Met ICT beter onderwijs?


Ha Marcel,

Zoals je waarschijnlijk wel gezien hebt, staat dit blogbericht al sinds een maand in concept, maar bestond tot voor kort alleen uit een tweetal linkjes.
De aanleiding was het decembernummer van OnderwijsInnovatie waarin ik een artikel van Rob Martens Waarom ict de sleutel tot beter onderwijs is las.

Tijdens de Avond van het onderwijs (3 oktober 2011) heeft Martens de extreem geformuleerde stelling: ‘ICT is de belangrijkste sleutel naar beter onderwijs’ verdedigd. Via Uitzending Gemist is deze uitzending nog te bekijken, vanaf minuut 32 gaat het over de ICT-stelling. In zijn artikel heeft hij wat meer ruimt om zijn stelling toe te lichten, dan dat hij die mogelijkheid in het programma had.

De 2e link betrof een tweet van Ilse Meelberghs over een filmpje dat ik moest zien over de voor- en nadelen van het gebruik van video van Pedro de Bruyckere.

Pedro de Bruyckere weerlegt 3 mythes die volgens hem over technologie in de klas zijn: het is niet goedkoper, het is weinig efficiënt, en je moet het zeker niet gaan gebruiken omdat het hip is. De Bruyckere vindt ICT in het onderwijs wel nodig, maar niet te besparen op docenten maar om tijd vrij te maken voor persoonlijke contacten.

Ik had toen geen tijd om het verder uit te werken, de feestdagen stonden voor de deur, we zouden even een blog time-out nemen…
In de 2e kerstweek zijn er wat blogposts verschenen over ditzelfde thema:

Kort gezegd komt het hier op neer:
Wij, ICTO-adviseurs, zijn veel te enthousiast over de ICT-mogelijkheden binnen het onderwijs. Wij zouden te weinig rekening houden met de werkdruk van de docent, er steeds meer komt op zijn/haar bordje te liggen. Daarnaast leveren ICT-projecten te weinig op voor het onderwijs.
Het zijn interessante blogposts en vooral de discussies die daaronder verschijnen, zijn de zeer de moeite waard om te lezen.

ICT in het onderwijs is natuurlijk een heel breed terrein. Geen docent zal de aanwezigheid van een computer met internet of een smartboard in zijn lokaal meer betwisten. Dit zijn apparaten die volledig geaccepteerd zijn, maar daar draait het in deze discussie niet om. De impact van mobiele technologie zoals smartphones, tablets is vele malen groter, het verandert (leer-)gedrag van mensen. Je ziet het de samenleving veranderen, dus het verandert ook het onderwijs. En verandering brengt onzekerheid met zich mee.

Wilfred Rubens benoemt in zijn bijdrage de volgende weerstanden van docenten m.b.t. e-learning:

  • Docenten ervaren veel onduidelijkheid  (gevolgen voor de functie, verkeerde of andere verwachtingen m.b.t. (t)e-learning, onduidelijke doelen)
  • Docenten weten het beter, door negatieve ervaringen -zoals het gebruik van smart phones- roept meer problemen op (afleiding, onrust)
  • Docenten zijn bang niet aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen (vertrouwen in eigen kunnen, ICT-vaardigheden, ruimte om zich voor te bereiden).
  • Docenten voelen zich niet serieus genomen (zij zijn immers specialist op het gebied van leren).
  • Docenten zien de zin van (t)e-learning niet in (het gaat toch goed….)

Volgens mij is iedereen het wel over eens dat ICT de docent niet vervangt. Niets beter voor een student dan een inspirerende vakkundige leer-kracht! Maar die docent kan niet blijven doen alsof er niets verandert in onze samenleving. En onder invloed van technologie en social media verandert ook het leergedrag van onze studenten.

Zuyd heeft onlangs haar onderwijsvisie geformuleerd:

Zuyd leidt moderne professionals op; streeft naar een hoog rendement bij een nominale studieduur; heeft professionele docenten; biedt een functionele en uitdagende studieomgeving en bedt het onderwijs in de maatschappelijke omgeving in.

Als Zuyd inzet op professionele docenten en een uitdagende studieomgeving dan kan het toch niet anders er ook ruimte komt voor de docent om zich te professionaliseren. Ik ben er van overtuigd dat onze docenten zich willen ontwikkelen (ja, ik ben een positief ingesteld persoon), ook op het gebied van ICT, maar dat ondersteuning in tijd en van management ontbreken.

Ik geloof dat ICT een meerwaarde kan zijn voor het onderwijs. Met name over mijn aandachtsgebied social media en 21st century skills kan ik nog wel eens over-enthousiast zijn. Maar men kan mij toch niet te veel aan enthousiasme verwijten? Ik wil vanuit een centrale ondersteunende dienst met mijn werk graag een zinvolle bijdrage leveren voor de hele hogeschool. Ik zal blijven bloggen, twitteren en yammeren over hetgeen ik lees, leer, ontdek en ervaar. Netwerken en kennisdelen zijn hierbij voor mij essentieel. Afgelopen week heb ik een docent gesproken over hoe zij social media inzet in haar les, volgende week praat ik weer met een andere collega. Blogs hierover volgen natuurlijk nog.  Ik dring niemand iets op, maar als iemand binnen Zuyd iets social media en 21st century skills dan moeten ze mij kunnen vinden. Ik vind wel dat een docent ICT in het onderwijs niet kan afdoen met ‘het zal mijn tijd wel duren’. Zolang je doceert mag je van een professionele docent verwachten dat hij/zij zich ontwikkelt zowel op zijn/haar vakgbied maar ook didactisch. Social media is geen doel maar een tool om te ‘binden & boeien”. Het is onmogelijk om alles te integreren in je lessen, er is zo veel. Maar introduceer stap voor stap iets nieuws, zo blijft het voor jezelf als docent en voor de student een uitdaging.
Nieuwsgierig zijn daar draait het om bij leren. Je leven lang!

When the winds of change are blowing, some people are building shelters and others are building windmills

Source: Uploaded by user via Nena on Pinterest

Judith

Over Judith van Hooijdonk

Informatie professional, fervent kennisdeler, HNW-fan, Social Media, Web2.0, Onderwijs2.0, Bibliotheek2.0 "Just start somewhere and make a world of difference"

Geplaatst op 16 januari 2012, in eLearning en getagd als , , , , . Markeer de permalink als favoriet. 9 reacties.

  1. Het enthousiasme van de ICTO-adviseurs is denk ik ook nodig om te zorgen dat de overige leden van de organisatie het zien als iets goeds en niet alleen als ‘weer een verandering’. Het stimuleert mensen om ook de nieuwe technieken en mogelijkheden te gebruiken, al wordt het dan niet organisatie-breed gebruikt. Wat weerstand betreft zoals dhr. Rubens die bespreekt bestaat in iedere organisatie bij iedere verandering. De vraag is hoe je omgaat met de positiviteit en hoe je deze gebruikt.

    Een belangrijke speler die je in gedachten moet houden is de student; uiteindelijk wordt het geven van onderwijs voor de student gedaan. Luisteren naar studenten en op welke manieren zij de nieuwe technologie willen inzetten kan wellicht helpen bij het maken van keuzes mbt inzet van nieuwe technologie. Ook kan dit de acceptatie bij docenten vergroten als ze zien/weten dat studenten zich erdoor ondersteund voelen.

    Als student zou ik vooral kijken naar de manier waarop informatie verstrekt wordt. Hier kan op sommige punten (webmail, blackboard) nog wel wat verbetering plaatsvinden die het zowel studenten als docenten makkelijker maakt.

    • Judith van Hooijdonk

      Dank voor je aanvulling Maikel. Wat betreft inzet van social media tools (community, informeel leren) heb je helemaal gelijk, docent en student zouden onderling afspreken welke nieuwe tool ze voor social learning willen inzetten. Ik kan me voorstellen dat docenten daarin voorkeuren hebben omdat het lastig is om per groep een andere tool te (moeten) gebruiken. Maar hoe zou je dat als student vinden, dat je bij de ene docent zou moeten bloggen, bij de andere Netvibes om content te delen of samenwerken in een wiki?

      • Mij zou dat niet uitmaken, ik zou het juist zien als een excuus om allerlei nieuwe tools en webapps uit te proberen. Maar ik ben ook webapps-verslaafd. Het zou dan wel zo moeten zijn dat ik mijn account dan zou kunnen en mogen verwijderen, met andere woorden; geen verplichting om het te blijven gebruiken. Ik denk dat het goed is voor je algemene ontwikkeling als ICT-er als je meerdere soorten tools leert kennen en leert gebruiken.

        Bij IM is het bijvoorbeeld bij een eerstejaars-module verplicht om met een aantal tools te oefenen en om daar een account aan te maken (o.a. Delicious, LinkedIN). Dat wil niet zeggen dat alle studenten dit gebruiken en blijven gebruiken, maar er is wel bij iedere student (basis)kennis van de verschillende tools en hun werking.

    • We kunnen redelijkerwijs aannemen (Generatie Einstein, 2011) dat het gedrag van de Generatie Einstein door social media is veranderd. Welk aandeel social media in deze veranderingen heeft, zou nader onderzocht kunnen worden maar is nu niet van belang.

      De infiltratie van communicatieapparatuur in klaslokalen en de vele mogelijkheden van deze apparatuur (zoals toegang tot social media) zorgt voor verkleining van de wereld tussen privé en zakelijk. Opvoeders (ouders en docenten) dienen voor lief te nemen dat studenten tijdens de lessen privézaken en werk (zullen gaan) combineren. Welkom bij het nieuwe leren en werken!

      Social media verbieden in de klas is zinloos, want het wordt volgens Watulak toch gedaan (Watulak, 2010). Studenten worden volgens Watulak alleen afgeleid als de lessen niet interessant zijn. Daarnaast past het verbod niet in het maatschappelijke beeld en de visie van de faculteit, school en van mij, die allen zijn gebaseerd op het sociaal structivisme (samen leren), leervrijheid en positieve vrijheden. Verbod (negatieve vrijheid) ontneemt de studenten de vrijheid om te leren en daarmee beperkt het de ontwikkeling van de student.

      Camille Jackson schreef (Jackson, 2011) “Your students love social media…and so can you”, zij is van mening dat de docenten social media moeten gaan adapteren. De docenten zullen zo snel als mogelijk het gat moeten gaan opvullen en ook gericht social media gaan inzetten ter ondersteuning van hun didactiek. Kurkela (Kurkela, 2011) beschrijft al diverse systematische methoden voor de inzet van social media in hogescholen. Studenten willen dat niet alleen, maar gaan dat volgens Kurkela langzaam ook eisen. Hun waarden en normen zijn al in die modus gezet en verlangen dat later ook van de opleider (Tang & Austin, 2009). Iedere docent dient hierin zijn eigen identiteit te ontwikkelen. Met de waarschuwing dat verkeerd gebruik leidt tot respectverlies. Ofschoon ik bij al deze onderzoeken kanttekeningen heb, denk ik, dat het zinvol is om nader onderzoek te verrichten naar de invloed van social media op het leren.

      Wel moeten docenten zich bewust zijn, dat het puberbrein ervoor zorgt dat de studenten in de leeftijd tussen 18 en 23 jaar nog niet alle consequenties kunnen overzien van hun acties. Dus begeleiding en wijzen op de gevaren die social media met zich meebrengen is zeker gewenst. Naast het afleveren van competente studenten ligt hierin ook voor de hbo-docent toch zeker nog een opvoedkundige taak of beter nog een coachende taak (mentor). Van Crombrugge (Crombrugge, 2007, p. 144) schrijft dat als een opvoeder ergernissen heeft over bepaalde omgangsvormen, hij deze bespreekbaar kan maken. Zo leert de student het verschil tussen zijn eigen bedoelingen en hoe dat op anderen overkomt. De docent kan helpen bij het leren leren (metacognitie). Nader onderzoek over de wijze waarop je de nadelige gevolgen van social media in de klassen kunt reduceren zal nodig zijn.

      Als een docent kan inspireren en enthousiasmeren en het gebruik van social media als onderdeel opneemt in zijn lessen, de afleiding minder zal zijn (Jackson, 2011). Als ze het toch gebruiken, laat het ze dan gebruiken voor pedagogische doeleinden en ten gunste van hun studie. Studenten die gefocust zijn, laten zich niet afleiden en gebruiken social media dan ook alleen voor onderwijskundige zaken. Social media is dan een lust voor zowel de docent als student.

      Geraadpleegde literatuur
      Burnett, C., & Merchant, G. (2011, May 1). Is there a space for critical literacy in the context of social media? English Teaching: Practise and Critique , Volume 10 (Number 1), pp. 41-57.
      Crombrugge, H. v. (2007). Denken over opvoeden (tweede druk ed.). Antwerpen-Apeldoorn: Hans van Crombrugge & Garant-Uitgevers n.v.
      Generatie Einstein. (2011). Generatie Einstein 3.0. Opgeroepen op november 11, 2011, van http://www.generatieeinstein3.nl/iedereen/1-maar-nu-eerst-wie-zijn-ze-eigenlijk/1-2-centrale-waarden-van-generatie-einstein/
      Heikkilä, H. (2011, August 1). SOTUNKI: An island of education and adventure. Turkish Online Journal of Distance Education (TOJDE) , Volume 12 (Number 3/2, article 17), pp. 201-209.
      Jackson, C. (2011, spring 1). Your students love social media … and so can you. Teaching Tolerance , 2011 (Number 39), p. ?
      Kurkela, L. (2011, May 1). Systemic Approach to Learning Paradigms and the Use of Social Media in Higher Education. iJET , Volume 6, pp. 14-20.
      Nelis, H., & Sark, v. Y. (2010). Het puberbrein. Utrecht/Antwerpen: Kosmos Uitgevers B.V.
      Silius, K., Kailanto, M., & Tervakari, A.-M. (2011, September 1). Evaluating the quality of Social Media in an Educational Context. iJET , Volume 6 (Issue 3), pp. 21-27.
      Tang, T. L.-P., & Austin, M. J. (2009, June 15). Students’ perception of teaching technologies, appplication of technologies, and academic performance. Computer & Education , pp. 1241-1255.
      Watulak, S. L. (2010, October 15). “You should be reading, not texting”: Understanding classroom text messageging in the constant contact society. Digital Cultural & Education , pp. 190-209.
      Winter, M. d. (2011). Verbeter de Wereld, begin bij de opvoeding (Tweede gecorrigeerde druk ed.). Amsterdam: Uitgeverij SWP.

      • Judith van Hooijdonk

        een mooie master-lijke reactie, Chris 😉 interessante literatuurlijst, die ga ik nog eens uitgebreid bestuderen:) dank hiervoor

  2. Overigens heeft Wilfred Rubens in zijn laatste blog een mooie uitspraak gedaan over de overeenkomst tussen ICT en sex:

    “ICT is dus net als seks. Wel natuurlijk, maar niet vanzelfsprekend.”

Kennis delen? Ja graag!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: