Innoveren doe je samen!
Vlak nadat ik het blogbericht over het boek Stratosphere van Michael Fullan had geplaatst, las ik het blogbericht van Ilse Meelberghs over sociale innovatie met een mooi filmpje dat aansluit op het boek.
Het belangrijkste doel van dit samenwerkingsproject van vmbo-scholen, mbo- en hbo-instellingen, het Maintenance Education Consortium en diverse bedrijven: ‘Excelleren door Sociale Innovatie’ was het innovatievermogen versterken van de onderwijsinstellingen. Aan het begin van het project was de veronderstelling dat sociale innovatie vooral op het niveau van docententeams tot uiting zou komen. Aanname was dat docenten door allerlei redenen onvoldoende gebruik maken van hun professionele ruimte en daarmee belemmerend zijn voor het innovatievermogen. Uit de innovatievermogen-scan bleek dat het doorvoeren van innovaties een samenspel is van alle betrokkenen: management, bedrijfsleven, studenten én docenten waarbij elkaars bijdragen wordt gewaardeerd en geaccepteerd (bron: Onderwijsinnovatie dec. 2013, p. 35-38)
Het onderzoek wijst, zoals in het filmpje te zien is, op vijf succesfactoren:
- Een goedwerkend zelfsturend team;
- Management dat steunt, ruimte geeft en inspireert;
- De blik naar buiten en oog voor succes;
- Docenten werken samen en leren samen;
- Ondersteuning en instrumenten (gebruik van good practices).
In onderwijs komt innoveren altijd neer op veranderen van gedrag. Zowel bij docenten, studenten als bij management, zoals ik ook gelezen heb in het boek Stratosphere.
In het filmpje wordt gesproken over een expeditie naar goed onderwijs. Wat is ‘goed onderwijs’? Daarover las ik dit weekend een blogbericht van Gerardo Soto y Koelemeijer: Genoeg gepraat, laten we de mouwen opstropen. Hangt goed onderwijs alleen samen met goede docenten? Of wordt het bepaald door goede schoolleiders? Hij had trouwens geen antwoord. Ik denk wel dat we wel eens moeten stoppen met verwijtend naar elkaar te wijzen. Zo ook met die discussie dat er meer geld moet naar het onderwijs ipv ondersteuning. Ja, ik zit in die ondersteunende dienst. Maar ook ik werk ten dienste van het onderwijs. Ik ben groot voorstander van ontwikkelteams waarin docenten samen met collega’s uit de ondersteunende dienst (informatieprofessionals, onderwijskundige, instructional media designers) werken aan onderwijsinnovatie. Laten we, zoals Gerardo Soto y Koelemeijer zegt, nadenken over wat goed onderwijs is en hoe we dit gaan realiseren. En laten we zelf weer leren, van elkaar en ieder apart. Hij heeft het daarnaast ook nog over verminderde werkdruk binnen het onderwijs, maar dat is een andere discussie die dit weekend de op Twitter de gemoederen bezig hield. Misschien dat ik daar ook nog wel een blogje aan ga wijden.
@J
Flipped. De nieuwe pedagogiek.
Hoi Marcel,
Sommige boeken zijn een feest der herkenning. Afgelopen week heb ik er zo één gelezen. Ik had het in een eerder blog al even genoemd: Stratosphere : de verbindende kracht van technologie, pedagogie en veranderkunde van Michael Fullan.
Dit boek gaat over hoe ideeën die zijn ingebed in de nieuwe technologie, de nieuwe pedagogiek en de nieuwe veranderkennis samenkomen om het onderwijs voor iedereen te transformeren.
Het huidige onderwijssysteeem is te veel inhoudgedreven en te weinig gericht op leren leren voor de toekomst, schrijft Fullan. Op basis van wetenschappelijk onderzoek (o.a. Hattie, Prensky, Ries, en natuurlijk wordt Sir Ken Robinson ook geciteerd) bepleit Fullan een nieuwe pedagogiek waarbij docenten en studenten als leerpartners samenwerken en hun eigen leerproces vormgeven. De docenten zijn hierbij ook lerende. Voor hen betekent dit een nieuwe rol: de docent als verandermiddel (Sir Ken noemt 4 rollen: herkennen, aanmoedigen, faciliteren en verdiepen). Zowel studenten als docenten moeten leren leren. Ook voor de onderwijsorganisatie betekent dit een open leerhouding gericht op het faciliteren om leren te creëren ipv leren proberen af te dwingen. Leren draait in de stratosphere om betekenisvolle betrokkenheid. Leren is de maatstaf, niet onderwijzen.
Studenten (NB. docenten kunnen ook studenten zijn) zijn kennisverwervers, die leren te leren en beter na te denken.
Docenten (NB. leidinggevenden kunnen ook als docenten worden gezien) gaan beoordelingen zien als feedback over hun inpact, ze gaan met studenten in gesprek over hun doelen en vooruitgang.
Technologie wordt nooit geweldig zeg Fullan, als het niet begeleid wordt door de juiste pedagogiek en de goede mentoren. Criteria voor innovatieve leerervaring waarbij technologie en pedagogiek geïntegreerd zijn (diep leren), zijn:
- onweerstaanbaar boeiend zijn (voor studenten en docenten)
- op elegante wijze efficiënt en eenvoudig in gebruik
- gebruikmakend van overal beschikbare technologie
- gebaseerd op het oplossen van levensechte problemen
Omdat de ontwerpelementen van games gericht zijn op de betrokkenheid van de speler met directe feedback en continu de voorgang van de uitdagende doelen laten zien, hebben zij een gigantisch potentieel voor het onderwijs, volgens Fullan. En niet alleen volgens hem 😉 .
Voordat we de rol van docenten en studenten willen veranderen, of zelfs omkeren (flippen) moet wel eerst de pedagogiek en technologie op orde zijn. Visie is hierbij belangrijk. Welke kant wil je op met het onderwijs? Dit betekent ook erkennen dat vernieuwen een iteratief proces is van creëren, proberen, verfijnen, toepassen en voortdurend verbeteren. Vaak zie ik dat docenten (“welke tool werkt nu het beste?”), maar ook ondersteuners (ICT, bibliotheek, AV) een kant en klaar product willen gebruiken/presenteren … omdat men mislukkingen wil uitsluiten? …. verandermoe is?…. Het proces van samen leren/samen werken is net zo belangrijk. Vooral het inzichtelijk maken van dit proces. Zie het veranderproces als een mogelijkheid om te leren. De docent als veranderkundige is cruciaal, zegt Fullan. Hij baseert zich daarbij op de conclusies van de metastudie van Hattie.
De 5 kernfactoren om veranderingen eenvoudiger en succesvoller te maken:
- intrinsieke motivatie
- vergroten van het verbeter- en verandervermogen
- transparante resultaten en praktijken
- leiderschap op alle lagen
- positieve, proactieve houding ten aanzien van de voortgang.
De focus ligt in het huidig onderwijs volgens Fullan te veel op normen en beoordeling. In de Stratosphere*) is leren gericht op empathie, focus en transparantie (*) de stratosfeer is in metaforische zin de ideale vrijplaats voor innovatie: alle ruimte, ideale omstandigheden en onbegrensde mogelijkheden). Eigenlijk zouden we in ons TPACK-spel de C van Content moeten vervangen door Change, denk ik, als ik Fullan goed begrijp.
Het boek is verrijkt met een epiloog waarin de inzichten van Fullan met de Nederlandse onderwijssituatie worden verbonden. Een mooie aanvulling met visies op leren vanuit de verschillende leertheorieën, waarin het competentiemodel Mediawijsheid, de mindsets van Dweck, TPACK en curriculumvernieuwing aan bod komen. Ik vind dit boek een ‘must read’ voor alle docenten en studenten MLI. Lezen! en discussiëren! ‘Leren’ is de nieuwe maatstaf en niet meer het ‘lesgeven’.
In dit boek gaat het vooral om te investeren in de sociale aspecten van het leren: in gezamenlijkheid problemen oplossen en betekenisvolle doelen stellen. Sluit ook mooi aan bij mijn paper over sociaal leren 😉 . Fullan acht ‘verbinden’ en ‘passie’ waardevol voor het leren. Waar hebben we dit de laatste maand ook gezien?
‘Je krijgt pas iets op gang als je verbindt.’ @doekle_terpstra in parallel met Van Gaal in FD Outlook #turner pic.twitter.com/TJtz4O3zBU
— Jeroen Visscher (@Visscherturner) 12 juli 2014
Wanneer je samen met anderen iets betekenisvol doet, kun je wonderen verrichten.
Fullan, p. 86
Judith
Flipping the classroom #eenvandaag
Ha M,
Een vandaag zojuist gezien? Jelmer Evers en Paul Kirschner waren in beeld ivm een item over flipped classroom.
Via de website van Een Vandaag:
Docenten worden ineens sterren voor de klas, sommigen zelfs met landelijke bekendheid. Ze doen aan ‘flipping the classroom’: het online zetten van lesmateriaal. Ze vervangen er een deel van het huiswerk mee en leerlingen maken daar dankbaar gebruik van. Flippen betekent letterlijk omdraaien: van klassikaal werk naar huiswerk. Sommigen maken ware kunststukjes van hun YouTube-presentaties en krijgen duizenden hits.
Scheikundeleraar Kooij trok met zijn YouTube-filpjes een miljoenenpubliek en wordt inmiddels de DJ Tiësto van de scheikunde genoemd. Een andere pionier, geschiedenisleraar Jelmer Evers geeft zijn collega-docenten nu cursus in het maken van online producties.Het is volgens deskundige de manier om verlost te raken van het ietwat stoffige imago dat aan een docent kleeft. EenVandaag spreekt met docenten, leerlingen en professor Kirschner, die net een boek schreef over hypes in het onderwijs.
Gemist? Hier is het linkje.
Het was gelukkig een genuanceerde boodschap. Flippen is leuk, maar je moet goed nadenken wanneer en hoe je deze werkvorm didactisch inzet.Voor ons MOOCZI-project zijn inmiddels ook veel filmpjes gemaakt, veelal door Pieter, de Instructional Media Designer. Maar ook door docenten zelf met Screencast-software.
Meer weten over Flipping the Classroom, zie de themapagina van Kennisnet.
@J
Bloggen. Curerend leren. #mli
Ha Marcel!
Super dat steeds meer docenten de kracht van bloggen zien en ervaren, zoals te lezen in het gastblog van Ayk de Bie. Bloggen kan leren faciliteren bij het lezen, schrijven, reflecteren en delen.
Zoals je weet moest ik voor mijn 2e leerarrangement van de studie een blog bijhouden. Dit was JOULE4JOU. Ik heb hierop in ruim 3 maanden 53 blogberichten gepost met bijna 1700 views. Niet slecht voor een studentenblogje 😉 Ik vind bloggen zinvol, mijn intrinsieke motivatie was dus hoog. Dat gold niet voor elke studenten. Sommige blogden alleen als dat de opdracht was, andere kregen de smaak ook te pakken en schreven ook meer reflectieve blogs.
Als student gebruik ik bloggen om te reflecteren maar ook om content te cureren. Een content curator kan omschreven worden als:
Een content curator is iemand die doorlopend relevante informatie over bepaalde onderwerkpen vindt, beoordeelt, verrijkt en deelt met zijn omgeving.Bron: Howard’s Home
Meestal worden tools als Scoop.It, Paper.li, Storify, Pearltrees genoemd als content curation tools, naast de social bookmarking sites als Diigo en Delicous (zie meer over deze tools op Dingen@Zuyd). Al bloggend kan je als student op zoek gaan naar belangrijke curators op jouw vakgebied. Al lezend over wat op jouw vakgebied gebeurt, word je zelf ook een curator voor jouw netwerk. Dit cureren vereist een kritisch en analytisch denkvermogen. Als curator verrijk je ook de informatie met jouw inzichten. Ook vaardigheden als informatie structureren & categoriseren en weten hoe je kennis deelt via verschillende platforms zijn hierbij belangrijk. Deze vaardigheden zijn, vind ik, belangrijk voor elke lerende, zowel student als docent.
Op het blog Langwitches zijn interessante blogposts te lezen over bloggen en content curation, voorzien van mooi verduidelijkende tekeningen.
De docenten van het 2e leerarrangement van de MLI gebruikten de blogtool om alle cursusinformatieblog te delen. In mijn LA2-reflectieblog heb ik enige kritiek geuit op de manier waarop de docenten dit ingezet hebben. In het blog werd geen gebruik gemaakt van tags, zoekfunctionaliteit, dat is wat een blog zo krachtig maakt. Daardoor was het voor mij als student ook lastig mijn weg te vinden op het blog. Het kan voor de ontwerper logisch zijn waar voorbeelden, handleidingen, criteria staan. Ik moest altijd even denken: wanneer hebben we wat ook al weer behandeld. Daarnaast werd reageren op blogposts niet gestimuleerd. Dat kan al eenvoudig door een laatste reactie-gadget toe te voegen.
Ik vind dat als je bloggen in wilt zetten al didactische tool deze ook mee moet nemen bij de beoordeling van de studentproducten. Voor het leerarrangement hield ik én een blog bij én moest ik producten inleveren via word/pdf. Voor mij was dit dubbelop. Ik heb wat ge-copy-paste zeg 😉 . Ik vind best dat je van studenten kunt vragen een blog te exporteren, dat is niet zo lastig. Het is ook wenselijk, voor accreditatie enzo.
Tijdens de afsluitende barbecue werd ik door een van de docenten aangesproken. Of ik hen volgend studiejaar wilde helpen? Tuurlijk! 🙂
Beide docenten heb ik inmiddels de rubric voor bloggen die onlangs via het geweldige blog Educational Technology and Mobile Learning vond.
Blog on!
Judith
Kracht in beeld. Bloggen bij Social Work.
Ha Marcel,
Via Frans Roovers kreeg ik een mailtje doorgestuurd van Ayk de Bie en Ankie Hendrix, docenten van de faculteit Social Work. Vol trots meldden zij dat dit jaar voor het eerst het bloggen succesvol als didactisch middel hebben ingezet. Zij zochten een gepaste vorm om deze studentenblogs onder de aandacht te brengen bij een groter publiek. Nou, dat podium willen wij ze wel bieden 🙂 . Ik was wel benieuwd naar de ervaringen van de begeleidende docenten, en hoe ze blogs beoordeeld hebben.
OUR 2bejammed GUEST: Ayk de Bie
Voor de doorontwikkeling van het onderwijs van de faculteit Social Work, was men op zoek naar een ‘nieuwe’ individuele toetsvorm i.v.m. de zogenaamde propedeuse proef. Hierin moeten studenten aantonen wat zij in leerjaar 1 geleerd hebben. Men zocht hierin naar een vorm waarin de student digitaal verslag legt, maar waarbij deze zich ook kan onderscheiden in de vorm. De onderwijsmodule Diversiteit laat studenten kennis maken met verschillende groeperingen en de heersende beeldvorming rondom deze personen. De uiteindelijke opdracht is het neerzetten van krachten, kansen en mogelijkheden van deze personen in de vorm van een manifestatie. Dit om een positieve bijdrage te leveren in de beeldvorming rondom deze groeperingen. Het doorbreken van de spreekwoordelijke hokjes. Vanuit deze gedachtengang is het idee ontstaan rondom het gebruiken van een blog. Vanuit het idee dat er dan een groter publiek bereikt kan worden. In combinatie met SW2.0 tevens een leuke pilot.
Het bijhouden en invulling geven aan het blog, was een voorwaardelijkheid in het krijgen van een beoordeling voor de manifestatie. In de didactische opzet is het blog als presentatievorm meegenomen in de planning van de tutorbijeenkomsten. Halverwege de periode is studenten gevraagd om in een ‘verslag’ aan te geven wat zij geleerd hebben en hoe ze dit kunnen gebruiken of wat dit betekent t.a.v. de manifestatie ‘Kracht in beeld’. Binnen dit verslag zijn zij aangestuurd om de inhoud te legitimeren op basis van de inhoud van hun blog. Vooraf zijn een achttal thema’s aangegeven waar studenten inhoud aan moesten geven. Deze thema’s zijn gekoppeld aan de opdracht en daarmee ook aan de inhoud van colleges. Ook hebben studenten twee praktische traingen gevolgd. Training 1 het opzetten van het blog en training 2 uitleg belangrijkste functies blogger. En er was een voorbeeldblog opgezet om de kaders weer te geven. Frans heeft later nog een college verzorgd waar het blog ook naar voren kwam; jezelf digitaal als professional presenteren.
De ervaring van docenten is over het algemeen positief:
- studenten hebben de kans zich te onderscheiden;
- de transfer – het leren – de inhoud wordt zichtbaar doordat het blog ieder moment bekeken kan worden;
- studenten leren van elkaar, het zien van een ander blog daagt uit.
Afhankelijk van de eigen insteek, hebben docenten meer of minder aandacht geschonken aan vorm/inhoud en doel blog.
Graag delen wij op deze wijze enkele TOP blogs van OLP4. De keuze is gebaseerd op de combinatie van vorm en inhoud.
| http://diversiteit-psychiatrie.blogspot.nl | Verbreed je horizon & kijk verder dan de psychiatrische stoornis |
| http://diversiteit-sw.blogspot.nl | Mijn strafwerk al gehad! Een blog omtrent ex-gedetineerden |
| http://home-streethome.blogspot.nl | Home-Street-Home |
| http://olp4diversiteit1da.blogspot.nl | Wel ouder, maar geen “oudje”. |
| http://socialchangersa.blogspot.nl/ | Mensen met mogelijkheden |
| http://diversiteitsocialeminima.blogspot.nl/ | Diversiteit sociale minima |
| http://ouderenvannu.blogspot.nl/ | Ouderen van nu |
Wow, daar zitten mooi producten tussen. Terecht een trotse docent hier aan het woord. Dank Ayk voor je gastblogbijdrage.
Wat mij wel opvalt is dat er weinig interactie op de blogs plaatsvindt. Dit is ook wel het lastigste onderdeel. Wellicht is voor een volgende keer quadbloggen een optie. Bij Quadblogging werken vier groepen/blogs samen, zij vormen samen een ‘quad’. Elke week staat één blog centraal en de andere drie blogs lezen en reageren op dit blog. De week erna verschuift het middelpunt naar de volgende groep. Dit gaat vier weken zo door waarna de cyclus weer opnieuw kan beginnen.
Groet,
Judith
2 BE JAMMED 