Site-archief

De nieuwe aanpak workshop Informatievaardigheden voor 1ejaars Hotelschoolstudenten

Dag Marcel,

Zoals jij in het blog over kids advergaming al meldde: de maatschappelijke impact van media is groot, aandacht voor mediawijsheid is belangrijk. Daarom is het goed dat voor de 3e keer de Week van de Mediawijsheid is. Dit gastblog van onze collega Annerie Claus van Zuyd Bibliotheek past goed in deze themaweek.
Dank je wel Annerie voor deze bijdrage met als titel: (The) Times (They) Are (A-)Changin’(g) 🙂

 

GASTBLOGGER ANNERIE CLAUS

Hallo Judith en Marcel,

In jouw blog, Judith, over Brein meets social media, vertelde je dat aangetoond was dat je bij leerprocessen niet moet uitgaan van wat je niet kan, dat is te negatief, maar een positieve benadering moet kiezen. Dat was de aanleiding om onze workshop Informatievaardigheden eens tegen het licht te houden en uiteindelijk te updaten. Ook jouw inbreng, Marcel – de elevator pitch *) – is van grote waarde gebleken. Toen ik gevraagd werd om een gastblog over onze vernieuwde workshop te schrijven, heb ik meteen ja gezegd.

*) Een elevator pitch een soort “liftpraatje”. Iemand is dan in staat om zichzelf, zijn of haar bedrijf,  in circa 30 seconden kort en krachtig neer te zetten, op een manier die smaakt naar meer.

Eerst een stukje historie – Toets Informatieproblemen Oplossen
In November 2006 verscheen in ons vakblad de Informatie Professional het artikel ‘In drie uur bewust onbekwaam’. Dit was een project van de Digitale Universiteit (DU), met als uitgangspunt dat informatievaardigheid begint bij het besef dat je in het gebruik van informatiebronnen tekortschiet. Om te leren is het noodzakelijk dat je bewust onbekwaam bent: je weet dat ie iets niet kunt. Je wilt er iets aan doen. Dit idee werd in ons vak enthousiast ontvangen. Ik zie ons nog staan, Judith, op één van de eerste Get Together’s (G2G), toendertijd op de Open Universiteit. Daar probeerden wij die theorie uit op docenten en met groot succes mag ik wel zeggen 🙂 .

De DU had ook een Toets Informatieproblemen Oplossen ontwikkeld en onze toenmalige collega Leen Liefsoens, had deze aangepast en geschikt gemaakt voor gebruik in onze workshops en lessen Informatievaardigheden voor studenten. Wij (Judith en ik) hebben deze toets als start gebruikt binnen de workshop Informatievaardigheden die we ontwikkelden voor 1e jaars hotelschoolstudenten die een landenrapportage moesten maken en daarvoor desk research moesten doen. De workshop duurde 1,5 uur en was in drie delen opgebouwd:

  • de Toets (30 min.)
  • uitleg van deskresearch en gebruik databanken (30 min.)
  • in groepjes start maken met desk research met gebruikmaking van de behandelde bronnen (30 min.)

Deze opzet werkte prima en heeft zeker zijn waarde bewezen. Ik ben er zelfs zeker van dat het nog steeds bruikbaar is, maar volgens de laatste brein-inzichten niet meer van deze tijd.

Zoals Bob Dylan al zei in 1964: The Times They Are A-Changin’ en Jill en ik voelden dat de boel weer eens opgeschud moest worden.

En nu het heden – Shakespeak
Een berichtje van Frans Roovers op Yammer (zie topic Shakespeak) over het gebruik van online stemmen in de klas m.b.v. Shakespeak, triggerde Jill om dat eens wat verder uit te zoeken. Zij zag al snel mogelijkheden en maakte mij ook enthousiast. Zuyd bleek in de persoon van Chris Kockelkoren Mr. Shakespeak himself in huis te hebben en hij bood ons alle hulp.

Shakespeak is een plugin voor Powerpoint. Na installatie verschijnt er een extra tabje dat Shakespeak heet. Wil je het in je les gebruiken en moeten meer dan 20 studenten stemmen, dan heb je credits nodig om het te laten werken. Dit komt neer op ongeveer 9 cent per student. Uiteraard heb je ook een account nodig om een betaalde sessie te kunnen starten

Jill heeft de Toets Informatieproblemen Oplossen aangepast en omgebouwd naar een Shakespeak omgeving. Maar ja, dat was maar één deel van de workshop. Nu moest de rest ook aangepast worden. Gelukkig waren de I-adviseurs Marcel Schmitz en Jack Pleumeekers On Tour en legden ze op 30 oktober aan in de bibliotheek van de Hotelschool. Na een kleine brainstorm met z’n vieren liet Marcel zich het woord Elevator Pitch ontvallen.

We wisten het meteen: dat was het. Het verder aanpassen van de workshop verliep vlotjes. De opdracht die de studenten moeten maken is nog steeds dezelfde (landenrapportage) en ook de tijd die we voor de workshop hebben is nog steeds 1,5 uur. De workshop is nu als volgt opgebouwd:

  • Aangepaste vragen uit de oude toets in een PowerPoint met Shakspeak: studenten stemmen met hun smartphone, tablet of laptop via internet of via sms (internet heeft de voorkeur, je krijgt de antwoorden dan op je scherm). Als iedereen gestemd heeft laten we de resultaten zien. Dit levert vaak meteen al commentaar op, komt dat niet vanzelf dan vragen we wie welk antwoord heeft gegeven en waarom. Studenten gaan met elkaar in discussie en wij fungeren dan als coach. Zo kunnen wij zeker ons verhaal kwijt en dat op een heel interactieve manier. (ca.20-30 min.)
  • Onderzoek van bronnen in groepen. Iedere groep krijgt 1 of 2 databanken of websites die ze moeten onderzoeken en pitchen. Per databank hebben we een formulier met deelvragen gemaakt, aan de ene kant staan de vragen en aan de andere kant een volzin. Ze moeten de deelvragen beantwoorden en daarmee de zin op de achterkant aanvullen. Tenslotte staat er een korte zoekopdracht in, deze moeten ze uitvoeren. We lopen rond als zij de bronnen onderzoeken, zo kunnen we wat bijsturen en kunnen studenten vragen stellen. (Ca. 20-25 min.)
  • Elevator pitch voor de klas: de pitch-zin voorlezen (pitchen). De zoekopdracht demonstreren na de pitch als ondersteuning en bevestiging van die pitch. Tijdens het pitchen coachen wij, of stellen “lastige” vragen als we merken dat ze er niet helemaal uitgekomen zijn. (Ca. 30 min.)

De meeste studenten willen graag met hun eigen groep samen (de landenrapportage is een groepsopdracht) samenwerken. Wij wijzen ze erop dat ze beter kunnen verdelen, want zo leren de groepsleden elk een andere databank kennen, en die kennis kunnen ze daarna weer delen.
Wij en ook de studenten, zo bleek uit de reacties achteraf, zijn heel tevreden over deze nieuwe vorm. Studenten voelen zich betrokken door het stemmen en door het onderzoek voorafgaand aan het pitchen raken ze hun koudwatervrees voor het gebruiken van databanken kwijt.

En de toekomst? – die brengt vast weer wat anders…
Want 46 jaar na Dylan zingt DI-RECT nog steeds Times Are Changing, weliswaar een ander liedje, maar de boodschap blijft min of meer hetzelfde: zonder verandering geen vooruitgang.

Groet, ook namens Jill,

Annerie

Zie ook de blogs van Chris Kockelkoren: 21 edingen, mag het eentje meer zijn ..? en ikgebruikshakespeak

Zuyd Bibliotheek toekomstproof?

Hoi Marcel,

Begin deze maand twitterde Maikel :

Leuk hè 🙂 Hij had gelijk, het is eeninteressant artikel.

Het artikel “De bieb als hangplek” in het NWT magazine (helaas niet gratis online te lezen, maar het tijdschrift is ook onderdeel van Zuyd Bibliotheek collectie, of kom m lezen op onze flexplek ;)) beschrijft de metamorfose die bibliotheken langzaam ondergaan: van een stoffige boekenwalhalla naar een kenniswalhalla vol met innovatieve gadgets.

Veel bibliotheken hebben te maken met dalende uitleencijfers, maar daar tegenover stijgen de bezoekersaantallen. Dit is zowel een nationale als internationale trend. Dalende uitleencijfers is trouwens geen trend bij Zuyd Bibliotheek, daar worden steeds meer boeken uitgeleend (ipv auteursrechtelijk beschermd materiaal op te nemen in een syllabus/ELO worden enkele exemplaren van de boeken gekocht en uitgeleend).
Ondanks het ouderwets imago van de bibliotheek zoeken veel jongeren de bibliotheek weer op om samen te leren en studeren. De bibliotheek als ontmoetingsplek en studiecentrum!

De bibliotheek was, is en blijft natuurlijk dé broedplaats om informatie (in welke vorm dan ook) te verzamelen en uit te wisselen.

De bibliotheek zou naast deze broedplaats, zo staat in het NWT-artikel ook een proeftuin moeten zijn van technische snufjes (ons X-lab!), is de mening van futurist Marcel Bullinga (Futurecheck). Enkele voorbeelden die in het artikel genoemd worden:

Geen boeken meer in de bieb in 2025? Zou het zo zijn dat tegen de tijd dat ik met pensioen ga Zuyd bibliotheek boekvrij is? Bullinga verwacht het wel.
De interim-manager van Dienst O&O heeft voor de zomervakantie de resultaten van een quickscan van Zuyd Bibliotheek beschreven in zijn rapport. Hij concludeerde dat in de praktijk soms onduidelijkheid was over de rol van de bibliotheek. Het adviseerde het beeld van de bibliotheekfunctie te herbevestigen in een visiedocument. Wat mij betreft staat hierin dat de voornaamste taak van de bibliotheek zijn: ondersteunen, adviseren en verzorgen van 21st century skills, informatievaardigheden in het bijzonder, zowel aan studenten als docenten. Daarnaast hoop ik dat (meer naar de toekomst toe) in het visiedocument ook aandacht zal zijn voor innovatie.
Vanavond is de presentatie van nieuwbouw Zuyd in Sittard, in de volksmond ‘Dobbelsteen’-complex. Hierin zullen de Sittardse bibliotheeklocaties van Zuyd samen met de openbare bibliotheek samen 1 bibliotheek gaat vormen. Zit in dit concept al innovatieve technische vernuftjes zoals in The Library of Birmingham? Waar boeken voorzien gaan worden van virtuele labels zodat je de boekenkasten kunt scannen met je smartphone. Bezoekers die ‘gelabeld’ worden zodat ze van elkaar zien waar ze naar op zoek zijn en wellicht informatie kunnen uitwisselen over het onderwerp. Hoe cool is dat? Jaja, ik zie ook wel wat privacy-issues opdoemen.
In Birmingham opent over 1 jaar deze nieuwe futoristische bibliotheek. Het digitale concept: Rewriting the book is bedacht doorNederlandse ontwerper Peter Slavenburg.

Het gaat er om alles in de bibliotheek digitaal toegankelijk te maken. En het moet vanaf een toegankelijk apparaat, zoals een smartphone of tablet, te bedienen zijn (Peter Slavenburg)

Ik zie die combi van X-lab en Bibliotheek (en proftuin?) wel zitten. Jij ook?

Greetings,
Judith

Andere blogs van mij over de toekomst van de bibliotheek:

Een warm welkom in onze gastvrije Zuyd Bibliotheek

Goedemorgen Marcel,

Gisteren zijn we voor het eerst samen On Tour gegaan. Als I-adviseurs zijn we digitaal (e-mail, Facebook, Yammer, Twitter, MSN, Skype, blog, enz, enz. 🙂  ) bereikbaar, via onze nieuwsflits I for you proberen we onze collega’s te bereiken. Maar we vinden het ook belangrijk onze ‘smoel’ op de verschillende locaties te laten zien.

Daarom heb ik koekjes gekocht en hebben we ons geïnstalleerd in de gastvrije Zuyd Bibliotheek, locatie Havikstraat.

We hebben onze tijd goed besteed al stond er (nog) geen lange rij aan onze tafel 😉 . Na ons overleg met de werkgroep informatievaardigheden zijn we na de pauze in de personeelskamer gaan zitten (te warm) om uiteindelijk in de hal (heerlijk muziekje) neer te strijken en daar nog wel wat collega’s getroffen. Het is nog even zoeken naar een geschikte plek, dat zal op elke locatie anders zijn.

Maandag zat ik ook al in de bibliotheek, op mijn oude werkplek achter de balie van de Hotelschool, een paar uurtjes collega’s-in-nood helpen. Ik keek uit op de nieuwe posters van Zuyd Bibliotheek die speciaal ontworpen zijn om de aandacht te vestigen op gedrag en gastvrijheid in Zuyd Bibliotheek.
Mooie poster, leuke bierviltjes …

… en flyers waarin de gastvrijheidsregels toegelicht worden. Terecht dat Annerie Claus trots is op dit resultaat waaraan ze samen met een collega van de Dienst Marketing en Communicatie heeft gewerkt. Annerie heeft vorig jaar ook het groepje Hotelschoolstudenten begeleid die een onderzoekje uitgevoerd hebben voor Zuyd Bibliotheek. Dit onderzoek ging  o.a. over de gastvrijheid en regels in de bibliotheek. Over het gebruik van de bibliotheek en haar faciliteiten willen studenten op alle locaties ongeveer hetzelfde.

  1. De inrichting van de fysieke bibliotheek
    Studenten hebben behoefte aan verschillende werkplekken (‘Van tumult naar rust’). Iedereen is gevoelig voor gezelligheid en warmte, daarom zijn op verschillende locaties loungehoek ingericht en zijn er meer stopcontacten beschikbaar.
  2. Gebruik van de bibliotheek en haar faciliteiten. Studenten willen:
    • Eten en drinken
    • Muziek luisteren en filmpjes kijken
    • Mobiele telefoon gebruiken
    • Praten en in groepen werken
    • Rustig kunnen studeren
    • Tassen, jassen en andere spullen meenemen
    • Van alle materialen gebruik kunnen maken
    • Van vaste pc’s gebruik kunnen maken
    • Voldoende aansluitingen voor laptops en gebruik van wifi
    • Altijd in de bibliotheek terecht kunnen en altijd een plek vinden

In deze flyer Welkom bij Zuyd Bibliotheek zijn de gastvrijheidsregels verwoord, positief verwoord.
Toen mij gevraagd werd om feedback op de tekst te geven, heb ik daar ook op gelet. Bibliotheken zijn nogal geneigd om te melden wat niet mag. Op de workshop Brein meets social media heb ik geleerd dat ontkenning niet wordt doorgegeven en opgeslagen in de hersenen. Het woordje ‘niet’ plakt niet in ons brein. Dus je moet niet zeggen wat je niet wilt maar vooral wat je wel wil. Dat staat nu ook in deze flyer 🙂

Benieuwd wat jij, en jullie lezers van deze gastvrijheidsregels vinden. Ik vind het weer een goede stap van Zuyd Bibliotheek.

Ik heb nog een poster in mijn tas, die hang ik op in onze tijdelijke flexruimte in het E-gebouw, zodat onze collega’s van het Facilitair Bedrijf dit ook zien. Want Zuyd Bibliotheek is er voor iedereen!

groet,
Judith

Gerelateerde blogposts: