Site-archief

RE: De vierde industriële revolutie bij Zuyd

Ha Marcel,

Wederom was ik verrast door Zuyd. In het weekend sloeg ik de nieuwe Editie Zuyd open op het eerste hoofdartikel. Donkere wolken dreigend boven het artikel ‘De vierde industriële revolutie bij Zuyd’. Het onderwijs moet op de schop, lees ik verder. Wat er vervolgens allemaal door mijn hoofd schoot zal ik maar niet delen 🙂 . Als I-adviseur van Zuyd die zich bezighoudt met ict-innovaties in het onderwijs, didactisch en strategisch, had ik de behoefte inhoudelijk op het artikel te reageren. En niet door een mail naar de redactie te sturen, maar gewoon zoals dat in de huidige samenleving gebeurt: open en online 🙂 .

revolutie4

Door Christien Bok van SURF en collega Chris Kockelkoren, docent en icto-coördiator van faculteit ICT (en niet van heel Zuyd, zover ik weet 😉 ) worden de zeven belangrijkste gevolgen van de vierde industrieële revolutie voor het hbo op een rijtje gezet. Laat ik beginnen met op te merken dat ik blij ben dat ook Editie Zuyd aandacht besteed aan het thema ICT in het onderwijs.

Natuurlijk hebben Christien en Chris mooie uitdagingen voor het onderwijs toegelicht:

1. Onderwijs wordt maatwerk
2. De klas geflipt
3. Onderwijs wordt persoonlijk
4. Een Leven Lang Leren
5. De traditionele docent verdwijnt
6. Meer teamwork
7. Nauwe samenwerking met de regionale arbeidsmarkt

Echter, bovenstaande punten zijn volgens mij niet de gevolgen van de vierde industriële revolutie maar de ontwikkelingen van de huidige digitale revolutie (revolutie 3) waar we middenin zitten. Ik mis hierbij nog punten als social learning, online samenwerken, kenniscreatie die misschien wel impliciet bedoeld zijn maar niet expliciet zijn benoemd. Ik vind het de moeite waard om ze wel te benoemen. Ik ben er van overtuigd dat alleen door open (interprofessioneel | multi-disciplinair) samen te werken en kennis te delen, stappen vooruit gezet kunnen worden, richting die 4e industriële revolutie.

Hoewel niet in het artikel benoemd, is bij Zuyd, net zoals bij de andere hogescholen, ook een instellingsbreed innovatieprogramma en zijn er curriculumherzieningsprojecten in gang gezet. Inmiddels heeft het I-team op basis van de onderwijsvisie een visie op de Digitale Leer-en Werkomgeving van Zuyd geformuleerd. Inderdaad moet nog wel duidelijk worden met welke middelen en hoe het precies vormgegeven moet gaan worden. Daar zijn we wel hard aan bezig. Ik ben de eerste die toe zal geven dat we nog flinke stappen te zetten hebben.

Zijn de (terechte) uitdagingen zoals Christien en Chris die beschreven hebben de gevolgen van de vierde industriële revolutie?  In de inleiding van het artikel wordt robotisering, 3D printen, internet of things, big data opgesomd. Gaat de vierde industriële revolutie niet verder? Volgens World Economic Forum wordt dit gekenmerkt door samensmelting van het fysieke, digitale en biologische ….Het verandert ons mens. Het verandert onze relatie. Het verandert onze systemen. En wat heeft dat voor gevolgen voor het onderwijs?

(Bekijk ook de full version van The Fourth Industrial Revolution | World Economic Forum | 11:34 min)

Wat betekent dit voor het leren en werken? Dan moeten we nog wel wat stappen verder vooruit denken. Misschien richting 2030 zoals ik dat onlangs heb gedaan bij de MLI. Hebben tegen die tijd robots voor de klas, of heeft gewoon elke student een eigen robot? Misschien is ‘beam-me-up-scotty’ dan realiteit met holoportation. Gebruiken we virtual en augmented reality met de hololens. Of wellicht wordt ons brein met technologie geprikkeld om taken sneller en beter worden uitgevoerd. Of denken we hybrid met behulp van nanorobotjes die in ons brein zijn geïmplementeerd, en hebben we de beschikking over een cloud neocortex? Hebben we het dan nog wel over leren? Hebben we dan nog onderwijs? Ik weet het niet. Maar hier hebben we het over als we de impact van de vierde industriële revolutie voor het onderwijs, voor Zuyd willen bespreken. De kop van het artikel komt, volgens mij, niet overeen met de inhoud.

Dat we voor uitdagingen staan, is zeker. En dat zal inderdaad zoals aan het eind van het artikel staat een gezamenlijk proces van vallen en opstaan zijn. Ik ben van mening dat Bildung in dit hele proces belangrijk is. Samen en open in gesprek. Met onze studenten praten over onze (gedroomde) samenleving. Onze studenten, onze aankomende professionals, zijn immers de denkers, ontwikkelaars, leiders van de toekomst. We leiden ze hiervoor op. De grootste taak voor het huidige onderwijs is om samen na te denken over de waarden waar we voor staan, en onze studenten daar een goede bagage voor mee te geven.

Zijn de donkere wolken boven het artikel de interpretatie van de redactie voor hetgeen het onderwijs, dus ook Zuyd te wachten staat? Ik zie het niet zo somber in. Ik had liever een zonnetje met een smiley gezien. 🙂

SunSmiley

CC-BY-SA Amit Borade

Zonnige groeten,
Judith

Lectoraat Professioneel Beoordelen stevig in de steigers gezet #Zuyd

Ha Marcel,

Vrijdag 22 april was ik bij de miniconferentie van het lectoraat Professioneel Beoordelen van onze lector Dominique Sluijsmans, hiermee sloot zij samen met haar kenniskringleden haar eerste lectoraatsperiode af. In twee workshoprondes werden de ervaringen, kennis en opbrengsten van de projecten en activiteiten gedeeld. Ik kon er maar bij 2 aanwezig zijn, maar gelukkig kregen we het lectoraatsboekje (download pdf) mee. Ik heb hem ook in mijn issuu-account geupload, zodat je ook even online kunt bladeren 🙂

Na een geweldige keynote van Melvin Redeker (daarover volgt een apart blogbericht) sloot ik aan bij de workshop van Dorien Gerards (docent opleiding fysiotherapie). In de workshop werd kort ingegaan op het doel, de werkwijze en de resultaten van de studie naar de percepties van hbo-docenten van Zuyd over professioneel beoordelen. Daarna gingen we in groepjes de dialoog aan over een aantal items uit de vragenlijst die tbv dit onderzoek is ontwikkeld. Tot slot kregen we een sneak preview van het artikel over dit onderzoek dat binnenkort gepubliceerd wordt.

Mijn 2e workshop ging over Bildung. Michëlle Lacroix, studentenpsycholoog van Zuyd leidde het thema in en liet ons vervolgens in groepjes de betekenis van Bildung verkennen en of we het kunnen beoordelen? Ik heb daarover al vaker geblogd. Het blijft noodzakelijk om hier, ook binnen Zuyd, over in gesprek te blijven. Ze liet ons ons eigen Bildungslandschap schilderen. We kregen van haar een gedicht van Toon Tellegen (2000) mee dat mooi aansluit op de boodschap die Dominique meekreeg van haar kenniskringleden: geniet ook van het bouwen! Het gedicht sluit ook mooi aan bij hetgeen Dominique ons en zichzelf gunt: meer bezinningstijd in ons hectisch onderwijs.

Ik ben een landschap,
laten we een landschap van mij maken
laten we in een auto aan komen rijden en uitstappen,
laten we door een hek naar mij kijken.

Een van ons moet zeggen:
misschien is er wel een schat in dit landschap,
Laten we gaan graven,
Laten we goud vinden.

We klimmen over het hek heen.
We graven.
We graven verbeten.
We vinden goud.
Goud! Goud!
Maar wat kan goud ons eigenlijk schelen?

We leunen op onze schoppen,
Hoog boven ons de wolken.
Laten we tevreden zijn met niets,
laten we weer verder rijden.
De zon mag ondergaan in dit landschap,
mag zijn laatste stralen over de velden laten glijden, over de toppen van de bomen, tegen de heuvels op.
We rijden ergens anders heen.
We zingen, onze raampjes zijn open, onze radio staat aan.

Zoals je weet heb ik niets met toetsen 😉 maar wel met ‘assessment as learning’. Voor mij hoeft al dat summatief getoets niet, het geeft zoveel stress. Onderzoek heeft aangetoond (!) dat door het geven van positieve feedback de self-efficacy verhoogd wordt. Op zo’n manier professioneel beoordelen (uiteraard hoort daar ook peerfeedback bij) waardoor vertrouwen in eigen kunnen wordt gestimuleerd, heeft weer positief effect op studieprestaties. En wat geldt voor studenten geldt natuurlijk ook voor docenten ;).

Dominique heeft de afgelopen vier jaar flink gewerkt aan de vijftal bouwstenen voor professioneel beoordelen zoals ze die in haar inauguratie heeft toegelicht. Mooi ook om de samenwerking met collega’s buiten Zuyd te zien, zoals de methodiek De Toetsing Getoetst, voor analyse, verbetering en borging van de kwaliteit van toetsing die ze samen met de HAN ontwikkeld heeft. Met het Toetskompas en pilot BKE/SKE is professioneel beoordelen inmiddels stevig verankerd binnen Zuyd.

Gefeliciteerd Dominique! Het was een mooie middag! Veel succes in je volgende lectoraatsperiode!
Groet,
Judith

Vaardig,waardig,aardig #onderwijs2032 Samen.Veranderen.Doen

Misschien heb je het meegekregen Marcel? Vanmiddag kon je live volgen hoe Paul Schnabel het rapport Ons Onderwijs2032 overhandigde aan Staatssecretaris Dekker. Dit advies gaat over het toekomstgericht onderwijs eruit zou moeten zien en het is een eerste stap naar een herziening van het curriculum van het primair en voorgezet onderwijs. Misschien voor ons, werkend in het HBO, niet direct van belang, Maar uiteindelijk worden deze leerlingen wel onze studenten. Daarom goed om hier kennis van te nemen.
Wat ik mooi vind is dat de commissie zoveel mensen betrokken heeft bij de totstandkoming van dit advies. Er zijn vele gesprekken gevoerd met leerlingen, ouders, docenten, wetenschappers. Bestuurders maar ook vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke en culturele instellingen gingen met elkaar in gesprek. Het is een breed gedeelde visie. Mooi. In 2016 wordt deze visie vertaald naar een vernieuwd curriculum.

Zie ook deze prachtige Touchcast. In deze interactieve animatie kan je het hele traject tot nu toe bekijken.

Onderwijs2032

Snel heb ik het rapport gescand. Wat stukjes hier en daar geknipt uit de samenvatting en hieronder geplakt:

Het Platform pleit voor een vaste basis van kennis en vaardigheden; Nederlands, Engels, rekenvaardigheid (inclusief wiskunde), digitale geletterdheid en burgerschap als verplichte onderdelen van het kerncurriculum. Behalve kennis ook vakoverstijgende vaardigheden, het gaat om leervaardigheden, creëren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen en samenwerken. Het Platform wil een afgebakend, wettelijk verankerd kerncurriculum en een keuzedeel dat past bij de school en de leerling. Het kerncurriculum schept een basis voor een samenhangend onderwijsaanbod. Versterking van de doorlopende leerlijn en niveaudifferentiatie zijn aandachtspunten voor de uitwerking van het kerncurriculum. Curriculumvernieuwing komt niet van de grond zolang de manier van toetsen en examineren niet wordt aangepast. Toekomstgericht onderwijs heeft zowel aandacht voor meetbare als ‘merkbare’ leeropbrengsten. Toekomstgericht onderwijs is evenmin mogelijk wanneer niet aan bepaalde condities wordt voldaan: investeren in de professionele ontwikkeling van leraren, eigentijdse lerarenopleidingen, samenwerking tussen alle onderwijspartijen en een goede digitale infrastructuur. Een stevige positie van leraren in de vervolgfase is eveneens van belang. Gezien de positieve ervaringen met de dialoog adviseert het Platform die fase interactief in te richten.

Dat Biesta veel invloed heeft gehad op de inhoud zie je vooral terug in de paragraaf ‘vaardig, waardig, aardig’

Vaardige leerlingen beschikken over een stevige basis aan kennis en vaardigheden die hen in staat stelt maatschappelijk te functioneren. Leerlingen kunnen waardig omgaan met anderen en op een verantwoorde manier bijdragen aan de samenleving. Ook vormen leerlingen in het onderwijs hun persoonlijkheid.

Dit lijkt me ook wezenlijk voor onze studenten. Ik heb al eerder geblogd nav een bezoek van Paul Schnabel aan Limburg

Mijn mening is dat Zuyd expliciet zich zou moeten profileren op ‘persoonsvorming’ vanwege haar missie “professionals ontwikkelen zich met Zuyd”. Ik vermoed dat naar de toekomst toe je als onderwijs alleen het verschil kunt maken op de persoonlijke contacten en beleving. Dat hierbij ook ict en learning communities een ondersteunende rol in kunnen spelen, lijkt me in de huidige samenleving voor de hand liggend.

Daarom vond ik het initiatief dat ik vanmorgen toevallig via een tweet van Brigitte Schallenberg collega en MLI-er zag erg mooi: de Bildung Academie voor waardige en aardige studenten! Dit initiatief is voor universitaire studenten en alleen te volgen in Amsterdam. Een half jaar lang volg je modules waarin je werkt aan persoonsvorming en maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef. Alhoewel ik vind dat dit een integraal onderdeel zou moeten zijn van je opleiding, is blijkbaar momenteel de ervaring dat hieraan te weinig tijd aan wordt besteed. Zie ook het Bildungsdebat dat ook bij Zuyd is gevoerd maar waar ik niet veel meer over hoor. Volgens mij streef het Honoursprogramma van Zuyd dezelfde doelen na. Dit programma was alleen voor excellente studenten en bestaat inmiddels niet meer. Misschien tijd voor een revival? Maar dan wel toegankelijk voor alle studenten.

Als I-adviseur ben ik ook blij met dit stukje tekst 🙂

Het Platform vindt dat werken en leren in de digitale wereld en met nieuwe technologieën tot de kern van toekomstgericht onderwijs behoren. Het gaat om vier onderdelen: dat leerlingen ICT-basiskennis opbouwen, informatievaardigheid ontwikkelen, mediawijs worden en leren begrijpen hoe technologie werkt (computational thinking). Samengevat als digitale geletterdheid.

Maar zeker ook met

Investeren in professionele ontwikkeling en samenwerking.  Leraren moeten wat het Platform betreft samen met hun leidinggevenden beter in staat zijn om in teamverband invulling te geven aan het onderwijsprogramma. Dat vereist onderwijskundige kennis, leiderschap en samenwerking binnen lerarenteams. Toegang tot inspirerende voorbeelden en (wetenschappelijk) onderzoek is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Leraren moeten de tijd krijgen om binnen én buiten de school met collega’s en professionals te werken aan een samenhangend curriculum en kennis te delen over pedagogiek, didactiek en leerinhoud. Dat vraagt van schoolleiders een actieve, stimulerende en faciliterende rol. Bij een toekomstgericht onderwijsaanbod hoort een organisatie van de school die het leerlingen mogelijk maakt minder plaats- en tijdgebonden te leren. Het is aan de leraren om daar in samenspraak met de schoolleiding en -besturen vorm aan te geven. Het gaat bijvoorbeeld om onderwijstijd, lesvormen, de manier waarop leerlingen worden gegroepeerd en het gebruik van leermateriaal. Om van innovatieve mogelijkheden gebruik te kunnen blijven maken, is het cruciaal de kwaliteit van de ICT-infrastructuur en de bijbehorende professionalisering op peil te houden.

Hoe onze samenleving over 16 jaar in 2032 eruit zal zien? Ik weet het niet. Niemand denk ik. We hebben geen van allen een glazen bol. De enige constante factor is de verandering. Niets is zeker en de technologische ontwikkelingen gaan snel. Tsja die VUCA-wereld hè? Dus ja, ik ondersteun de ingezette koers (voor wat het waard is ;)). Ik hoop wel dat dit niet pas in 2032 gerealiseerd is. Het zijn ontwikkelingen die nu al spelen, en niet alleen in het PO en VO, maar zeker ook in het HBO,

Ronald Buitenlaar vroeg via twitter om een samenvatting van het advies in drie woorden. Voor de hand liggend was natuurlijk de mooi gevonden termen ‘vaardig, waardig, aardig’ te tweeten. Dat deed ik dan, maar daarna noemde ik ‘samen veranderen doen’. Mijn kernwoorden bij elke vorm van samenwerken, onderwijs en vernieuwing.

groeten,
Judith

Wat is het doel van onderwijs?

Dag Marcel

De documentaire ‘Wat is het doel van onderwijs?’ is onlangs verkozen tot onderwijsfilm van 2015. Van een simpele tweet is deze film tot stand gekomen. Mooi toch?

Via de website van Operation Education:
Gert Biesta en Claire Boonstra bieden de context, vanuit wetenschappelijk oogpunt en vanuit het belang voor de samenleving, voor de mensheid. Jelmer Evers geeft zijn visie als docent en ook Arnold Jonk en Jan Rotmans komen voorbij. Afgewisseld met inspirerende en verrassende quotes van een grote variatie aan Nederlanders, die vanuit hun hart antwoord geven op het waarom van onderwijs.

Zie ook het gelijknamig boek en verder de website watishetdoelvanonderwijs.nl.

Tsja wat is het doel van onderwijs? Wat is goed onderwijs? We praten en praten. Paul Schnabel van Onderwijs 2032 is vorige week in Limburg geweest en heeft met bestuurders gesproken. Heb jij daar nog iets over gehoord? Vrijdag gaan onze bestuurders van Zuyd praten over de strategische agenda van minister Bussemaker. Belangrijk ook. Vanwege mijn betrokkenheid bij het visietraject op de Digitale Leer- en Werkomgeving van Zuyd praten we ook veel over het doel van onderwijs. En vroegen we aan velen in de organisatie wat ze nodig hebben aan ondersteuning. Uit vele onderzoeken is bekend dat docenten het belangrijkste ingrediënt is voor onderwijsvernieuwing. Daarom is *imho* een extra investering in aandacht, tijd en middelen voor docentprofessionalisering noodzakelijk om de ambities uit de strategische agenda te realiseren. Het gaat bij al die trendy begrippen zoals 21st century skills, blended learning en Bildung vooral om het toepassen en voorleven. Goed voorbeeld doet volgen. Mijn mening is dat Zuyd expliciet zich zou moeten profileren op ‘persoonsvorming’ vanwege haar missie “professionals ontwikkelen zich met Zuyd”. Ik vermoed dat naar de toekomst toe je als onderwijs alleen het verschil kunt maken op de persoonlijke contacten en beleving. Dat hierbij ook ict en learning communities een ondersteunende rol in kunnen spelen, lijkt me in de huidige samenleving voor de hand liggend.

Onze collega Hans Bremmers, docent HBO-V is een begenadigd amateur-fotograaf. Ik zie zijn foto’s altijd met veel plezier op mijn Facebook tijdlijn voorbij komen. Het afgelopen jaar is hij begonnen aan een serie Wonderland. In deze serie verwondert hij ons beeldend. Met zijn surrealistische foto’s en toepasselijke quotes zet hij ons aan het denken. Onlangs heeft hij ook enkele onderwijsquotes gebruikt bij zijn foto’s. Met toestemming van hem mag ik ze in ons blog gebruiken. Deze vond ik bij dit bericht wel een mooie toepasselijke 🙂

Groet, Judith

HansBremmers1

CC-BY-NC-ND Hans Bremmers

 

 

“The principle goal of education in the schools should be creating men and women who are capable of doing new things, not simply repeating what other generations have done; men and women who are creative, inventive and discoverers, who can be critical and verify, and not accept, everything they are offered.” ― Jean Piaget

 

 

 

 

 

#Onderwijs2032

Goedemorgen Marcel,

Op donderdag 1 oktober was ik niet veel online en daarom de presentatie van het Platform Onderwijs2032 (onder leiding van Paul Schnabel) gemist met de hoofdlijnen van het voorlopig advies over het onderwijs van de toekomst. Het advies is het resultaat van een maatschappelijke dialoog met leerlingen, leraren, ouders, bestuurders, wetenschappers, vertegenwoordigers van maatschappelijke en culturele organisaties en het bedrijfsleven, tevens is er gebruikgemaakt van (wetenschappelijke) literatuur. Hoewel dit advies gericht is op een toekomstgericht curriculum voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs, is het ook voor het hbo belangrijk. Immers deze leerlingen worden uiteindelijk onze studenten 🙂

Onderwijs2032

Ik heb het advies even gescand op de termen ‘ict'(0), ‘technologi’ (13), ’21st’ (0), ‘mediawijs'(2), ‘digita’ (11). Mooi dat er aandacht is voor mediawijsheid! Enkele citaten uit het advies:

Toekomstgericht onderwijs maakt leerlingen digitaal vaardig en ‘mediawijs’. Dat is nodig, want ze leven in een wereld waarin nieuwe technologieën en digitale informatie van grote invloed zijn op het persoonlijke en werkende leven van iedereen. Hoe kun je nieuwe technologische diensten en producten het beste benutten? Hoe kun je digitale informatie duiden en verwerken? En hoe ga je goed om met (digitale) media en beelden? Het is van belang leerlingen samen met leraren op zoek te laten gaan naar de antwoorden op dergelijke vragen.

Het Platform acht het van groot belang dat leerlingen kennis hebben van nieuwe technologieën en weten hoe ze die kunnen inzetten. Daarom horen digitale vaardigheden thuis in de vaste kern van het onderwijs. Het gaat daarbij om mediawijsheid en het vinden, verwerken en creëren van digitale informatie (tekst en beeld), maar ook om het kunnen toepassen van technologieën om antwoorden op vragen te krijgen (zogeheten computational thinking). Er zijn al scholen in het primair- en het voortgezet onderwijs die hun leerlingen digitale vaardigheden bijbrengen, maar het is belangrijk die nog nadrukkelijker bij leerlingen te ontwikkelen.

De school van de toekomst maakt optimaal gebruik van de groeiende mogelijkheden van technologie, niet als doel, wel als middel. Daardoor wordt gevarieerd onderwijs op maat mogelijk. Nieuwe technologieën bieden leerlingen de mogelijkheid in eigen tempo en op eigen niveau een eigen portfolio te ontwikkelen en buiten de school te leren. Zo krijgen ze meer grip op hun eigen leerloopbaan, wat hen meer motiveert om te blijven leren.

Het feit dat mediawijsheid wordt benoemd als integraal onderdeel van het curriculum betekent imho dat de minor digicoach van dNP echt niet meer als minor moet worden aangeboden maar ook een vast onderdeel van het pabo-curriculum zou moeten zijn. Het advies is echt op hoofdlijnen beschreven. De vraag is of we wel zo ver in de toekomst kunnen kijken. Wie weet hoe de samenleving over 17 jaar er uit ziet? Dat er professionaliseringstijd voor leraren en docenten moeten zijn, dat we meer samen moeten werken (professionele leergemeenschappen), dat we als organisatie moeten toegroeien naar een lerende organisatie lijken me basisvoorwaarden om onderwijs, leren en lesgeven voor de toekomst vorm te geven. Hoe flexibel zijn we om ons echt aan te passen aan die veranderende toekomst?

Vandaag stond het advies weer even in de Twitter-spotlight. Gerd Biesta schrijft in Trouw vandaag ‘Onderwijs moet de leerling meer vormen’. Hij houdt ons terecht een spiegel voor. In het advies gaat het (net zoals in vele curricula herzieningstrajecten bij Zuyd) over het belang van persoonlijke ontwikkeling: leerslingen/studenten moeten in eigen tempo, eigen niveau, op eigen manier kunnen leren. Kunnen we als onderwijs effectief en goedkoop zulke individuele trajecten organiseren? Willen we het individu centraal stellen in ons onderwijs? vraagt Biesta. Of gaat het toch meer over persoonsvorming? Zou school niet “een plaats moeten zijn waar we tegenkomen wat we uit onszelf wellicht nooit hadden gezocht?”

Food for thougt, ook voor Zuyd.

Judith

btw …. De OECD heeft op verzoek van het Platform 4 papers geschreven. Ook nog wel eens de moeite van het lezen waard, een keer … 🙂

%d bloggers liken dit: