In de kerstvakantie heb jij, Marcel, mijn paper al gelezen én beoordeeld 🙂 . Mijn beoordelaar van de MLI vond het ook voldoende. Gelukkig! Dat betekent dat ik hiermee door kan gaan richting mijn masteronderzoek.

Bron: Brown, J., & Adler, R. (2008). Minds on fire: Open education, the long tail, and learning 2.0.
Educause review, (Januari/February), 16–32

Mijn keuze voor het thema ‘social learning in open online onderwijs’ was voor mij voor de hand liggend gezien mijn rol als mede-projectleider in het innovatieproject MOOC’s bij de faculteit ICT. En uiteraard mijn eigen (positieve) ervaringen met leren met behulp van sociale media. Mijn literatuuronderzoek richtte zich op de vraag:
“Wat zijn belangrijke voorwaarden om social learning te bevorderen in een open online leeromgeving?”.

Op basis van de opvattingen van onder andere Bandura en Vygotsky wordt de term social learning steeds vaker gebruikt voor het samenwerkend leren in open online netwerken, maar ook voor het zelf verantwoordelijkheid nemen voor het eigen leren door o.a. eigen leeractiviteiten te organiseren, schrijft Wilfred Rubens. Ik heb veel aan zijn boek en blogberichten gehad. Wilfred publiceert dit jaar samen met Marcel de Leeuwe een boek over social learning! Er is de laatste tijd veel aandacht voor social learning. Ook Jane Hart heeft recentelijk het Social Learning Handbook 2014 gepubliceerd. Helaas (of gelukkig? 🙂 ) te laat voor mijn paper. Tot de laatste dag las ik via social media allerlei interessante artikelen over mijn thema. Hoezo social learning? 😉 Lastig, omdat je als je aan het schrijven bent daar je ogen voor moet sluiten. Ook leuk, omdat ik dus een actueel thema heb gekozen.

In mijn paper ben ik uitgegaan van het theoretisch model van Illeris. Volgens dit model bepalen de drie dimensies: inhoud , drijfveren en interactie het leerproces. Leren is fundamenteel sociaal en vindt plaats in een sociale omgeving en bestaat uit samenwerking, relaties, participatie en communicatie. Het voldoen aan de drie psychologische basisbehoeften: competentie, relationele verbondenheid en autonomie is volgens de Zelf-Determinatie Theorie van Ryan & Deci van belang voor de intrinsieke motivatie om te willen leren.

Bron: Illeris, K. (2010). Hoe we leren: Een omvattende en eigentijdse theorie over hoe mensen leren. M&O, Tijdschrift voor Management en Organisatie, 4, 7–20

Belangrijke voorwaarden om social learning in een open online leeromgevingen te bevorderen zijn vertrouwen, het creëren van verbindingen tussen personen, het maken van afspraken en digitale geletterheid. Vertrouwen is cruciaal voor het bouwen en versterken van relaties. Volgens de Zelf-Determinatie Theorie is relationele verbondenheid waar vertrouwen toe behoort één van de drie psychologische basisbehoeften. De vrijwilligheid, het elkaar helpen en het samen een probleem oplossen zijn redenen voor lerenden om te participeren in een online netwerk. Deze voorwaarde van het creëren van verbinding tussen personen raakt een andere universele psychologische basisbehoefte: competentie. Competentie is de behoefte om invloed te kunnen hebben op de omgeving, het gevoel te hebben dat men zich competent is om taken succesvol uit te voeren. Een andere belangrijke voorwaarde is om afspraken te maken om het samen leren en werken te bevorderen waarbij rekening gehouden wordt met de verschillende voorkeuren van de lerende en de tools die ze willen gebruiken. Deze voorwaarde raakt de derde basisbehoefte: autonomie, de wens om vrij en zelfstandig te kunnen handelen. De laatste, niet te onderschatte voorwaarde is digitale geletterdheid van zowel jongeren als ouderen. Digitale geletterdheid is een belangrijk geachte competenties voor leren, informatie, media, ICT, levensloop en carrière.
Social learning betekent voor een docent minder controle en meer een een rol als facilitator, coach en stimulator. Door deze veranderende rol zal hij meer tegemoet moeten komen aan de basisbehoefte van lerenden, zoals autonomie en sociale verbondenheid. Voor de docent betekent dit aandacht voor digitale didactiek om op een zinvolle manier ICT in te zetten in het onderwijs. De pijlers voor digitale didactiek bestaan uit het leggen en onderhouden van relaties, het creëren van nieuwe kennis en het delen van die kennis. Pijlers die ook raken aan de reeds genoemde voorwaarden om social learning in een open online leeromgevingen te bevorderen.

In mijn masteronderzoek wil ik meer ingaan op weerstanden bij het (open) delen van kennis. Het probleem is dat ik te weinig vanuit problemen denk en meer vanuit kansen. Tenminste dat kreeg ik terug als feedback op mijn paper en nu ook weer als feedback bij de opzet van mijn onderzoek. Mijn begeleider had het over ‘handelingsverlegenheid van professionals’. Mooi omschreven. Daar ga ik verder mee. Ik zal ook eens een afspraak maken met Marcel van der Klink, onze lector Professionalisering van het Onderwijs. Zijn bijdrage in de publicatie Leernetwerken heeft mij erg goed geholpen bij het schrijven van mijn paper. Hij kan me vast helpen bij het maken van een probleem 🙂 .

Download paper Social Learning

Meer over het proces bij de totstandkoming van mijn paper:

• Het keurslijf van een paper
• Mijn paper en het zout
• Posterpresentatie
• Concept probleemanalyse
• Concept onderzoeksvraag

Judith