transcriberen van interviews. Pfff … en dan hebben we het nog niet over de APA …

Op Twitter zag ik een tweet voorbij komen met een blogbericht en de uitdagende titel: In 5 stappen naar Open Science – niet voor mietjes. Open Science wordt hier gedefinieerd als “het zo vroeg mogelijk delen van wetenschappelijke kennis, resultaten en data”. Kijk daar kan ik wat mee 🙂

Wat zijn dan die 5 stappen?

  1. Connect
  2. Betrek niet-wetenschappers
  3. Deel alles wat je hebt
  4. Laat je fouten zien
  5. Droom groter

Door samenwerking met wetenschappers en niet-wetenschappers, je data open te delen waardoor innovatie gestimuleerd wordt (power of the crowd), verder te kijken dan alleen je eigen onderzoeksgebiedje raken mensen verbonden en enthousiast over je onderzoek.

Op dit grensvlak waar kennis wordt gedeeld, gebeuren bijzondere dingen.

En dan hebben ze in dit blog van Studio Lakmoes over het échte onderzoek. Ik ben maar een beetje aan het rommelen in de marge. Maar hoop wel door mijn onderzoek (hoe klein dan ook) over open online kennisdelen iets van beweging binnen Zuyd te bewerkstelligen. Ik ben er van overtuigd dat door de technologische ontwikkelingen en vooral door social media de samenleving, het onderwijs en uiteindelijk ook het onderzoek veranderen gaat / aan het veranderen is.

En net zoals Thé Lau, hier voor de eerste en laatste keer, eergisteren op Pinkpop, zeg ik Open moet het zijn!

Of is dit nu de ‘blinde vlek’ waarvoor ik bij mijn onderzoek moet oppassen? 😉

Judith

Auteursrechten InformatiePunt & Open Access

Goemorgen Marcel,

Vandaag heb ik een afspraak met het CvB over mijn auteursrechtennotitie. Al jaren schrijf en herschrijf ik stukken om auteursrechten onder de aandacht van het management te krijgen met als doel het formeel inrichten van een Auteursrechten InformatiePunt binnen Zuyd Bibliotheek. Het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal door docenten (Stichting Pro) en plagiaat (Ephorus) zijn al 2 redenen om deze dienstverlening voor medewerkers en studenten aan te bieden. Maar zeker net zo belangrijk is publicatiebeleid voor onderzoekers en medewerkers, waarbij ik veel aandacht vraag voor Open Access. Heb je het over ‘Open Onderwijs’ dan heb je het ook over ‘Open Access’.

De Open Access-beweging streeft naar vrije, gratis online toegang tot wetenschappelijke informatie, zoals tijdschriftartikelen, proefschriften en boeken. Open Access legt de nadruk op het zonder beperkingen beschikbaar stellen van informatie. De auteur stelt zijn werk gratis online beschikbaar en stemt in met het verspreiden van zijn werk.

In Nederland zijn er al goede voorbeelden, zoals de website Verwerken en Delen van Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (bron ScienceGuide). Onlangs heeft ook de University of California Open Access Policy vastgesteld. Onderstaand filmpje verduidelijkt veel.

UCLA_OA

Via Vimeo

De HBO-raad heeft in 2009 namens de hogescholen de ‘Berlin Declaration on Open Access’ ondertekend. Dit houdt in dat hogescholen hebben toegezegd zich te zullen inspannen om hun kennisproducten kosteloos beschikbaar en toegankelijk te maken voor iedereen. Zuyd kan bijdragen door bewustwording en delen van eigen producten, hiervoor is de HBO Kennisbank. In deze repository zijn ook scripties, onderzoeken, afstudeerverslagen, papers en artikelen van onze studenten, docenten en lectoren  te vinden. Maar nog wat weinig. Herlees het gastblog van Lilian van de Burgt nog maar eens.

In het onderzoek naar de onderzoeksinfrastructuur van Zuyd wordt ook nadrukkelijk aandacht gevraagd om voorlichting en ondersteuning bij Open Access publiceren en rondom het groter thema auteursrechten.  Het zou goed zijn als de publicaties van onze lectoren ook meer zichtbaar zijn via Open Onderzoek (etalage voor praktijkgericht onderzoek van lectoren.nl) en NARCIS (toegang toe wetenschappelijke Open Access publicaties).

En dan is er afgelopen weekend ineens het bericht dat staatssecretaris Dekker meldt dat alle wetenschappelijke publicatis over 10 jaar vrij toegankelijk en gratis online beschikbaar moeten zijn. Hulp uit onverwachte hoek? Pierre Gorissen zet wat kritische kanttekeningen bij dit mooie bericht, want wie gaat dat betalen?. Het blijkt dat als je je artikelen open beschikbaar wilt stellen je daar nu zo’n €3.000,- voor moet betalen. Dat wordt sparen Marcel! Of je onderzoeksbudget wat oplaten schroeven ;).
Frank Huysmans heeft op zijn blog WareKennis de conclusie getrokken: de intentie is goed maar de uitwerking fout. Staatssecretatis Dekker beperkt Open Access tot het beschikbaar stellen van wetenschappelijke publicaties, terwijl de Nederlandse wetenschappelijke wereld door ondertekening van de Berlin Declaration on Open Access hiermee ook hergebruik (reproductie én remixen) mogelijk maakt. En  de kosten van de overgang op Open Access worden nu op het bordje van de wetenschappelijke instellingen gelegd.

Kortom, het hele auteursrechtenverhaal is ingewikkeld. Ik hoop dat deze mindmap me kan helpen in het gesprek.

Mindmap_Auteursrechten (1)
Wish me luck!
Groet,
Judith

Open Onderwijs en Onderzoek #VisieZuydBibl

Goedenavond Marcel,

Het was een enerverend dagje vandaag. Vanmorgen stond een bijeenkomst met bibliothecarissen op de agenda waar we de stand van zaken van het Visietraject presenteerden. Daarna heb ik samen met het I-team een bijeenkomst over I-strategie voorbereid.
In beide trajecten staat de bibliotheek centraal als het gaat om open kennis delen.

open

@ afbeelding

Tijdens de interviews (al zo’n 100 geïnterviewden tot nu!) die we in het kader van het Visietraject voeren, komt de rol van de bibliotheek mbt beschikbaar stellen en ontsluiten van onderwijs- en onderzoeksmateriaal regelmatig ter sprake. Hoewel verschillende geïnterviewden vinden dat het open kennis delen een vanzelfsprekende competenties van een professionele kenniswerker behoort te zijn (en dat de rol van de bibliotheek hierbij marginaal zou moeten zijn) is dat in de praktijk (nog) niet zo. Ik ben het trouwens wel met deze geïnterviewden eens wat betreft de noodzaak van deze competentie voor onze medewerkers en studenten. 🙂 In mijn bijdrage in SURFmagazine van dec. 2012 ‘Open Onderwijs? Gewoon doen!’ heb ik dat ook benoemd. Wilfred Rubens en Wim Didderen (OU) hebben voor hun bijdrage aan het Trendrapport Open Educational Resources 2013 onderzocht wat de menselijke factor is bij de acceptatie van OER. Wat bepaalt de bereidheid om te delen? Zij benoemen de weerstanden die optreden bij implementatie van OER vanuit het perspectief van veranderingen. Waarvan de belangrijkste zijn:

  1. gebrek aan institutionele ondersteuning
  2. vrees voor kwaliteitsverlies en gezichtsverlies
  3. gebrek aan vaardigheden van gebruikers
  4. onduidelijk persoonlijk belang van docenten

Rubens en Didderen concluderen dat Open Educational Resources pas duurzaam gebruikt gaan worden als instellingen beleid ontwikkelen en toepassen dat gericht is op aceptatie, ondersteuning en kwaliteitszorg. Het begint volgens hen bij het serieus nemen van de weerstanden.
De ondersteunende rol van de bibliotheek is dus belangrijk om docenten hierbij van dienst te zijn.

In hetzelfde Trendrapport OER 2013 staat ook een bijdrage van Cora Bijsterveld (TU Delft) over De nieuwe rol van de bibliotheek bij content curation. Docenten en onderzoekers hebben volgens Bijsterveld vaak de tijd niet om de content (open onderwijsmateriaal) te verzamelen die online aanwezig is. “Belangrijk voor goede content curation is dat de content op een betekenisvolle manier wordt verzameld rond bepaalde thema’s.”  Op zich is dit geen nieuwe taak voor bibliothecarissen, verzamelen en ontsluiten van informatie is immers al sinds oudsher hun core business, alleen de tools zijn wat veranderd ;).

In de basisprincipes van een gezamenlijk I-strategie voor hoger onderwijs en onderzoek (SURF) wordt de bibliotheek ook nadrukkelijk genoemd ivm de samenwerking en kwalteit van onderzoek. “Bibliotheek worden verantwoordelijk gehouden voor de opslag en toegankelijkheid van onderzoeksgegevens na afronding van een onderzoek, omdat structurele borging van toegankelijkheid van onderzoeksgegevens belangrijk is. Daarnaast maakt digitalisering de rol van de bibliotheek voor het vindbaar maken van gegevens en informatie belangrijker. Toegankelijkheid van gegevens en informatie is sterk afhankelijk van beschikbare metadata. De kwaliteit en beschikbaarheid van meta-data moet structureel worden geborgd.”

Daarnaast zie ik ook nog een rol voor de bibliotheek weggelegd om te informeren met betrekking tot open access en het legaal gebruik van auteursrechtelijk materiaal van anderen. OER en open access zijn natuurlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden.

De bibliotheek is belangrijk voor Zuyd en blijft ook in de toekomst belangrijk. Tenminste dat vind ik, en gelukkig velen met mij.
Bovenstaande punten komen zeker terug in het Visietraject van Zuyd Bibliotheek dat over een maand gepresenteerd wordt aan ons College.

Judith

%d bloggers liken dit: