Weet je nog Marcel, de blog die ik heb geschreven n.a.v. het prikkelende artikel van John Mackenzie Owen over de overbodige bibliotheek in mijn vakblad Informatie Professional? Jij hebt daar op gereageerd met een blog dat de definitie van bibliotheek over moet. Je hebt helemaal gelijk.

Het nieuwste nummer van Informatie Professional (helaas op dit moment nog steeds niet online beschikbaar) is bijna geheel gewijd aan hoogleraar John Mackenzie Owen, hij gaat met emeritaat. “Onze” Leen heeft hierin een artikel geschreven (stoer hè) hoe zij zijn laatste college heeft ervaren.
Bas Savenije, directeur van de Koninklijke Bibliotheek, reageert in dit nummer ook nog op het pleidooi van Mackenzie Owen voor de Nederlandse Bibliotheek voor het Onderwijs.

Savenije vraagt zich af als mensen het hebben over de ‘bibliotheek’ of ze het dan over de functie hebben of over het gebouw/de ruimte. Ik denk (net als hij) meestal de ruimte.
Ik hoorde tijdens de introductieweek op Zuyd een docent voor de deur van de bibliotheek zeggen “en als je rustig wilt werken, ga je in de bibliotheek zitten”. Ik had zo graag daar tegenin willen gaan, maar het was niet het juiste moment om dat te doen.
Zo’n ruimte is zoals Savenije zegt een “communitygebonden service” en of dat nu een bibliotheek is of een uitnodigende creatieve vrije werkruimte (D.3.209) zoals jij die hebt ingericht, dat doet er niet toe.

Voor Zuyd Bibliotheek, als functie voor het onderwijs, zal dienstverlening steeds meer op het digitale terrein af gaan spelen. Alleen:(daar hebben we weer) moet de bibliotheek hierin het voortouw nemen of moeten zij volgzaam zijn en doen wat het onderwijs van de bibliotheekvoorziening verwacht? Het onderwijs is grotendeels nog zo traditioneel en papier-georiënteerd. Het feit dat Stichting Pro zo vreselijk ingewikkeld doet over gebruik maken van digitale informatie maakt het er niet makkkelijker op. Er worden momenteel weer vele boeken aangeschaft en beschikbaar gesteld zodat de docent niets hoeft te regelen met Stichting Pro. Ik hoop dat Stichting Pro heel snel de (terechte) inning van kosten van auteursrechtelijk beschermd materiaal voor onderwijsdoeleinden vereenvoudigt.

Voor Zuyd bibliotheek betekent dit (net zoals voor landelijke samenwerking) : centraal als het kan, lokaal  als het moet! Dit zei Han Berghs, de mede-inspirator van ZuydPlein, ook al! Ik denk dat we heel veel samen kunnen ontwikkelen en initiëren.

Als licenties centraal worden geregeld (wel of niet door een Nederlandse Bibliotheek voor het Onderwijs), de boeken geen prominente rol meer spelen, betekent dat voor de informatie professional op locatie dat hij zijn klant nog beter moet kennen dan nu. De bibliothecaris zou onderdeel moeten worden van de (online) communities waar zijn klanten zich in bevinden en zo transformeren naar een lifebrarian!

Lifebrarians zijn bibliothecarissen die een rol spelen in sociale netwerken (lifestreams) van hun studenten en docenten. Deze term (dat weet je) hebben we voor gehoord van Helene Blowers op UGame ULearn.

Helene Blowers vroeg zich af wat het bestaansrecht van de bibliotheek is als er geen papieren boeken meer op de plank staan. Het vak bestaat tot nu toe voornamelijk uit catalogiseren en beschikbaar stellen van fysieke materialen, of hun online reproducties. Informatie is inmiddels niet alleen maar te vinden als boek- of tijdschriftformat. Er wordt steeds meer naar online manieren gezocht wordt om kennis en expertise te delen, uitgevers worden in dit proces overgeslagen. Men publiceert en produceert zelf. Er wordt samengewerkt in sociale netwerken.
Bibliothecarissen kunnen, door zich te mengen in de sociale netwerken van hun studenten en docenten hen helpen en faciliteren in het gebruik en produceren van online informatie.

Nu even waarom je gelijk had 🙂

Pas geleden kwam ik via geklik (serendipity :)) op de site Hacking the Academy. Een geweldig inititatief, resulterend in een uitdagend eBook op een prachtig platform, daarover in een ander blogpost wellicht meer. Hacken heeft geen positieve associaties, maar zo is the Hacking Academy helemaal niet bedoeld. Het is wel lekker prikkelend, daarom heb ik het ook gebruik als blogtitel 😉
Het gaat me in dit verband om het artikel hieruit The Wrong Business for Libraries  van Christine Madsen. Madsen zegt dat bibliotheken niet een opslagplaats voor boeken moeten zijn, zoals ze dat de laatste 150 jaar zijn, maar terug moeten naar hun oorspronkelijk doel:

The goal of the library was to support the great scholars of the day by providing them access to the most important sources of information, but also to everything else that was needed to turn that information into new knowledge, including a space for discourse and debate.

Precies zoals jij dat ook bedoelde.
Daarom wil ik op Zuyd ook geen stilte bibliotheek, maar een inspirerende ruimte voor share-remix-reuse door studenten en docenten. Waar boeken niet meer centraal staan, maar leren en engageren.

Ook R. David Lankes is het helemaal met jou eens. Neem de tijd om naar deze geweldige, hilarische peptalk voor bibliothecarissen te luisteren (audio van 1 uur, maar zeer de moeite waard). Een man ook naar jouw hart! Op Tenaanval las ik over deze inspirerende lezing. Ook deze bibliotheekprofessor vindt dat de bibliotheek niet om het gebouw, de boeken of de collectie gaat. Het is de bibliothecaris die het verschil maakt!

The mission of librarians is to improve society through facilitating knowledge creation in their communities.

De missie wordt nu nog voornamelijk bepaald door boeken uit te lenen. Hij vraagt zich af of dat de meest effectieve manier is. ‘Met boeken kun je geen gesprek hebben’, zegt deze New Yorkse professor. Bibliothecarissen moeten onderdeel zijn van hun community (dé lifebrarian!). We moeten vooral niet over ‘gebruikers’ of ‘klanten’ praten maar over ‘leden’ want daarmee vorm je samen die community.
Bibliothecarissen werken met kennis en kennis is verandering, veranderen hoort de kernactiviteit van de bibliothecaris te zijn.

En inderdaad het gaat niet om de ruimte! Het gaat om de medewerk in de bibliotheek, die maakt het verschil!

Als ik zo’n peptalk hoor wil ik meteen de barricade op!
Niet afwachten.
Ik begrijp ook dat onze collega’s van Zuydbibliotheek te maken hebben met de waan van de dag. Er zijn al geweldig goede inititatieven, de social media campaign is al een prachtig begin. Zuyd bibliothecarissen verzorgen naast trainingen informatievaardigheden ook verschillende workshops op het gebied van social media. Enkele collega’s ondersteunen hun opleiding in onze elektronische leeromgeving, Blackboard.

Het blijft altijd balanceren tussen werk dat gedaan ‘moet’ worden en experimenteren met nieuwe uitdagingen. Maar laten we vooral proberen en vele missers maken want dat betekent dat we nieuwe (gekke) dingen geprobeerd hebben. En natuurlijk ook laten horen wat we gedaan hebben!

balanceren en (té) gekke dingen uitproberen!

En altijd blijven boeien en binden!
Judith