Site-archief

Interactieve workshop Informatievaardigheden @ZuydBibliotheek

let-the-games-begin--gallery-1-240x350Hoi Marcel,

Het blijft voor bibliothecarissen elke keer weer een uitdaging om een workshop informatievaardigheden aantrekkelijk te maken voor studenten. De bibliotheek en het zoeken van informatie wordt veelal geassocieerd met saaaaiii. Samen met de werkgroep Informatievaardigheden van Zuyd Bibliotheek zijn we aan het bekijken of door het inbrengen van game-elementen het uitdagender kan worden gemaakt voor studenten. Jij hebt onlangs het boek Let the Games Begin! aangeschaft (n.a.v. een tip van één van onze bibliothecarissen natuurlijk :)) waarin vele spelelementen voor instructies Informatievaardigheden beschreven staan. Met deze inspiratiebron moet er toch wat moois te ontwikkelen zijn!
Maar onze bibliothecarissen zitten ondertussen niet stil en bedenken ook regelmatig interactieve sessies, zoals onlangs Annerie Claus en Jill Penders. Annerie heeft als gastblogger al met ons gedeeld hoe ze Shakespeak (online stemmen in de klas) in heeft gezet bij de workshops Informatievaardigheden voor 1e jaars Hotelschoolstudenten. Voor de 4e jaars hebben ze deze tool nu ook ingezet. Annerie heeft haar ervaringen via Yammer gedeeld met haar collega’s en ik mocht het met de wereld delen 🙂

Op 18 februari hebben Jill en Annerie de projectgroepen (afstudeerders) weer op het belang van de bibliotheek mogen wijzen. Voorgaande jaren deden ze dat in één keer voor 120 studenten (petje op – petje af sessie). Nu mochten ze dat een aantal keren doen voor groepen van ca. 25 studenten. Op verzoek van de docent gaven ze nu ook een korte opfriscursus informatievaardigheden.
Opzet was als volgt: eerst een filmpje van het Paul de Leeuw cabaret:

Aanknopingspunt: iedereen hele dag op internet, met veel applicaties bezig, maar gericht zoeken is toch moeilijk.
Vervolgens werd aan de hand van een Prezi de opfriscursus aangeboden. Informatie is er in vele vormen: papier – digitaal, boeken, tijdschriften, video, geluid, digitale documenten, websites, dvd’s enz. In de Prezi is water als metafoor gebruikt. Water is er ook, net als informatie, in vele vormen: zout – zoet / vloeibaar, vast (ijs), gas (stoom) / natuurlijk, gebotteld, uit de kraan.

Voor de projectgroepen is er ook een toolbox (Netvibes) gemaakt, die hebben ze aansluitend uitgelegd.
Tenslotte zijn de Petje op – Petje af vragen omgewerkt naar Shakespeak (online stemmen) en dat gaf een leuke afsluiting.
Van studenten kregen ze naderhand erg positieve reacties. En het belangrijkste: de bieb en haar informatie wordt volop gebruikt!

Onze collega’s van Zuyd Bibliotheek zijn goed bezig hè!
Groetjes,
Judith

Verborgen schatten van Zuyd Bibliotheek

Hoi Marcel,

Kijk eens wat ik zojuist in mijn mailbox vond … dit bericht van Ankie Hoefnagels. Ik ken Ankie nog als docent van de Hotel Management School Maastricht, een grootgebruikster van de bibliotheekvoorziening :). Ze is mede-auteur van het boek Grenzeloos, een publicatie over internationale communicatie in de wereld van toerisme en gastvrijheid. Inmiddels is ze promovenda van Zuyd en doet onderzoek op het gebied cross-cultural service encounters in hotels. Als onderzoekster werkt ze uiteraard veel met bronvermelding én Endnote…

Graag wil ik het volgende bij jullie kwijt.  Jullie houden vast wel van goed nieuws.

Ik heb onlangs met een groep wetenschappers uit de VS, UK en Australie een artikel geschreven voor  het ‘ Journal of Service Management’.  De citaties en referenties verwerkten we met het programma Endnote. Doordat verschillende auteurs aan het artikel sleutelden raakten alle citaties in de war. Tot overmaat van ramp had het journal ook nog eens author guidelines die niet in Endnote opgenomen zijn! Kortom, totale paniek en het vooruitzicht om zes pagina’s referenties handmatig in te moeten voeren. Maar wat blijkt? Zuyd heeft twee experts in huis die niet alleen alles afweten van Endnote, alle mogelijke oplossingen paraat hebben, maar ook nog eens bereid waren om een nieuwe stijl in te voeren in het programma. Ze hebben me geweldig geholpen en heel veel tijd bespaard. Hun namen? Jill Penders en Philip Willems. Wat mij betreft mogen meer mensen die onderzoek doen weten dat we zulke parels in huis hebben!

De expertise van  Jill en Philip is onmisbaar voor een organisatie die onderzoek serieus neemt.
Spread the word, zou ik zeggen!

Met beste groeten,
Ankie Hoefnagels

En daar werk ik aan alle plezier aan mee! Dank je wel Ankie dat je dit met ons deelt.
Tijdens het Visietraject Zuyd Bibliotheek horen we vaak dat Zuyd Bibliotheek te bescheiden is en niet op de trom slaat als ze successen behalen. Nou laat ik dat eens even voor hen doen!

Supertrots!
Judith

InHolland bibliotheek voor 2015 volledig digitaal #VisieZuydBibl

Dag Marcel,

Tijdens mijn verblijf in London kwam deze tweet voorbij

Wow! Hoewel deze ideeën van volledig digitaal binnen HBO-bibliotheken niet nieuw zijn (wie heeft ze in het kader van bezuinigingsvoorstellen al niet eens gehoord?) Maar nu gaat het dus echt gebeuren? Je snapt dat in het kader van het Visietraject Zuyd Bibliotheek dit een interessante ontwikkeling is. Toen ik woensdag weer thuis was, heb ik Ria Paulides (manager InHolland bibliotheek) een mailtje gestuurd. Ik ken Ria nog als de projectleider uit de begintijd van IHOL, het project waardoor alle HBO-bibliotheken in Limburg hun catalogus en uitleen automatiseerden.
Ik was wel benieuwd naar onderliggend plan en reacties van bibliotheekpersoneel, onderwijs en studenten. Ria belde mij een uur later om al mijn vragen te beantwoorden. Hieronder mijn interpretatie van ons telefoongesprek.

InHolland heeft in 2011 een flinke reorganisatie gehad (470 arbeidsplaatsen verloren) nadat ze in zwaar weer waren gekomen door de misstanden bij diverse opleidingen. Kwaliteitsverbetering van onderwijs staat in alle reorganisatieplannen centraal. Door nu uit te spreken dat de bibliotheek vanaf 2015 helemaal digitaal is, wordt een stevige tijdsdruk op het onderwijs gelegd om te transformeren naar het ‘onderwijs van de toekomst’, zo zegt Ria Paulides.
Ria vertelde me dat hun collectie (nog 145.000 fysieke exemplaren) al voor 75% digitaal is. Ze hebben (in tegensteling tot Zuyd) al jaren een aanschafbeleid ‘digitaal, tenzij…’. InHolland heeft een uitgebreide databankcollectie  (Zuyd ook); ze hebben een federatieve zoekmachine (grote wens van Zuyd Bibliotheek) en beschikt over vele eBooks. InHolland biedt geen uitleenbare eBooks aan (zoals via de voorheen bekende Netlibrary) maar gebruiken het ‘streaming model’, het Spotify concept zeg maar (bv. Boom Doc)  Gebruikers hebben alleen leesrechten op de content, maar op het moment dat ze de inhoud willen downloaden of printen moeten ze hier zelf voor betalen. Voor de buitenlandse literatuur is dit al gebruikelijk, voor Nederlandstalige vakliteratuur nog niet. Hierin ziet Ria Paulides ook de uitdaging om samen met de Nederlandse uitgevers een nieuw business model te ontwikkelen.

Door alles digitaal aan te bieden, wordt uiteraard een bezuinigingslag gemaakt: geen bibliotheeksysteem meer want catalogus met uitleen zijn overbodig, geen catalogiseerwerk en rappeladministratie, de uitleenbalie verdwijnt, geen mensen meer nodig die boeken van etiketjes voorzien en boeken opruimt. Dus naast een visie op hoe de bibliotheek van de toekomst eruit moet zien, is dit ook een bezuinigingsoperatie. Een sociaal plan moet geschreven worden, want welke functies blijven over en welke competenties zijn hiervoor noodzakelijk?

Door deze radicale koerswijziging wil de bibliotheek een andere positie binnen het onderwijs afdwingen. Nu wordt alleen de uitlening gezien als een functie van de bibliotheek. Iedereen binnen de HBO-bibliotheekwereld vecht tegen deze eenzijdige kijk op de bibliotheek. De bibliotheek is zoveel meer …
De informatiespecialisten van InHolland gaan zich naast digitale collectievorming, volledig focussen op trainingen informatievaardigheden, zowel voor studenten als docenten. Tevens gaan ze ondersteuning bieden bij publiceren (het auteursrechtenloket!), willen een rol spelen bij digitaal archiveren tbv scripties in HBO-kennisbank. De informatiespecialisten werken inmiddels samen met de curriculumcommissies en schrijven collectievormingsplannen, zo worden zij onderdeel van het onderwijs. Dit zijn allemaal ontwikkelingen die voor Zuyd Bibliotheek ook niet vreemd zijn en die we nu in het kader van het Visietraject beter gepositioneerd willen krijgen.
De inzet is wel dat InHolland organisatorisch 1 bibliotheek blijft. De kracht van samen deze rol (‘toegang tot content’) voor het onderwijs aan te bieden is sterker dan als alle informatiespecialisten eenlingen worden binnen de diverse domeinen, volgens Ria.

De boeken verdwijnen, in welke vorm de fysieke ruimte blijft, is nog niet helemaal duidelijk. De behoefte aan rustige werkplekken is er wel.
Lees ook het nieuwsbericht op de InHolland website. Ik vind het wel een gemiste kans dat op de bibliotheeksite van InHolland hierover niets te lezen is. Ook mengen ze zich niet in de discussie die inmiddels op twitter plaats vindt. Ria Paulides vertelde me wel dat ze binnenkort op SHB-LinkedIn groep een discussie zal starten.
Lef hebben Ria Paulides en Doekle Terpstra wel. Ik ben benieuwd of de road map hen de juiste koers aanreikt. Stof tot discussie zal het binnen bibliotheekwereld wel opleveren. De eerste blogpost zijn al verschenen:

Bert Zeeman (Universiteit van Amsterdam) gaat een weddenschap aan dat het zover niet zal komen. Raymond Snijders vraagt zich af wie hier op zit te wachten.
Vooral de problematiek rondom eBooks voor het Nederlands vakgebied worden als bottleneck gezien, terwijl Ria Paulides dat juist als uitdaging ziet. Het gaat mij nog niet zozeer om of deze inhoud al dan niet digitaal ook aangeboden kan worden. Zit onze student op een volledige digitale bibliotheek te wachten? Er zijn mensen die graag content digitaal tot zich nemen maar zeker ook velen die liever een fysiek boek bestuderen. Of een video bekijken? Draait het nu om de vorm of om de inhoud? Interessant om deze Infographic eens te bestuderen.

Ik ben net als Raymond bang dat dit “een negatieve impact gaat hebben op de ontwikkeling van een toekomstbestendige visie van zowel HBO instellingen als hogeschoolbibliotheken op de rol die bibliotheken kunnen en moeten spelen in onderwijsinstellingen”. Ik hoop niet dat het met de HBO-bibliotheek dezelfde kant op gaat als de bedrijfsbibliotheken beginjaren 2000 😦
Helaas kon Ria Paulides me geen plan delen waarop dit besluit is gebaseerd. Het is een logische stap binnen de ontwikkelingen van InHolland, zei ze.

Volgende week begin ik met de interviews in het kader van ons visietraject, dit is natuurlijk een interessante casus om te volgen en te bespreken.

groet,
Judith

Lessons learned #VisieZuydBibl

“Geschiedenis leert ons alles. Ook de toekomst”

Dit schijnt Alphonse Lamartine gezegd te hebben, Marcel. In het kader van het Visietraject Zuyd Bibliotheek is het misschien ook interessant welke lessen ik geleerd heb uit mijn verleden als bibliothecaris/informatiespecialist.

Bijna 28 jaar geleden ben ik begonnen in een eenpitter-bibliotheek. Ik was bibliothecaris bij de opleiding ergotherapie/logopdie bij de Revalidatie Academie in Hoensbroek en ik werkte ook nog 1 dag in de week bij de Academie voor Fysiotherapie in Heerlen. In die tijd verantwoordelijk voor collectievorming en werkte de hele ‘gang van het boek’ af (van bestelling tot in de kast plaatsen). Er was nog geen geautomatiseerde catalogus en uitleen, alles in een ‘slow’ tempo. Naast een lunchpauze, 2x per dag een koffiepauze met de o zo belangrijke ontmoetingen met de docenten. Je hoorde waar ze mee bezig waren, kon (omdat je op de hoogte was van nieuwe publicaties en de vaktijdschriften las) hen adviseren en attenderen. Een dienstverlening die erg gewaardeerd werd maar in de loop der jaren verdween. Fusies kwamen, reorganisaties volgden, bibliotheek ging van de opleiding naar een centrale onderwijsdienst naar een ondersteunende facilitaire dienst. Google veroverde de zoekmarkt. Bibliotheek en onderwijs raakten elkaar een beetje uit het oog.

Hier kwam een verandering in toen in 2004 de opdracht lag om een beleid te formuleren rondom de positionering van de bibliotheken van Hogeschool Zuyd. De splitsing tussen front- en backoffice wat toen erg ‘in’ was, hebben we gelukkig weten te voorkomen. In 2009 werd alle bibliotheken van Zuyd één en werden onderdeel van ZuydPlein. Hoewel ZuydPlein niet meer als organisatorisch onderdeel bestaat, is Zuyd Bibliotheek 1 gebleven.

change

Wat heb ik hier nu van geleerd?

  • “Nothing is certain except change”, dat las ik dit weekend in het Natural History Museum. Zo is het! We zullen mee moeten veranderen in deze dynamische samenleving. In een beleidsnotitie begin jaren 90 schreef ik al 

    Tempora mutantur, et nos mutamur in illis“ (De tijden veranderen en wij

    veranderen mee) en dit citaat kunnen we in elk visietraject blijven vermelden;

  • dat kennis delen en samenwerken binnen en buiten de muren van de instelling waardevol is. Al die jaren als bibliothecaris heb ik kennis gedeeld en gehaald bij vakgenoten, ook in de tijd dat er grote concurrentie in hbo-land was en het not-done was om je kennis te delen. Kennis was ‘macht’, maar is gelukkig nu ook binnen onderwijswereld ‘kracht’ geworden;
  • dat organisatorisch één zijn vele voordelen biedt. Door samen de dienstverlening van de bibliotheek vorm te geven, hebben we een duidelijker gezicht binnen Zuyd gekregen. Gezamenlijk is een goede databankcollectie tot stand gekomen, is er nu 1 centrale bibliotheekcatalogus, worden trainingen rondom informatievaardigheden op elkaar afgestemd, zijn er gezamelijk gastvrijheidsregels. Dit hadden we nooit voor elkaar gekregen als we allemaal locatiediensten waren gebleven.
    De bibliotheken van de kunstenfaculteiten zijn organisatorisch geen onderdeel van Zuyd Bibliotheek. Hierdoor maken zij geen onderdeel van het bibliotheeknetwerk en zijn ze helaas niet betrokken bij gezamenlijke dienstverlening (muv de centrale catalogus);
  • dat of je het nu ‘content curation’ noemt en digitale tools zoals Netvibes en ScoopIt gebruikt of zoals vroeger ‘attenderen’ en current contents maakte door inhoudsopgaven van tijdschrift te kopiëren en in postvakjes te leggen, in wezen is het bibliotheekvak niet veranderd alleen de tools waarmee;
  • dat regelmatig je gezicht laten zien bij het onderwijs belangrijk is, drink eens een kopje koffie in de personeelskamer, luister naar wat er verteld wordt. Zuyd informatiespecialisten staan gelukkig dicht bij het onderwijs.

Maar het kan allemaal nog beter. We staan momenteel stil in onze ontwikkeling. Dit is een gevolg van de recentelijke reorganisaties. Zuyd Bibliotheek ziet vele kansen in de ondersteuning van het onderwijs. De vraag die uiteindelijk naar aanleiding van het visiedocument beantwoord moet worden is welke rol het management vindt dat de bibliotheek voor Zuyd moet vervullen.

Ik las een mooi blogpost van Wilma van Wezenbeek, bibliothecaris van TU Library: It is the Library. What else. over de rol en functie van de bibliotheek. Volgens haar gaat het voor de bibliotheek om toegang, diepgang, omgang & vooruitgang.

