iBook ‘Onderwijs Herontwerp’ van ICTO Saxion
Hi Marcel,
Onlangs hebben mijn collega’s van Saxion: Marjon Baas en Judith Zwerver-Bergman, respectievelijk ICTO-adviseur en e-learning ontwerper wederom een iBook gepubliceerd, dit keer over Onderwijs herontwerp [de vorige was over Digitaal Toetsen]. In de Nieuwsflits van vandaag heb ik een item over dit iBook opgenomen en op het blog van het I-team heb ik een berichtje geplaatst over de inhoud van deze publicatie. Wellicht kan deze uitgave ook onze collega’s die volop bezig zijn met herontwerpen van onderwijs dit hulpmiddel gebruiken.
Van Marjon weet ik dat zij het boek het komend half jaar nog willen verbeteren en graag feedback ontvangen. Ik vind ons blog meer de plaats om hierover wat te vinden 🙂
Laat ik eerst beginnen om beide dames te complimenteren. Geweldig dat zij zoveel informatie over onderwijsmodellen en -concepten duidelijk uiteen hebben gezet. Het kost ontzettend veel tijd om zoiets te maken. Top!
Het boek is, zoals de omschrijving in iBookstore vermeld:
bedoeld voor docenten die het onderwijs willen herontwerpen met behulp van ICT. Dit ebook biedt inspiratie en beschrijft de veel gebruikte onderwijsmodellen en -concepten. Tevens wordt aangegeven welke tools docenten kunnen gebruiken om deze onderwijsconcepten toe te kunnen passen in het eigen onderwijs.
Op basis van het ADDIE model (Analyse, Design, Develop, Implement, Evaluate) worden de vragen die bij herontwerpen centraal staan:
- Wat wil ik bereiken?
- Hoe wil ik dat bereiken?
- Hoe weet ik of ik dat uiteindelijk heb bereikt?
behandeld in deze publicatie. Dit is duidelijk gekoppeld aan de inhoud wat de opbouw van het boek verduidelijkt.
Elk hoofdstuk wordt voorafgegaan met doelomschrijving en een samenvatting. De diverse instructional design modellen die toegelicht worden zijn de bekende. Naast het ADDIE model (waarom trouwens zowel in hoofdstuk 1 als 3 bespreken?) komen TPACK, 4C/ID model en de 9 Events of Gagné aan bod. Ik vind het jammer dat het Five Stage Model van Gilly Salmon waar ik zo fan van ben niet hierin is opgenomen. Dit model is wel vooral gericht op het activeren bij online leren, maar toch had het in deze uitgave niet misstaan :). In het artikel over het ontwerpen van e-modules (zie mijn blog) werden 2 theorieën beschreven die het UMC Utrecht gebruikt heeft bij ontwikkeling van gevarieerde, interactieve en effectieve e-modules. Ook bij Zuyd wordt vaak gebruik gemaakt van het Brein-model met 6 breinprincipes: emotie, creatie, zintuiglijk rijke content, focus, herhaling van informatie en voortbouwen op bestaande kennis. Naast deze lijkt me ook de Plakfactor, een theorie over het onthouden en toepassen van kennis, een aanvulling voor het iBook.
Ik kreeg wel even kromme tenen bij de paragraaf over ‘leerstijlen’. Heel veel onderwijsexperts hebben zo hun bezwaren op de vele leerstijlenmodellen die bestaan. Pedro De Bruyckere en Casper Hulshof noemen het in hun boek “Jongens zijn slimmer dan meisjes” een onderwijsmythe: wetenschappelijk niet bewezen. Ik zou dan liever spreken over leervoorkeuren. En er zijn zoveel ‘leerstijlmodellen’ waarom dan alleen Kolb bespreken? (Er is wel een linkje opgenomen naar andere modellen). Ik denk zeker dat het goed is om onderwijsinhoud op verschillende manieren aan te bieden. Deze diversiteit van onderwijsaanbod komt verder op in het boek nog aan bod.
