Site-archief
Beoordelen verankeren in visie op leren
Jammer dat je niet bij de inauguratie van Dominique Sluijsmans kon zijn, Marcel. Zoals ik al twitterde, het was een inspirerende humoristische rede (zie ‘alle’ tweets van de middag met #profbeo)
Dominique (aka dommarag) hield vrijdag 19 april haar inaugurele rede als lector van het lectoraat Professioneel Beoordelen. De rede is online te lezen (klik op de afbeelding), maar ik heb voor je ook een fysiek exemplaar meegenomen in een tas met daarin ook 5 bouwsteentjes (check je postvak :)).
Dominique benoemde namelijk vijf bouwstenen die zij als lector belangrijk vindt voor de visie op beoordelen die past bij de dynamische context van het HBO. Het lectoraat Professioneel Beoordelen legt zich toe op vragen als: Welke functie heeft beoordelen in het HBO? Wat vraagt toekomstbestendig beoordelen van opleidingen?
Zelf ben ik niet zo van het ouderwets toetsen waarmee alleen reproductie van kennis wordt beoordeeld (het betere stampwerk zullen we maar zeggen). Uit de rede van Dominique begrijp ik dat ook niet meer van deze tijd is. Gelukkig maar. Tijdens de workshop van Marcel van der Klink (over kritisch durven zijn naar je eigen handelen) die ik voorafgaande aan deze inauguratie volgde, bleek ook dat leren voor mij een sociaal proces is, en dat altijd al is geweest 🙂
Een korte samenvatting van de publicatie met punten die ik belangrijk vind 😉
Bouwsteen 1: de professie
waarbij als 3 belangrijkste doelen worden benoemd: ontwikkelen van professioneel vakmanschap, het stimuleren van onderzoekend vermogen en zelfontwikkeling:
- Van stabiele beroepen naar dynamische professies
betekent dat kennis en vaardigheden die moeten worden beoordeeld niet een lange houdbaarheidsdatum hebben (daar weet jij als onderwijscoördinator van faculteit ICT alles van) - Van Ausbildung naar Bildung
Toen ik het woord ‘Bildung’ hoorde, moest ik meteen aan collega Harry denken 😉 Hij bepleit hier regelmatig voor. Bildung gaat over zelfontplooiing, dat je in staat ben tot moreel oordelen en kritisch denken. Gelukkig noemde Dominique 21st century skills en empatische aspecten die hierbij een belangrijke rol spelen. - Van schools curriculum naar een rijke leeromgeving
die gekenmerkt worden door uitdagende taken die authentieke taken uit de beroepspraktijk nabootsen. Als voorbeeld noemt ze de game GIMMICS waarin de dagelijkse praktijk van een apotheek wordt gesimuleerd. De rijke leeromgeving bestaat uit formele, informele en non-formele contexten waarbij ICT een belangrijke rol vervult 🙂
Wat leuk! Zie ik al lezend en bladerend ineens dat wij genoemd worden in de rede, in een voetnoot, dat wel ;), maar gelukkig wel als nummer 11 *grijns*
Hoewel ik het gebruik van ICT bij beoordelen vanwege mijn gebrek aan expertise op dit gebied niet expliciet verder uiteenzet in deze rede, is het van belang bewust te zijn van deze ontwikkelingen, ook als het gaat om beoordelen. Judith van Hooijdonk, Marcel Schmitz, Chris Kuijpers en Chris Kockelkorn zijn collega’s binnen Zuyd die zich met passie inzetten ICT meer te integreren in leren en beoordelen.
Bouwsteen 2: een programma van professioneel beoordelen
- Van losse toetsen naar een programma van beoordelen
“beoordelen heeft echter niet alleen de functie om bekwaamheid vast te stellen. Beoordelen moet vooral de student helpen verder te leren” (p. 21) - Van sluitstuk van leren naar start voor leren
“Het is zinvol te starten met uitdagende beoordelingstaken die gericht zijn op belangrijke vaardigheden, zoals onderzoekend vermogen” (p.22) - Van convergent naar divergent beoordelen
dat betekent dat resultaten niet worden vertaald in cijfers maar in kwalitatieve en narratieve informatie
Bouwsteen 3: de professionele beoordelaar
- Van vakdocent naar expertbeoordelaar
investeren in bekwame beoordelaars is noodzakelijk waarbij beoordelen niet alleen gericht is op de instrumentele kant, maar vooral op het gedrag van de beoordelaar. - Van één objectieve beoordelaar naar meerdere subjectieve beoordelaars
Objectief beoordelen bestaat niet. Om betrouwbaar te beoordelen zijn verschillende subjectieve oordelen nodig, van docenten, experts, werkplekbegeleiders of studenten. - Van informatiearm beoordelen naar informatierijk beoordelen
dat betekent studenten continu voorzien van feedback, vragen te stellen en te betrekken bij discussies over beoordelingstaken!
Bouwsteen 4: de professionele student
- Van informatieverwerver naar kenniswerker
beoordelen behoort minder plaats te vinden dmv kennistoetsen maar meer op het aantonen van het kunnen werken met kennis (ook in het kader van fraude-/plagiaatbestrijding is dit zeer wenselijk) - Van scholier naar onderzoekende professional
waarbij professioneel gedrag (normen en waarden -laatst nog ter sprake gekomen ivm de woorden die sommige studenten gebruiken in mail naar docenten en werkbegeleiders-) en nieuwsgierigheid naar kennis belangrijk zijn. Maar als je wilt dat studenten zich professioneel gedragen, moet je ze ook als zodanig behandelen. - Van ‘zeg me wat ik moet doen’ naar ‘ik weet wat ik wil doen’
Eigen verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leren, heel belangrijk vind ik. Autonomie, competentie en doelgerichtheid zijn belangrijke voorwaarden voor de motivatie van de student.
Bouwsteen 5: een professionele beoordelingscultuur
wordt gekenmerkt door een professionele leefgemeenschap waarbij kennis en ervaringen gedeeld worden (hear hear!, en daar kunnen sociale netwerken een ondersteunende rol spelen natuurlijk ;)) Als inspirerend voorbeeld noemt Dominique het Finse VERME project waarbij leerkrachten met verschillende expertise bij elkaar komen om hun ervaringen te delen. Dit betekent dat naast dat de voorgevel eruit moet (citaat Karel van Rosmalen) ook de klaslokaaldeuren opengezet moeten worden. Ik hoop het zo!
- Van individueel leren naar collectief leren
- Van een afhankelijke opstelling naar het nemen van regie
- Van ad-hockwaliteit naar duurzame kwaliteit
Uit deze 5 bouwstenen heeft Dominique de volgende definitie geformuleerd:
‘Professioneel beoordelen betekent dat de student in de weg naar startbekwame beroepsbeoefenaar in een gebalanceerd en samenhangend programma van beoordelen een groot aantal beoordelingstaken uitvoert. Deze taken zijn ontworpen door bekwame beoordelaars. De beoordelingstaken leveren informatie c.q. bewijs over het kennen en kunnen. Bekwame beoordelaars verzamelen en interpreteren de informatie c.q. het bewijs op een zodanige wijze dat deze interpretatie niet alleen de studenten handvatten biedt die hen motiveren en inspireren beter te worden in de professie, maar ook leiden tot het nemen van betrouwbare, valide en transparante beslissingen over het professioneel vakmanschap, het onderzoekend vermogen en de mate van zelfontwikkeling. Het hele proces voltrekt zich in een leer- en werkomgeving waarin alle betrokkenen professioneel handelen en zich professioneel gedragen, in een leer- en werkomgeving die representatief is voor de professie en in een leer- en werkomgeving die is gericht op kwaliteitsbewustzijn en voortdurende kwaliteitsverbetering.’
De rede was heel aangenaam om naar te luisteren, het boekje geeft nog aanvullende voorbeelden waardoor dit ook een het zeer prettig leesbare tekst is.
Ik wens Dominique veel succes. We zullen vast in de (nabije) toekomst samenwerken.
Fijn dat de publicatie al digitaal beschikbaar is via de website van het lectoraat, maar ik hoop dat Dominique haar publicatie ook nog aanbiedt aan Zuyd Bibliotheek zodat het opgenomen kan worden in de HBO-Kennisbank en daardoor ook vindbaar in Narcis. 🙂
Judith
Discussie over gebruik van video in het onderwijs
Hello again,
Heb je twitter de laatste dagen gevolgd? Er is discussie gaande over video’s in het onderwijs. Aanleiding was een ingezonden brief van hoogleraar Derksen in De Volkskrant van zaterdag 29 december en de reactie hierop dinsdag 2 januari ‘Verplaats colleges naar internet’. Hij vraagt zich af:
Waarom zou ik jonge mensen die digitaal, individueel en narcistisch zijn grootgeworden dwingen met zijn allen in een kooi te zitten en naar mij te luisteren? Alles wat ik onderwijs en nog veel meer vinden ze op het internet. Daar kunnen de colleges en de studiestof beschikbaar zijn die ze in hun eigen programma overal ter wereld kunnen inplannen. Toetsen kunnen digitaal, werkgroepen eveneens, mijn promovendi zie ik tenslotte ook zelden en herken ik niet als ik ze ergens tegenkom, en dat werkt prima voor de wetenschap. Dit bespaart gebouwen en de bijbehorende kosten.
Je kunt hier reactie op verwachten natuurlijk. Die kwam dan ook, vanmorgen in De Volkskrant met o.a. een reactie van Willem van Valkenburg. Ook Pedro de Bruyckere en Jeroen Janssen geven hun mening.
Het gaat natuurlijk niet om dat colleges opgenomen moeten worden en dat studenten op die manier maar kennis eigen moeten maken via internet. Het gaat er om dat docenten hun studenten weten te boeien met hetgeen zij hen te vertellen hebben. Technologie (zoals video) kan hen hierbij ondersteunen, maar het vervangt nooit de inspirerende docent. Door boeiende verhalen zullen studenten ook minder geneigd zijn via hun mobiele telefoon of tablet af te dwalen op sociale netwerken. Die smartphones die blijven ze gebruiken, het is een formeel en informeel informatiekanaal. En informatie is inmiddels onze ‘third skin’ zoals Lee Rainie onlangs op het NVB-congres noemde, dus die smartphones die blijven ze checken, daar zullen docenten mee moeten leren omgaan. Zie ook het onderzoek van de University of Haifa’s School of Political Sciences besproken in het artikel: ‘Yes, students check Facebook during class (and more), but less in classes with more permissive teachers’ met de conclusie:
So what can we conclude from this research, besides that cell phones are being used a lot? Best way of dealing with it is:
- be permissive
- keep the level of difficulty high enough, something an experienced teacher can assess more easily?
Inspireren en motiveren daar draait het om. Uiteraard kunnen video’s (flipped classroom / weblectures) daar een aanvullende/ondersteunende rol bij spelen.
Enkele artikelen die onlangs gepubliceerd zijn over video in het onderwijs en ook de moeite van het lezen waard zijn:
- MOOCs en meer … in Science Guide
- Goed didactisch concept weerlegt kritiek op de flipped classroom door Wilfred Rubens
Collega Didi Joppe twitterde nav het artikel in De Volkskrant:
Herkenbaar…?! Wat mij betreft doen we dat op #swzuyd nog meer dan we momenteel doen! po.st/gCYt6z @docentsw @tietsz
— Didi Joppe (@ditoma3) januari 2, 2013
Ik heb haar gevraagd of ze een gastblog hierover wilt schrijven. Dat doet ze, na de kerstvakantie. Wordt vervolgd dus!
Groet,
Judith
Een dag later …
- verscheen in De Standaard het opiniestuk: Eén camera maakt de lente niet van Frank Anseel, een mooie aanvulling op de discussie en het is zoals hij zegt: “Het gaat niet om het medium maar om de inhoud en de leerprincipe”
- en verscheen in De Volkskrant een reactie van een student: Hoorcollege inspiratie voor student en docent