  • Toegang tot data (artikelen, boeken, blogs, tweets, video) van anderen en van jezelf (auteursrechten, sociale catalogus)
  • Diepgang door discussie & reflectie (agile, roving, embedded librarian, broedplaats voor kennis)
  • Omgang in ontmoeting met vakgenoten, peers, collega’s met kopje koffie (rumoer-ruis-rust; inspirerende leeromgeving)
  • Vooruitgang; innovatie en vernieuwend (X-lab)

We willen inderdaad samen er een mooiere wereld maken, ook in / met / door Zuyd Bibliotheek 🙂
In de komende blogpost zal ik op diverse soorten van dienstverlening en ondersteuning (o.a. de schuingedrukte opmerkingen) nog in gaan.

Maar zeg eens Marcel … hou ik me nu te veel vast aan het verleden? Of moeten we meer ‘durven loslaten’ en een radicaal andere koers gaan varen met Zuyd Bibliotheek? Daarover morgen meer …

Judith

change2

Visietraject Zuyd Bibliotheek #VisieZuydBibl

VisieZuydBibl

@Gwen’s River City

Dag Marcel,

Sinds enkele weken ben ik als ‘counterpart’ 🙂 betrokken bij het Visietraject Zuyd Bibliotheek. Theo van Bergen van het bureau Reekx is benoemd als externe projectleider.

Zuyd Bibliotheek laat de komende maanden een gebruikersonderzoek onder docenten, lectoren, onderzoekers, studenten, teamleiders en medewerkers van Zuyd uitvoeren. Doelstelling van het onderzoek is het meten van gebruik van en de ervaring met de dienstverlening van de bibliotheek en het peilen van behoeften en wensen ten aanzien van de dienstverlening. Het gebruikersonderzoek vindt plaats in de vorm van (groeps)interviews.
De resultaten van dit gebruikersonderzoek dienen als input voor het ontwikkelen van een meerjarenvisie voor de bibliotheek. Het visietraject en het daaraan gekoppelde gebruikersonderzoek moet daarnaast helderheid geven over de plek en rol van de bibliotheek in het onderwijs en het onderzoek, en leiden tot een verdere professionalisering van de organisatie van de Zuyd Bibliotheek. Het visietraject wordt eind april afgesloten met een advies dat aan het CvB zal worden gepresenteerd.

Naast de vele interviews die mijn agenda na de carnavalsvakantie vullen, staat in het Plan van Aanpak dat mijn taak is ‘het voortdurend verzamelen van literatuur’ 🙂 Nu heeft de toekomst van de bibliotheek altijd al mijn bijzondere aandacht gehad en daarover heb ik ook al vaker geblogd:

De komende tijd verschijnen dus wat meer blogs rondom toekomstvisie & bibliotheken. Ik voorzie deze blogposts dan van #VisieZuydBibl

Als ‘counterpart’ vind ik openheid en tranparantie ook in zo’n visietraject heel belangrijk. Het is geen project van Chris, Theo en mij maar van Zuyd Bibliotheek.
In Intellectueel Kapitaal 2012, nr. 6/7 [inloggen via HAN] legt Mattias Hällström uit dat je ook in projecten betrokkenheid en motivatie moet opvoeren. Projecttransparantie betekent dat het voor alle betrokkenen glashelder is wie er wanneer welke bevoegheid heeft. Hällström vindt dat je projecten moet visualiseren op borden aan de muur. Helaas hebben de bibliotheeklocaties van Zuyd geen grote touchscreens waarop we de voortgang kunnen delen. Dat gebeurt dan in de virtuele ruimte van de bibliotheeksite, het twitteraccount of facebookpagina.
Ik zorg er intern voor dat alle documenten en verslagen gedeeld worden in de bibliotheekcommunity op Blackboard en ik attendeer collega’s via de bibliotheekgroep op Yammer.

En natuurlijk ga ik bloggen. De bibliotheek is volgens mij onmisbaar voor het onderwijs van Zuyd. Ik vind dat we ons nadrukkelijker moeten profileren. Daarom was ik heel bij met de publicatie in het Jaarbeeld 2011-2012 van Zuyd over het belang van informatievaardigheden.
Ik nodig iedereen nadrukkelijk uit om te reageren op de blogposts die ik hierover publiceer. Met input van jullie allen wordt het een visie van ons allen!

Judith

<span>%d</span> bloggers liken dit: