Auteursarchief: Judith van Hooijdonk
Professionaliseren ‘met de deur open’
Hi Marcel,
Op Zuydnet vond ik laatst informatie over het Professionaliseringsplan 2014-2018 van Zuyd. Ik was niet op de hoogte van dit document. Jij? Ik lees hierin dat Zuyd zich gelijktijdig richt op individuele, team- en organisatieontwikkeling. Ik lees hier
Informeel leren vindt ook in onze instelling plaats maar onze kennis hierover moet nog verder toenemen om op een weloverwogen wijze krachtige leersituaties op de werkplek te organiseren en te faciliteren. We zijn er op gericht dat informeel leren, gedurende de looptijd van dit professionaliseringsplan steeds meer onder de aandacht komt en een plaats krijgt in de professionaliseringsplannen van faculteiten en diensten.
en
Kortom, van Zuyd-medewerkers verwachten we dat ze er op gericht zijn te blijven leren, met en van collega’s te leren en daarvoor zelf de verantwoordelijkheid te nemen. Van onze docenten verwachten we dat ze lesgeven ‘met de deur open’, van elkaar leren door samen lessen voor te bereiden, elkaars lessen bij te wonen en gericht te zijn op samenwerken met de beroepspraktijk.
Mooie dat er bij HR aandacht is voor informeel leren. Ik moet eerlijk zeggen dat ik tot nu toe weinig heb meegekregen van deze plannen ondanks het streven van HR om professionalisering zichtbaar te maken.
Deze aandacht voor informeel leren sluit wel mooi aan op de conclusie van het MLI-onderzoek van Myriam Lamerichs: docenten willen vooral samen en van elkaar leren … maar dan moeten ze er wel tijd voor hebben.
Dan is het goed om te weten dat ik in het professionaliseringsplan las dat elke medewerker met een aanstelling van 0,4 fte (bij kleinere omvang naar rato) jaarlijks een basisrecht heeft van ten minste 40 uren om zijn bekwaamheidheid bij te houden. “Het basisrecht is bestemd voor het onderhoud en ontwikkelen van de eigen professionele kwaliteit (vakbekwaamheid en competenties) en het versterken van de persoonlijke effectiviteit.”
Die 40 uur zou je toch ook zomaar kunnen inzetten om informeel te leren. Ik ga het in ieder geval eens in mijn takenplaatje opvoeren. Ik moet dan wel inzichtelijk maken hoe tijd en middelen hebben bijdragen aan zijn professionalisering. Uiteraard. Dat vind ik vanzelfsprekend.
Hoe je dat kunt doen? In een interessant bijdrage op Komensky Post over The Crowd las ik over hoe informeel leren zichtbaar gemaakt kan worden en hoe de opbrengst gewaardeerd kan worden in een formeel kader. Maarten de Laat van de OU sprak over ‘waardecreatie verhalen’.
In een waardecreatie verhaal worden in feite vijf vragen beantwoord:
- Aan welke betekenisvolle activiteit heb je deelgenomen?
- Welke concrete opbrengst heeft dat opgeleverd? (dat kan een concreet product als een document zijn, maar het kan ook een idee, een advies, een model, etc. zijn)
- Hoe heb je die opbrengst toegepast in jouw eigen praktijk en wat heeft dat mogelijk gemaakt?
- Wat is het effect daarvan geweest voor jou persoonlijk of voor jouw organisatie?
- Mogelijk heeft deze ervaring jouw begrip van ‘succes’ veranderd. Als dat zo is, hoe?
Zo ben je met waardecreatie verhalen ook meteen bezig met kennis delen. Mooi toch? Ik heb dit idee inmiddels gedeeld met het kernteam van ZOEC. Volgende bijeenkomst eens verder bespreken.
Mijn waardecreatie verhalen zijn terug te lezen in ons blog 🙂 Ik denk dat ik zo al werk en leer: ‘work out loud‘. Wat mij betreft kunnen social media ook een rol spelen in het informeel leerproces, maar dat is een open deur hè?
*grinnik*
Judith

CCO via Pixabay
Zuyd Innoveert. Een pas op de plaats!? #zuydin
Hallo Marcel,
Gistermiddag vond voor de 4e keer een Zuyd Innovatiemiddag plaats. Nadat het programma in 2013 van start is gegaan met een geweldige kick-off door Daan Roosegaarde, presenteerde jij in 2014 de resultaten van ons MOOCZI-project. Vorig jaren was Zuyd Innoveert nog volop in beweging. En nu dan een ‘pas op de plaats’?
Ja en nee. Ja, het is het laatste jaar van dit innovatieprogramma. Maar er komt een mooi vervolg 🙂 meldde Kitty Kwakman in haar openingstoespraak. In het boekje (inmiddels een traditie) met de resultaten van de innovatieprojecten van het afgelopen jaar, schrijven de programmamanagers Dominique Sluijsmans en Marcel van der Klink in hun nawoord dat na dit jaar voor een andere werkwijze gekozen wordt: “In plaats van een focus op projecten willen we in het vervolg de focus leggen op communityvorming en een setting creëren waarin Zuyd-collega’s die aan onderwijsinnovatie werken, de mogelijkheid krijgen om met en van elkaar te leren over innovatie en daar mogelijk ook met raad en daad bijstaan.” Naast Dominique en Marcel zijn ook de Zuyd onderwijslectoren Paul Hennissen en Hendrik Drachsler betrokken bij dit initiatief. Ook ik ben trots lid van het kernteam van ZOEC (Zuyd Onderwijskundig Expertise Community)! ‘Pas op de plaats’? Ja en nee. Het is soms ook goed om eens even stil te staan bij innovaties. Doen we wat doen goed? En hoe verankeren we onze inzichten in de opleidingen? ZOEC wilt de leer- en werkomgeving van onderwijskundige professionals van Zuyd worden waarin kennisontwikkeling en -deling centraal staat. Dat de behoefte aan kennis delen groot is, kwam tijdens het debat tot uiting.
Gedurende het debat, onder leiding van lector Eric van de
Luijtgaarden (mét de Zuyd catchbox!), werden veel ervaringen en inzichten gedeeld. Naast de wens om meer kennis delen te delen, werd ook duidelijk dat we intern en extern nog niet zo goed communiceren over innovatie. De 2 aanwezige studenten waren zich ook niet bewust dat het onderwijs constant probeert zich te verbeteren. De vraag is of dat heel erg is? Toch denk ik dat het goed is als we als Zuyd meer uitstralen dat we constant in beweging zijn, dat we innoveren in cocreatie met studenten en werkveld belangrijk vinden. En dat blijvend van elkaar leren een Zuydwaarde is.
Het gesprek kwam regelmatig terug op het thema: de student centraal. De student als regisseur van zijn eigen leerontwikkeling. Dat klinkt natuurlijk heel mooi. Logisch. Voor de hand liggend. Keynote spreker van deze middag, Pedro De Bruckere stelde terecht de vraag of de lerende altijd in the lead kan zijn. Voor goed onderwijs is meer nodig. Hij refereerde aan het gedachtegoed van Biesta die zegt dat goed onderwijs bestaat uit: (1) kwalificatie (het opdoen van kennis en vaardigheden), (2) socialisatie (waarden en normen van een gemeenschap) en (3) subjectivering (persoonlijke vorming tot een zelfstandig, verantwoordelijk en kritisch individu). Daar hebben docenten nadrukkelijk een rol in.
Over de afsluitende keynote van Pedro De Bruyckere heeft Wilfred Rubens, sinds kort de DLWO programmamanager van Zuyd, al uitgebreid geblogd: Hoe kun je er achter komen of beweringen over onderwijs en leren kloppen? Dat ga ik hier niet herhalen. Wat ik hier van mee genomen heb, is dat we claims van al dan niet ‘zogenaamde’ onderzoeken niet klakkeloos voor waar moeten aannemen/overnemen. Hij had daar mooie voorbeelden van (zie blog Wilfred). Dat we vooral kritisch moeten blijven op elkaar, met elkaar. Maar wel kritisch met kennis. Want als je kritisch bent zonder kennis, dan doe je lastig 🙂 We moeten ook kritisch zijn tav onze eigen overtuigingen. We horen graag datgene wat in ons straatje past (confirmation bias). En het is uitermate belangrijk om studenten die kritische houding te leren (denk maar een aan de filter bubble, die informatievaardigheden blijven oh zo belangrijk, ondanks dat ik hierover wel eens andere geluiden hoor).
Volgens Pedro de Bruyckere -gebaseerd op het door hem vertaalde boek van Daniel Willingham– zijn er vier manieren om er achter te komen of een bewering over onderwijs onzin is:
- Strip de bewering en keer het om
- Volg het bewijs – doe aan factchecken
- Analyseer. Niet alles is zo eenvoudig in cijfers te vatten. Evidence-based education dreigt ook een mythe te worden (zie metastudie Hattie die uitgaat van gemiddelden, daar heb je niets aan heeft het wiskundemeisje en getallendiva Ionica Smeets tijdens de OWD2015 verteld: het Simpsons paradox!
- Zoek zelf bewijs
Het is de taak van onderwijs om studenten kritisch te leren denken. En het net zo belangrijk om kritisch te blijven tav je eigen denken en functioneren.
Er is nog veel te ontdekken. We weten nog zo veel niet wat werkt in onderwijs. Een mooie ZOECtocht om samen binnen Zuyd aan te gaan!
Goed weekend!
Judith
Oja, ondanks Pedro’s kritisch houding tov Ken Robinson blijf ik toch gewoon fan van Sir Ken :).

Social VR Demo Oculus Connect 3 by Mark Zuckerberg
Ha Marcel,
14 en 15 november gamen? Leuk! staat genoteerd! Ik help je wel met mobiliseren 🙂
Een ander kijkje in de toekomst laat laat Mark Zuckerberg in deze demonstratie zien. Het filmpje werd door één van mijn Facebookvrienden gedeeld, maar ik vond ‘m zo gaaf dat ik ‘m hier wilde delen. Social VR heeft veel potentie, ook tav empathie. De vraag is natuurlijk of Facebook dat ook beoogt met deze doorontwikkeling van Oculus Rift. Vooralsnog zijn het interessante ontwikkelingen om te volgen.
Judith
9/10/2016 Aanvullend:
Op de dag dat ik dit blog publiceerde stond een uitgebreid artikel op Dutchcowboys over social VR: Standalone VR-headset en ander Oculus Connect nieuws. Een mooie toevoeging aan mijn blog.
Anders werken? Sociale aspecten houden ons tegen
Je weet Marcel, dat ik door de programmamanager van Zuyd Professional gevraagd ben voor de taak van ‘communitymanager’. Haar vraag was: Hoe kunnen we slimmer samenwerken binnen en tussen de diverse werkgroepen van ZP zodat we efficiënter met onze tijd omgaan, daarbij zoveel mogelijk gebruikmakend van Zuyd faciliteiten.
Naast mijn voorlopige constatering dat de tools beschikbaar binnen Zuyd op dit moment nog niet echt het online samenwerken stimuleren, heb ik ook nog wel een andere observatie en die is van een hele andere orde, en ook een nog weerbarstigere.
De conclusies dat sociale aspecten het anders/nieuwe werken tegenhouden die ik las in het blogbericht op Werktrends nav het Ricoh onderzoek ‘Anders werken: wat vindt werkend Nederland?’ herken ik. Ondanks dat het een ‘Wij van WC-eend’ onderzoek is 🙂
Uit de whitepaper:
Ondanks alle technologische mogelijkheden om vandaag de dag plaats- en tijdonafhankelijk (samen) te werken, is het sociale element de belangrijkste reden om het kantoor boven een thuiswerkplek of andere werkplek te verkiezen.
Als belangrijkste voordeel van kantoor wordt het persoonlijk kunnen overleggen met collega’s (61%) en de goede faciliteiten (35%) genoemd. Minder goed kunnen overleggen met collega’s, niet alles meekrijgen (beide 22%), niet bij alle gegevens kunnen (21%) en het ongezellig vinden om elders te werken (14%) worden genoemd als belangrijkste belemmeringen van een werkplek buiten kantoor. Ruim 5% geeft aan zich wel eens eenzaam te voelen tijdens het thuiswerken.

Nu is het natuurlijk niet zo dat het werken op Zuyd ipv thuis het online samenwerken hoeft te belemmeren. Echter zoals ik het nu zie binnen Zuyd Professional, maar eigenlijk binnen heel Zuyd ervaar, is dat als je echt iets wilt, je bij mensen lang moeten gaan. De sociale factor, de f2f ontmoetingen zijn belangrijk, vaak ook doorslaggevend. Bila’tjes. ( …) plannen, kopjes koffie drinken, bijpraatuurtjes, projectoverleggen, dienstoverleg, etc etc. En ik zeg niet dat ik dit soort bijeenkomsten niet belangrijk vind. Integendeel! Zeker wel! Maar sommige van deze kunnen wat mij betreft efficiënter/vervallen als we afspreken dat sommige werkzaamheden ook online kunnen plaatsvinden. Daar hebben we Office365, Yammer, mail en nog meer tools tot onze beschikking. We zouden meer tijd-en plaatsonafhankelijker kunnen werken, zodat we minder rekening hoeven te houden met ieders overvolle agenda.
Waar een wil is, is een weg.
En dat is de vraag: willen we ook wel online samenwerken?
En zo ja: wat spreken we dan af? Welke stapjes gaan we dan zetten? Wat heben we hier voor nodig? En hoe monitoren we dan samen deze stapjes?
Dat zijn mijn volgende stappen in deze zoektocht 🙂
Groet,
Judith
Mijn boekenkast Blended Learning #onderwijsontwerpen
Ha Marcel,
Zoals je weet was ik betrokken bij het Blended Learning project van de faculteit Gezondheidszorg. Sinds een paar maanden ben ik lid van de Projectgroep Blended Learning van Zuyd Professional. Voor de zomervakantie was ik aanwezig bij een bijeenkomst van de projectgroep met ontwikkelaars van het onderwijs voor Zuyd Professional. We zijn allemaal zoekend in het ontwikkelproces. Daarom is het goed dat we datgene wat we nu al doende ontdekken en ontwikkelen met elkaar delen.
Ik kijk ook vaker buiten de hogeschoolgrenzen en deel via de Nieuwsflits en het blog van het I-team interessante publicatie over online onderwijs en blended learning. Het leek me goed om in een blogbericht mijn ‘digitale boekenkast’ te delen.
Blended Learning, het didactisch concept van faculteit Educatie van Hogeschool Utrecht. Aan de hand van het spinnenweb van Van den Akker wordt gebouwd aan een leeromgeving waarin gepersonaliseerd leren van de student mogelijk is. In deze online publicatie zijn de didactisches keuzes die hierbij gemaakt kunnen worden verder uitgewerkt.
OO blog https://onderwijsontwikkeling.zuyd.nl/2016/04/27/blended-learning-volgens-fehu/
Saxion heeft het iBook Onderwijs herontwerp samengesteld. Op basis van het ADDIE model (Analyse, Design, Develop, Implement, Evaluate) worden de vragen die bij herontwerpen centraal staan: Wat wil ik bereiken?, Hoe wil ik dat bereiken?, Hoe weet ik of ik dat uiteindelijk heb bereikt? behandeld in deze publicatie.
OO blog https://onderwijsontwikkeling.zuyd.nl/2015/09/21/ibook-onderwijs-herontwerp/
2beJAMmed https://2bejammed.org/2015/09/22/ibook-onderwijs-herontwerp-van-icto-saxion/
Radboud UMC heeft een Inspiratieboek Blended onderwijs: leeractiviteiten en werkvormen uitgegeven. Het boek bevat uitgebreide beschrijvingen voor de toepassing van diverse werkvormen en leermiddelen waarvoor ICT wordt ingezet. Uitgangspunt is het TPACK-model en bij de leeractiviteit staat vermeld voor welk cognitief leerdoelniveau volgens Bloom deze activiteit geschikt is. In de docentenfolder ‘Ideeën voor ICT in het onderwijs‘ geeft een kort overzicht van werkvormen en leermiddelen waarbij ICT wordt ingezet.
Op basis van verschillende blogberichten heeft Ennuonline een ebook gemaakt over het ontwerpen van blended leren. Er worden tips gegeven met betrekking tot: blended learning modellen, het ontwerpen van een blended traject, structuur, breinprincipes, hoe activiteit te bevorderen.
Het ebook is te aan te vragen door het invullen van je emailadres op de website van Ennuonline.
Een Vlaams design team (Arteveldehogeschool en lerarenopleiding Augent) heeft een website gemaakt waarin vier stappen tot Blended Learning zijn uitgewerkt. Daarnaast bevat de website vele praktijkvoorbeelden die geordend zijn naar type blend en leeractiviteit.
De (e)boeken en websites die ik nu heb uitgelicht hebben vooral een praktische inhoud. In mijn boekenkast staan ook nog diverse advies- en onderzoeksrapporten. Mijn inschatting is dat onze ontwikkelaars en docenten vooral behoefte hebben aan handvatten en stappenplannen ter oriëntatie en inspiratie. Ik wil onze collega’s vooral ook willen wijzen op digitaledidactiek.zuyd.nl
Er zijn online diverse stappenplannen of aanpakken te vinden die je kunnen helpen bij de ontwikkeling van ‘blended learning’, zoals deze van het Studiecentrum voor bedrijf en overheid. Een van de taken van de projectgroep Blended Learning van Zuyd Professional is ook om zo’n stappenplan met onze ontwikkelaars op te zetten. Leuke klus!
Groet,
Judith
By the way: heb jij of één van de lezers van dit blog nog aanvullingen? Ik hoor ze graag! 🙂
Aanvullingen.
Thema-pagina Blended Learning van E-Merge
De ervaringen van docenten opgedaan in het E-merge blended learning project hebben geleid tot 10 tips voor het ontwerp van blended learning. Het materiaal is gebundeld en op de site geplaatst.
Succ
es- en faalfactoren voor institutionele adoptie van blended learning. Masterthesis van Krijn Nagtzaam (Academie voor Deeltijd van Avans). In het rapport beschrijft hij een raamwerk (institutional blended learning adoption framework van Graham cs ) voor implementatie en doet hij aanbevelingen mbt invoering van blended learning.
De website dr. Blend behoort bij het promotieonderzoek van Nynke Bos. Titel proefschrift: Effectiveness of Blended Learning:
Factors Facilitating Effective Behavior in a Blended Learning Environment. Het doel van dit proefschrift was om te bepalen welke factoren effectief gebruik van onderwijstechnologieën vergemakkelijken of belemmeren in een blended learning omgeving. Deze factoren kunnen gerelateerd zijn aan onderwijsontwerp (externe factoren) of zij kunnen gerelateerd zijn aan studentkenmerken (interne factoren).
Handreiking Blended Learning is geschreven om docenten en docententeams van de Hogeschool Rotterdam op weg te helpen die willen beginnen met de invoering van blended learning. De handreiking is geschreven vanuit didactische werkvormen en toetsvormen. Daaraan zijn veel gebruikte ICT-applicaties gekoppeld. Van alle ICT-applicaties is (voor zover beschikbaar) de link naar gratis handleidingen toegevoegd. Dit alles opdat docenten zo veel mogelijk zelfstandig aan de slag kunnen met de invoering van blended learning. Meer via HR Blended learning
Eén van de programmalijnen van ICT & Onderwijs van Universiteit Leiden is Blended Learning. In het voorjaar van 2016 is het project met succes afgerond (zie eindrapport Draagvlak, ondersteuning en kennisdeling). De persoonlijke verhalen van docenten, opleidingsdirecteuren en ICTO-coördinatoren van deze verschillende projecten zijn gebundeld in het boekje Blended Learning. Hierin vertellen deze mensen zelf hoe zij Blended Learning inzetten en hoe ze dit ervaren. Het vervolgproject loopt van 2017 tot 2020. Leer meer via http://icto.leidenuniv.nl
Samenwerkingsomgeving van TU Delft rondom ontwerpstappen van online cursussen. Templates, handleidingen en checklists.
Welke methodieken en tools gebruiken onderwijsinstellingen bij het inrichten van blended onderwijs? SURF en de SIG blended learning hebben dit onderzocht onder experts op het gebied van blended onderwijs. In deze infographic vind je naast een overzicht van de meest gebruikte methodieken en tools, ook tips en quotes.
Bron: SURF

Bij de lectorale rede van Fleur Prinsen, lector Digitale Didactiek van Hogeschool Rotterdam hoort een digitale publicatie Digitale leerarrangementen ontwerpen: Veranderende onderwijsleerpraktijken in het (hoger) onderwijs. De publicatie bestaat uit: (1) De verbintenis tussen onderwijzen, leren en technologie (2) De veranderende onderwijsleerpraktijken (3) De meerwaarde van digitale leerarrangementen (4) Het (her)ontwerpproces van digitale leerarrangementen (5) Kennis over digitale leerarrangementen delen.
2beJAMmed blog https://2bejammed.org/2018/01/25/digitale-leerarrangementen-voor-toekomstbestendig-onderwijs-onderwijsontwerpen/
update 4 juni 2018
Inmiddels ook gepubliceerd op onderwijsontwikkeling.zuyd.nl