De beschrijvingen van de onderwijsmodellen en onderwijsconcepten vond ik duidelijk. In het hoofdstuk over onderwijsmodellen was een apart pdf opgenomen met plus-en minpunten van de diverse modellen (benoemd werden: HyFlex, Flipped Vlassroom, toetsgestuurd leren en gamification). Handig! Ik had het prettig gevonden indien deze plus-en minpunten ook verwerkt waren in de tekst zoals dat in het hoofdstuk over onderwijsconcepten wel is gedaan. In dit hoofdstuk zou ik dan wel weer een pdf opnemen met kenmerken van de diverse onderwijsconcepten. Sommige vinden het handig om zoiets te printen. Leuk die praktijkvoorbeelden van Saxion die aan dit hoofdstuk zijn toegevoegd. Is het ook een optie om dat in de andere hoofdstukken ook toe te voegen?
Hoofdstuk 5 behandelt een variatie aan tools, verdeeld over de thema’s: video, toetsing, interactiviteit én open education. Elk onderwerp werd vooraf gegaan door mogelijkheden, gevolgd door een selectie van tools. Uiteraard is er een keuze gemaakt uit de veelheid van tools. De keuze zal wellicht gebaseerd zijn op de situatie bij Saxion. Waarom sommige tools wel met icoon en link naar appstore waren voorzien en andere niet was me niet duidelijk. Ik werd erg blij van de aandacht voor Open Education. Ik merk in mijn eigen praktijk dat dit nog niet zo tussen de oren zit van de onderwijsontwerpers. Ik had voor een ander (eigen?) filmpje gekozen om deze paragraaf te ondersteunen. Het filmpje Why Open Education Matters is mooi maar wel erg op de Amerikaanse onderwijssituatie gericht.
Het ARCS (Attention, Relevance, Confidence en Satisfaction) model wordt in het hoofdstuk over studentactivatie gehanteerd als handvat voor de ontwikkelaar om de juiste motiverende elementen te creëren. Hierin werden ook de mogelijkheden die binnen Blackboard bestaan om studenten te activeren en te monitoren toegelicht. Ik kende het model niet, interessant om bij het herontwerpen te betrekken. Ik mis in dit model wel het relationele aspect dat volgens Deci & Ryan één van de 3 psychologische basisbehoefte van intrinsieke motivatie is. Maar dat is wel mijn stokpaardje, zoals je weet 😉 .
Ik had het gevoel dat het laatste hoofdstuk over ‘evalueren’ nog niet helemaal af was, het stopte zo abrupt. Mooi dat in het laatste hoofdstuk bij de gebruikte bronnen ook photo credits was opgenomen. De referentie naar onze video@zuyd bijdrage vond ik hier helaas niet terug.
Tot slot wat lay-out technische verbeterpuntjes:
- ik weet van de iBooks van Jeroen Alessie dat video’s ook embed kunnen worden in een iBook. De auteurs gebruiken Bookry voor het afspelen van video’s, deze openen in een groot venster. Ik vind de optie zoals Jeroen dat doet mooier: je kunt ‘m in een klein venster laten afspelen (terwijl je de rest van de tekst nog kunt scannen) of je vergroot de video. Alleen de video van Saxion zelf over onderwijs herontwerpen is dan weer niet opgenomen in Bookry. Vreemd. Deze linkt naar de videosite van Saxion. Wel superleuk dat ik onze video@zuyd tegenkwam 🙂
- Na klikken op de één van de twee office-documenten crasht bij mij het iBook (p. 47/66).
- De link (waarschijnlijk komt dat door het plaatje) op p. 34 werkt niet.
- Ik ben een groot fan van hyperlinken, ik gebruik het zelf ook veelvuldig. In het geval van dit iBook vond ik het vervelend dat ik dan het boek ‘verliet’. Meer toelichting in het boek en de verwijzingen achterin (of elk hoofdstuk) opnemen zou misschien een alternatief kunnen zijn?
Een iBook is een mooie manier om informatie vast te leggen en te verspreiden. Ik vraag me af of de inhoud ook in een ander format verspreid wordt, want het is wel ‘Apple’-gebonden.
Nogmaals chapeau voor Marjon en naamgenoot Judith!
Zoiets zouden wij toch ook nog eens moeten maken. Een iBook over gamification of zo, Marcel? 🙂
Judith
Aan de slag met het ontwerpen van E-modules
Het praktisch artikel E-modules: maatwerk via een gestandaardiseerd proces in het nieuwste nummer van OnderwijsInnovatie (september 2015) gaat over het project Onbegrensd Leren van het UMC Utrecht. Ik heb hierover al eens eerder geblogd op ons MOOCZI-blog nav een sessie die ik tijdens Dé Onderwijsdagen 2014 heb gevolgd. Omdat bij Zuyd ook veel opleidingen bezig zijn met ‘blended learning’ waarmee een diversiteit van mixen van onderwijstechnologische leervormen en contactonderwijs en online onderwijs of leren op de werkplek wordt bedoeld, had ik een bijzondere belangstelling voor dit artikel. Ook in het kader van Zuyd Academy zijn de ervaringen die het UMC Utrecht heeft opgedaan tijdens het project interessant. Wij hebben tijdens ons MOOCZI project ook ervaringen opgedaan. Tijdens het project heeft het UMC Utrecht een optimale mix gevonden voor het op grote schaal ontwikkelen van e-modules voor studenten en medewerkers. Ik was benieuwd of onze ervaringen vergelijkbaar zijn.
Qua grootte is dit project onvergelijkbaar met ons MOOCZI, en met elk ander (her)ontwerpproject van Zuyd. Het projectteam van UMC Utrecht varieerde van 10 tot 20 medewerkers en is al bijna 4 jaar bezig. Een regiegroep bepaalde de goedkeuring van de aanvragen. Aanvragen moesten gemotiveerd worden met aanleiding, doelen, voor welke doelgroep met welke wensen. De aanvraag moest geaccordeerd worden door opleidindingsdirecteur. Een vrij strak georganiseerd project. Iedere e-module had een eigen deelprojectleider/onderwijskundig adviseur. Het mag een succesvol project genoemd worden waarin 150 e-modules zijn ontwikkeld. E-modules werden gedefinieerd als:
een (via internet toegankelijke) elektronische module waarin leermateriaal op afwisselende wijze wordt gepresenteerd. Beeldmateriaal (foto’s, video, illustraties) speelt een centrale rol. Met behulp van inter-actieve werkvormen kan de deelnemer de leerstof oefenen en zichzelf toetsen.
Binnen het project waren nog andere productlijnen: E-lecture (weblectures), E-assessment (digitaal toetsen), E-simulatie en videoreflectie.De evaluatie van het artikel beperkt zich tot e-modules.
Er was een gestandaardiseerd ontwikkelproces, maar bij geen enkele e-module was sprake van een standaardpakket. Er werd met verschillende modellen gewerkt die apart of gecombineerd konden worden:
- basismodule, gericht op kennisoverdracht
- zelfsturende module, waarbij de student zelf op zoek gaat naar informatie en kennis
- vraag-feedback gestuurde module met nadruk op toetsen
- casus-gestuurde module, centraal hierbij staan realistische situaties en storytelling
De e-modules werden in 3 vormgevings-/ontwerpstijlen opgeleverd;
- magazinestijl, opgebouwd als een tijdschrift met inhoudsopgaven en artikelen die bestonden uit tekst, beeld en interactieve werkvormen
- beeldverhaal, fullscreen afbeelding of video waarin elementen zijn geplaatst met tekst, instructie(video) of een vraag
- combinatie, waarin de informatie als magazine werd vormgegeven en de casuïstiek als een beeldverhaal
Enkele leermomenten die ik uit deze evaluatie haal en die ook voor ons goed zijn om rekening mee te houden:
- op basis van TPACK (technologie, didactiek en content) werden ontwikkelteams samengesteld: voor didactiek waren dit onderwijskundige adviseurs en docenten, voor content inhoudsdeskundigen zoals docenten, voor technologie waren (applicatie)ontwikkelaars, multimedia-adviseurs/ontwikkelaars en functioneel beheerders betrokken
- men werkte met een storyboard
- veel aandacht voor vormgeving (usability)
- brondocumenten van elke e-module werden gearchiveerd (handig voor update)
- een borgingsorganisatie die de inhoudelijke, functionele en technische kwaliteit van de e-modules waarborgt voor de toekomst. Prachtig! Dit wordt zo vaak vergeten.
- het ontwikkelen van een e-module is een tijdrovende klus; inschatting van uren is lastig
- hou het kort en bondig! Formuleer leerdoelen, baken het onderwerp goed af
- schakel studenten in bij het schrijven van de content
- gebrek aan tijd van inhoudsdeskundige vormde het grootste risico voor de doorlooptijd en kwaliteit van de e-modules
- aan stellen van docent-ontwikkelaars bij de diverse opleidingen bevordert opbouw expertise en verkort de ontwikkeltijd
- ontwerp voor elke gangbare device
Voor de toekomst gaat het UMC Utrecht verder door met ontwikkelen, rekening houdend met adaptief/gepersonaliseerd onderwijs, open online leren, learning analytics en learning objects (zoals kennisclips). Ook gaan ze onderzoeken hoe de e-modules aangeboden kunnen worden: gebundeld in een app, in de elektronische leeromgeving, via een universiteitsbrede repository of misschien wel sociale media.
Kortom, net zoals wij met MOOCZI hebben ervaren:
Met samenwerking en enthousiasme kom je heel verder bij het ontwikkelen en (her)ontwerpen van onderwijs maar de kritische succesfactoren blijven:
tijdsinvestering en afbakening
Judith
Rozendal, A., Van der Werf, S., De Kleijn, R., Cappetti, C., & Van Rijen, H. (2015) E-modules: Maatwerk via een gestandaardiseerd proces. OnderwijsInnovatie, 17(3), 17-25. Retrieved from https://www.ou.nl/documents/10815/36324/OI_2015_3_PraktischArtikel.pdf
Master Learning and Innovation #MEd #MLI
Hoera! En nu dan ook echt het papiertje in huis, Marcel. Vandaag kreeg ik samen met 27 mede-studenten het diploma uitgereikt. Voor ieder was er een praatje met een plaatje. Michiel, die 2 jaar mijn studiebegeleider was, had voor mij mooie woorden met een zeer toepasselijk plaatje van één van mijn favoriete muzikanten. Top keuze!
Bij jou denk ik gelijk aan de titel van jouw blog ‘2 be jammed’ waarop jij jouw dagelijks leven bespreekt met je collega Marcel, ook je belevenissen in de wereld van leren en innoveren. En daar jam je er dan ook lustig op los. Een voorbeeld voor velen, ook voor ons, als het gaat om social media-gebruik en online tools.
In de rol van student voelde je je niet altijd zo lekker relaxed. Kaders knellen bij jou kennelijk nogal eens. De vraag “voor wie doe ik dit eigenlijk?” heb je tijdens onze gesprekken dan ook regelmatig zuchtend uitgesproken. Bob Marley zingt het ook: “Jam’s about my pride and truth, I cannot hide, only to keep you satisfied”. En nu heb je de finish gehaald, dus relax …. En jouw moeder, die danst boven met jou mee.
Dank je wel Michiel!
Het was een mooie afsluiting van 2 intensieve jaren. Met veel studenten en docenten nog eventjes kunnen praten. De MLI laat ik voorlopig nog niet los hoor. Een afspraak met enkele docenten is al gemaakt 🙂
Een etentje samen met manlief en kinderen was een mooie afsluiting van deze leuke middag.
Judith
NB Niet dat ik een titel zo belangrijk vind maar ik vraag me nu af of de toevoeging MEd achter mijn naam nu de juiste is. Op de site van de MLI lees ik dat ik opgeleid ben tot de Master of Education (MEd). Op mijn diploma staat deze graad niet vermeld, hierop staat Master of Learning and Innovation. MLI dan achter mijn naam? Ach, zo belangrijk is het ook allemaal niet. Ik heb het gedaan en afgerond. Daar ben ik supertrots op.
22 september
Collega en medestudent Frank Duijzings heeft vandaag navraag gedaan bij NVAO ivm de juiste titulatuur. En hij kreeg de bevestiging dat MEd juist is! Hartelijk dank voor het uitzoeken F.A.A. Duijzings MEd 🙂
En een mooi album met foto’s deelde de MLI op Facebook. Dank!!
Hoge verwachtingen van Ligne Bibliotheek
Ha Marcel,
Vorige week kreeg ik een uitnodiging van de bibliotheekcollega’s voor een brainstormsessie rondom innovaties Ligne Bibliotheek. Erg leuk dat ik mee mag denken! De nieuwe Ligne Bibliotheek is een samenwerking tussen Zuyd Bibliotheek (de 2 locaties uit Sittard worden daar gehuisvest) en BiblioNova (de openbare bibliotheek). Onze collega’s zijn al jaren bezig met de voorbereidingen voor de bibliotheek. De integratie van de catalogi is wel een ‘dingetje’ bij een integratie tussen 2 bibliotheekorganisaties ;). Inmiddels is gekozen voor een gezamenlijk uitleensysteem dat uiteraard impact heeft op alle bibliotheeklocaties van Zuyd. Zo zijn deze zomer de eerste Self Service Desk geplaatst waarmee studenten het geleende bibliotheekmateriaal kan scannen en uitlenen. Studenten vinden het super handig, vet cool en sjiek.
Hoewel ik niet meer in de bibliotheek werk, blijf ik zeer betrokken en blog ik regelmatig over bibliotheken en innovatie. Ik volg vele bibliothecarissen via Twitter en ik lees wat Liesbeth zo allemaal hierover blogt. Ik zie vele geweldige mogelijkheden voor de Ligne bibliotheek als organisatie en voor bibliotheek als ruimte. Toch zul je toch eerst samen moeten bepalen wat een bibliotheek is en welke rol de informatieprofessional hierin speelt. En daarnaast ook hoeveel tijd, ruimte en financiën beschikbaar zijn om innovaties te bedenken en uit te voeren. Materialen om een X-lab en makerspace te vullen zijn snel aangeschaft, zo ook touchscreens, multi touch tables en nog meer van die prachtige presentatietools. Maar ik heb ook te vaak gezien dat ze ongebruikt in de ruimte stonden. Er is dus iets meer nodig dan brainstormen over prachtige mogelijkheden.
Hoe breed wil je kijken naar het ‘concept’ bibliotheek? Is het alleen een ruimte voor lezen en leren? Met daarin dan ook een holodeck-achtig omgeving? Of is het ook een ruimte ook van ontmoeten en ontspannen? Misschien ook een nu zo populaire escape room inbouwen, zoals bij Avans Xplora? Staat de bibliotheek ook ter beschikking voor ondernemers? Is een seats-2-meet achtige functie ook denkbaar binnen deze ruimte, zoals Niekée, de innovatieve school in Roermond dat ook doet? En bewegend onderwijs is tegenwoordig ook helemaal in. We zitten immers met z’n allen veel te veel, dus werken aan statafels of fietsend lezen? Mede door het werk van Erik Scherder wordt er onderzoek gedaan naar de positieve effecten van beweging op het brein. En blijft het beperkt tot de fysieke bibliotheekruimte of gaan we net zoals in Friesland met een mobiele fablab on tour langs andere BiblioNova vestigingen en scholen in de regio.
Zoveel leuke dingen nog meer te bedenken 🙂
Nou weet ik dat je creatieve sessies niet moet beginnen met beperkingen, maar vooral outside the box denken. Toch verwacht ik dat er wel wat kaders zijn zoals tijd, ruimte en financiën. Hoewel ik vind dat bibliotheken meer moeten zijn dan fysieke ruimtes, is het aan de nieuwe bibliotheekorganisatie om te bepalen wat het doel is van de innovaties. Innovaties kunnen ook richten op communityvorming en interactie met bibliotheekgebruikers. Vooral het gebruik maken van de krachten van de diverse doelgroepen lijken me een uitdaging. Het zou toch geweldig zijn indien studenten behulpzaam kunnen zijn met een cursus programmeren voor kinderen of HJO studenten die juridisch spreekuur houden voor buurtgenoten 😉 .
Vandaag is David Lankes in Nederland. Zijn ‘wereldtournee’ heeft als centrale boodschap ‘that our communities should expect outstanding libraries, and we need to continue to prepare outstanding librarians to lead them’. Hij wordt door vakgenoten omschreven als een van de grote denkers over de toekomst van het bibliotheekwerk. Ik weet dat Jack, teamleider van Zuyd Bibliotheek, naar de presentatie van deze bibliotheekgoeroe is. Ik ben benieuwd met welke inzichten hij terugkomt rondom nieuwe vormgeving van het bibliotheekvak.
Het boek van David Lankes – Expect more: Demanding better libraries for today’s complex world is gratis te downloaden.
Judith
was onderdeel van het project Books about Town in London. Aan het einde van zomer 2014 zijn al deze boeken geveild.
De opbrengst is gegaan naar National Literacy Trust.
CC-BY Martin Pettitt
SuperBetter de PhD en HBO pack?
Ha Judith,
Op de dag dat SuperBetter het boek gereleased wordt begin ik aan een SuperBetter avontuur. Uitgedaagd door Sandra Beurskens en Peter Princen ga ik kijken of ik mijn PhD avontuur niet in een spel kan vervatten. De grote werkzaamheden rondom het inrichten van ons HBO-ICT zijn gedaan. Jazeker zal er (altijd) aan de weg getimmerd worden, maar mijn rol als onderwijscoordinator zit in de afbouwende fase. Ergens dit jaar zal daar zeker een rol onder een ander label onder verschijnen, maar met Peter Princen heb ik afgesproken dat ik dit schooljaar “vol” voor het promoveren kan gaan. Vol betekent drie werkdagen in de week.
Je weet dat ik niet vanaf nul begin. Momenteel ben ik bezig met een scoping review over groepsgebaseerde games en gamification en hoe die een rol hebben op het individu in de groep. Binnen verschillende contexten relevant. Zeker ook voor mezelf. Het is me duidelijk in de afgelopen 2 jaar niet gelukt om mijn PhD Quest aan draaien te krijgen, ondanks de hulp van mijn begeleiders. Sandra heeft al eens eerder geroepen: “Waarom maak je er geen spel van?” En in het kader van het onderbrengen in een team/project van mijn onderzoek heeft zij (net als Peter en meerdere mensen) aangegeven ga nu terug naar daar waar je hart ligt. En zowel jij als ik weten dat mijn passie voor dit onderwerp niet alleen is begonnen omdat ik gaming zo leuk vind, maar ook doordat Jane en SuperBetter langskwamen. Dus ik denk nu waarom niet. Ik ga dus proberen om terug naar de centrumpunt te gaan en te kijken of SuperBetter inzetbaar is als PhD Quest maar ook als HBO Quest en
Kortom kan ik met/rondom SuperBetter naast een zorg setting game, ook een PhD en een HBO game maken? Wellicht via een gamepack of via een build-around.
Toch betekent dat voor nu niet zo heel veel anders. Een scoping review moet er komen. Gelukkig heb ik een aantal reviews gevonden over gaming, gamification in zijn algemeenheid. Over gamification met betrekking tot education etc. In een later stadium zal ik deze delen (op moment dat ik ze netjes geordend heb.
Groet Marcel
2 BE JAMMED 