Site-archief
Van 2D naar 3D
Kennisdeling bij Zuyd: Klapperend de kunst van lesgeven delen.
mmmm Marcel 😦
Goh? Een klapper? Over kennisdeling. Tsja. Nee, ik had er nog niet over gehoord. Thx 4 sharing.
Net op de vooravond van de afronding van mijn leerinterventie voor het 3e leerarrangement van mijn studie. Onderwerp? Hoe digitale communicatie bij kan dragen aan kennisdelen en co-creatie…
En begrijp me goed hè. Ik vind het belangrijk dat over het kunst van lesgeven gesproken wordt / gaat worden. Ook in de fysieke ontmoeting! Zie ook mijn blog over normatieve professionalisering. Maar ik ben bang dat het met de klapper net zo gaat als met de estafettestokjes…
Ben ik weer te negatief? Zit ik in de weerstand? Ik snap gewoon niet dat bij dit soort super kennisdeel-initiatieven ook geen digitale variant wordt aangeboden. Ik ben nieuwsgierig! Waarom? Leg het mij uit! Of misschien kan de bedenker van dit initiatief dit toelichten?
Afgelopen week heb ik diverse gesprekken gevoerd over ict in het onderwijs, over digitale didactiek, over kennisdelen via sociale netwerken, over ict-docentprofessionalisering, over de toekomst van onze digitale leer- en werkomgeving. En hoewel we ontzettend veel enthousiaste pioniers hebben op het gebied van ict in het onderwijs, het ict-bewustzijn bij het management is nog niet erg hoog. Door de vrijblijvendheid die er nu op dit gebied is, lopen ook deze pioniers tegen grenzen aan. Zoals jij al aangaf in je reactie op mijn blog over weerstand en onderwijsvernieuwing via het verandermodel (model Knoster met bouwstenen van het KPMG-model 🙂 ) zijn alle onderdelen in een veranderproces even belangrijk zijn, niet alleen plan, middelen en competenties maar ook visie en belang. Als er maar één onderdeel ontbreekt, leidt dat niet alleen tot weerstand, maar ook tot verwarring, angst, frustratie en chaos.
Voor verandering hebben we naast Leraren met Lef en (ondersteunende) Dienstverleners met Durf ook Toekomstgerichte Teamleiders, Dynamische Directeuren en Bevlogen Bestuurders nodig (alliteratie afgeleid van).
In mijn leerinterventie heb ik geprobeerd adhv theorieën en modellen uit organisatiekunde toe te lichten dat communicatie belangrijk is. Dat vele ‘management-goeroe’s’ van mening zijn dat de veranderingen door de technologie en online sociale verbondenheid zo ingrijpend zijn, dat dit de belangrijkste externe factor is die van grote invloed zijn op de organisatie. Transparantie, wederkerigheid, publieke verantwoording, toegankelijkheid en verbondenheid staan centraal in dit netwerktijdperk. Er ontstaat een nieuwe orde die horizontaal verbonden zijn: coöperaties, sociale en fysieke netwerken. Dit kan niet anders dan dat dit invloed heeft en nog meer zal krijgen op de manier waarop wij ons organiseren, interacteren, communiceren en kennis construeren.
Ik ben dit leerarrangement begonnen met een kennisdialoog over innovatie waarbij ik mijn medestudenten de opdracht had gegeven te kijken naar een video van Jef Staes. Ik dacht dat ik op dit blog ook al eens een video van hem had gedeeld. Niet dus. Ik heb gekozen voor het ‘schapenverhaal’ waarin hij toelicht dat we in de overgang zitten van het 2D naar 3D tijdperk. En hij de vraag stelt waarom (onderwijs)organisaties niet snel genoeg leren en innoveren.
Het is wel een half uur kijken, maar wel een half uur kijkplezier van herkenning 🙂
Hoe zat het ook al weer met dat spreekwoord? Schapen en dam?
Have a nice blue monday!
Judith
Technologie kan ook zorg en onderwijs ondersteunen #techzo
Hallo Marcel,
Gisteren ben ik naar het Congres voor Technologie en Zorgonderwijs (georganiseerd door EIZT en Zorgtechniek Limburg) in de Brabanthallen geweest. Uiteindelijk gelukkig heel vroeg (7.15u Urmond) vertrokken naar Den Bosch. Onderweg kwamen we in de megafile rondom Eindhoven terecht, maar even voor 10 uur waren we er dan toch nog op tijd.
We begonnen met een iPad-instructie van de geweldige dagvoorzitter Herman Konings. Iedereen had een iPad ontvangen voor het interactieve gedeelte van het programma. De iPad was meer een veredeld stemkastje voor de stellingen en later tijdens de workshops werd het gebruikt voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen. Ook voor het beoordelen van de posters konden we de iPad gebruiken. De app werkte helaas nog niet helemaal optimaal, en misschien is de mogelijkheid om m op je eigen devices te downloaden ook een optie voor de volgende keer :). Ik was nu met 3 devices bezig: mijn eigen iPad voor de aantekeningen, de congres-iPad, en mijn iPhone (hoewel ik verzocht werd deze uit te zetten *dachtutnie*) om te twitteren. #techzo
Welke zorg is nodig in in 2030 en wat betekent dit voor beroepen en opleidingen?
De dag startte met een interessante presentatie van Marian Kaljouw, voorzitter van de adviescommissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen die in april 2015 haar 1e advies van een toekomstgerichte beroepenstructuur presenteert aan de minister van VWS. Wist jij dat er 1,2 miljoen mensen werkzaam zijn in de zorgsector in 2400 verschillende functies? Ik niet!
Met behulp van demografische gegevens uit de broedplaatsen (Friesland, Rotterdam, Amsterdam en Amstelveen) en de verwachte (chronische) aandoeningen in 2030 toonde zij ons een kijkje in de verwachte zorgvraag. Uitgangspunt bij het advies is een concept van gezondheid dat het functioneren van mensen centraal stelt: ‘gezondheid is het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’. Er worden 4 zorggebieden onderscheiden: voorzorg, gemeenschapszorg, laagcomplexe zorg en hoogcomplexe zorg waarbij de inzet van PLOD (Persoonlijk Leef & OntwikkelDossier) uitgangspunt is. PLOD vervangt dan het EPD, waarbij ieder mens nadrukkelijk eigenaar en verantwoordelijk wordt van zijn eigen dossier (eigenaar is bij EPD ook wel zo, maar verantwoordelijkheid wordt bij zorgverstrekker gelegd). Vooral in de gemeenschapszorg wordt door de commissie een maximale inzet van technologie (m-health, domotica en robitica) verwacht.
De commissie gaat op basis van (o.a. ook politiek/economische) drijfveren (zorg wordt onbetaalbaar, de particpatiesamenleving) steeds meer uit van een holistische benadering van de mens en haar zorgvraag: mensgericht ipv kwaalgericht, mensen steeds meer zelf laten doen (met ondersteuning van technologie) en coachen op veerkracht. Hierdoor is wel meer behoefte aan generalisten ipv specialisten. Van zorgverstrekkers worden naast acceptatie van technologische hulpmiddelen (technologie is een middel geen doel) ook steeds meer netwerkvaardigheden verwacht in deze complexe samenleving met een toenemende complexe zorgproblematiek.
Na dat Luc de Witte van alles verteld had over EIZT met haar 6 programmalijnen:
- stimulering van een gezonde en actieve leefstijl
- meten in de zorg
- zorgrobotica
- hulpmiddelen en ondersteunende technologie
- zorg op afstand
- wijkgerichte zorg en ondersteuning
gingen we de workshop in om in nav onderzoeksvragen te discussiëren over de opleidingsniveau’s die tav kennis, vaardigheden nodig zijn in de zorg. Uitgangspunt hierbij was Nederlands Kwalificatieraamwerk: NLQF. Hierop volgende in onze groep een interessante discussie met collega’s van MBO’s en ander HBO’s. Keywords: samenwerking tussen alle niveau’s, verbinden, luisteren naar elkaar. Dit zijn generieke competenties die voor alle opleidingsniveau’s gelden. Angst voor technologie zit vaak in de angst voor het verlies van de warme zorg. Mensen hebben voor dit beroep gekozen om te kunnen ‘zorgen’, niet omdat over te laten aan de techniek.
Na een lekker lunch met Brabantse worstenbroodjes(!) waren de posterpresentaties aan de beurt. Dorien Gerards was als voorzitter van de Docentenraad van Zuyd (kunnen gevraagd en ongevraagd advies geven over docentfuncties en docentprofessionalisering) gevraag ook een poster in te sturen. Samen met haar heb ik een poster ingediend over de competente HBO-docent, op het gebied van ICT in het onderwijs. Onze poster was niet geselecteerd voor een presentatie maar hing er toch. Er waren vele interessante posters, het was goed om te zien dat er al zoveel moois gebeurt op het gebied van technologie in zorgonderwijs. Ik hoop dat de posters nog gedeeld worden via de website. We kunnen veel van elkaar leren. In de plenaire afsluiting kwam dit ook terug.
🙂 oproep voor een kennisdelende community. Mooi! Kennisdelen is wel een werkwoord! #techzo
— Judith van Hooijdonk (@jujuutje) December 10, 2014
Ik heb nog een leuk gesprek gehad met Niels Zwikker nav zijn posterpresentatie over de Leergemeenschap Sociale Technologie van HAN Sociaal. Een vervolgontmoeting komt nog wel 🙂
Rhizoom. Mooi gedachtengoed HAN Sociaal: laat die bloempjes overal bloeien, maar probeer de wortels te verbinden #socialetechnologie #techzo
— Judith van Hooijdonk (@jujuutje) December 10, 2014
De dag eindigde met enkele overwegingen van de dagvoorzitter (hij noemt zichzelf veranderpsycholoog) Herman Konings (@soeproza) mbt de nabije toekomst 2015. Op het blog van Pedro De Bruyckere had ik hier al eens iets gelezen 🙂
2015 wordt het jaar van de RenEssence (mooi gevonden woord), de wedergeboorte van de essentie. Waar draait het om in deze steeds complexere wereld? Wat schaars dreigt te worden krijgt waarde. Dat geldt ook voor caring & loving. En technologie vervangt dit (wellicht) nooit (ik durf niet nooit nooit te zeggen). Technologie kan het empatisch vermogen van de mens wel ondersteunen. Dat wat met technologie kan bost niet met de basiswaarden van de zorg.
Computer meten
Mensen luisteren
Computers voorspellen
Mensen verrassen en glimlachen
Computer personaliseren
Mensen maken het persoonlijk
En natuurlijk kwam dit filmpje ook weer voorbij dat ik inmiddels al een paar keer via Steven van Belleghem (nieuw boek When digital becomes human voorbij heb zien komen. Als afsluiting van dit blog over een interessante dag past dit goed. Menselijk contact wordt waardevoller in een digitale wereld.
Mijn overwegingen in een paar tweets 🙂
Als je het nu hebt over technologie in de zorg of in onderwijs, het gaat om veranderingsbereidheid. Digitaal Normaal! #techzo
— Judith van Hooijdonk (@jujuutje) December 10, 2014
Cultuurverandering begin tussen de oren. Begin vroeg in het onderwijs met aandacht voor technologie #coderen #digitaalnormaal #techzo — Judith van Hooijdonk (@jujuutje) December 10, 2014
Positieve houding tav veranderingen! Interdisciplinair werken. Op naar de warme ingenieur & technologische zorgprofessional #techzo
— Judith van Hooijdonk (@jujuutje) December 10, 2014
Ik hoor veel over holistische benadering van zorg. Is dit misschien de tijd voor een brede bachelor Gezondheidszorg 😉 #generalisten #techzo
— Judith van Hooijdonk (@jujuutje) December 10, 2014
Groeten!
Judith
Samen professionaliseren
Hoi Marcel,
Aan het eind van Kennis in Bedrijf werd door onze collegevoorzitter Karel van Rosmalen gerefereerd naar het advies van de Onderwijsraad dat deze week gepubliceerd is We zijn goed op weg, zei hij. Zuyd heeft de aanbevelingen, die de Onderwijsraad voor de minister heeft geformuleeerd, al op het netvlies, en dat komt tot uiting op zo’n Kennis-in-Bedrijf-dag. Deze aanbevelingen zijn:
- leid op tot onderzoekend professionals
- versterk de inbreng uit het beroepenveld
- laat het hbo meer bijdragen aan een leven lang leren
en deze sluiten aan bij de beloften van Zuyd:
- studenten ondersteunen gewilde professionals te worde
- professionals helpen succesvol en waardevol te blijven
- met bedrijven, organisaties en de beroepspraktijk samenwerken aan de invulling van hun kennisbehoefte
- praktijkgerichte kennisontwikkeling aanjagen rondom onze zwaartepunten
Mooi! We zijn dus goed bezig met het opleiden van innovatieve professionals met een onderzoekende houding. Het is ook de kernopdracht van het hbo. Ik heb even door het rapport gescrolld, bij elke aanbeveling stond nog wat deelaanbevelingen 🙂
Aanbeveling 1: leid op tot onderzoekende professionals
Versterken van het onderzoek in het hbo is nodig voor het opleiden van innovatieve professionals. De raad adviseert om in iedere opleiding via geïntegreerde leerlijnen systematisch aandacht te besteden aan het onderzoekend vermogen van studenten. Praktijkonderzoek in het hbo vraagt bovendien om het verhogen van het aandeel masteropgeleide en gepromoveerde docenten, het uitbreiden van de capaciteit van lectoraten en een goed toegankelijke kennisinfrastructuur.
- ontwikkel binnen elke opleiding een ge”integreerde leerlijn onderzoekend vermogen, dus geen apart onderzoeksvak maar inhoudelijke en methoudisch vakmanschap tegelijkertijd ontwikkelen. Conclusie van de raad is dat een leerlijn nog geen gemeengoed is in het hbo.
- vergroot het aandeel master en gepromoveerden onder docenten waarbij de middelen voor deze ontwikkeling moet worden verruimd. Meer aandacht voor intervisiegroepen voor docenten die studenten bij onderzoek begeleiden. Het begeleiden van deze studenten moet alleen gedaan worden door (docent)onderzoekers.
- koppel elke opleiding aan 1 of meer lectoraten, de Vereniging Hogescholen streeft naar 1fte lector op 720 studenten in 2015 (geen idee hoever Zuyd in dit streven staat). Zorg meer voor institutionele inbedding van onderzoek.
- geef studenten, docenten en lectoren tot kennisinfrastructuur en stimuleer deze toegang door open acces te bevorderen. De Onderwijsraad schets terecht de andere uitgangspositie van hbo-bibliotheken tov universiteitsbibliotheken. “De minister zou middelen vrij kunnen maken om pilots te starten die bijvoorbeeld kunnen bestaan uit het starten van digitale open-accesstijdschriften gericht op het hbo, en het ombouwen van bestaande papieren tijdschriften gericht op het hbo naar digitale open-accessversies”. Dat zou ze kunnen doen! Als hogescholen die regionale kenniscentra moeten worden dan moeten ze ook gefaciliteerd worden! 🙂
Ondersteun toegang tot informatiesystemen. Een goed functionerend CRIS (Current Research Information System) is een belangrijke bouwsteen om de verdere ontwikkeling van de onderzoeksfunctie goed te kunnen ondersteunen en te monitoren.
Aanbeveling 2: versterk de inbreng uit het beroepenveld
Om de verbindingen tussen onderwijs, onderzoek en beroepenveld te versterken, zijn strategische regionale netwerken onontbeerlijk. Hogescholen moeten deze samen met de beroepspraktijk vormen en onderhouden, óók met kleine bedrijven. De raad pleit er tevens voor de subsidie voor de huidige centres of expertise te verlengen en belemmeringen voor publiek-private samenwerking weg te nemen.
- realiseer regionale strategische netwerken, meerjarig en betrek hierbij ook kleine bedrijven en instellingen
- verleng de subsidie voor de centres of expertise omdat dit een samenwerking is die in de behoefte voorziet
- neem belemmeringen voor publiek-private samenwerking weg
Aanbeveling 3: laat het hbo meer bijdragen aan een leven lang leren
De drievoudige taakstelling van hogescholen betreft ook een leven lang leren. Extra inspanningen zijn echter wenselijk om hogescholen te positioneren om ook op dat vlak een actieve bijdrage te kunnen leveren.
- neem knelpunten voor een leven lang leren weg. “Instellingen hebben te weinig ruimte om verschillende onderwijsvormen naast elkaar aan te bieden (breed naast smal, aan de doelgroep aangepaste deeltijdopleidingen naast voltijdvarianten, bekostigd naast niet-bekostigd)”.
- breid manieren om te leren verder uit door te verbinden van het formele leren met het informele leren en leren op de werkplek 🙂
Mooie maar voor de hand liggende aanbevelingen. Immers de wettelijke opdracht aan (bekostigde) hogescholen om onderzoek te verrichten, heeft drie doelen:
- professionalisering van docenten en studenten in het hbo (analytische en probleemoplossende vaardigheden);
- kennisontwikkeling bij hogescholen; en
- kennisuitwisseling tussen hogescholen en regionale partijen, waaronder het midden- en kleinbedrijf en lagere overheden.
Het hele advies ademt een sfeer van verbinden en (kennis) delen uit. Samen professionaliseren! Mooi! Waar ik wel een beetje bang voor ben, is die dreigende dominante aandacht voor onderzoek in het hbo. Minister Bussemaker waarschuwt terecht dat hogescholen geen ‘universiteitje moeten gaan spelen’. Echter, je kunt je aandacht, tijd en (financiële) middelen als organisatie en als docent maar éénmalig uitgeven. Door zo te focussen op onderzoek (en zo zwaar te investeren in master docenten) lijkt het belang voor (digitale) didactiek onder te sneeuwen. Terwijl het in het hbo toch ook gaat om onderwijs geven! Het is zoeken naar de juiste balans.
groet,
Judith
Durven en Doen met de Maker Movement
Hi Marcel,
Ankie twitterde zojuist een geweldig goed verhaal over onderwijsverandering. En dat in de Tweede Kamer! Het VVD-kamerlid Anne-Wil Lucas boodt mede namens PvdA-kamerlid Tanja Jadnanansing op 6 november het Manifest Makeronderwijs aan tijdens de bespreking van de OCW-begroting. Aan de hand van haar werkstuk over het humanisme met daarin de rol van Erasmus (de oudste en gematigd), Luther (felste) en Nostradamus (toekomstvoorspeller), beschrijft Lucas overeenkomsten met het huidig onderwijs. Het bekijken van alle 7 minuten waard!
FabLabulous toch 🙂
Judith
Grenzen verkennen en verleggen (Jet Bussemaker)
Ha Marcel,
Inderdaad, de toekomst zal het leren ….. mooi dat je weer nieuwe stapjes aan het zetten bent in je promotietraject. We kunnen de toekomst niet voorspellen, zei Jet Bussemaker vanmiddag tijdens de opening van het academisch jaar van de Universiteit Twente. Dat las ik zojuist in de NRC. Het is wel de taak van het onderwijs om studenten met de juiste gereedschap en goede opleiding toe te rusten voor de toekomst. En, zei Bussemaker: “Als we werkelijk een lerende economie willen zijn, dan moeten we in gesprek durven gaan over hoger onderwijs dat letterlijk en figuurlijk nieuwe combinaties maakt”. Precies, zoals jij dat al doet in je promotietraject: samenwerken met een andere sector (IT samen met Zorg) dat is wat de minster van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap betoogde met: “een onderscheid tussen disciplines en sectoren is niet meer van deze tijd”. Waar in het verleden technologie puur door technologen werd ontwikkeld, wordt het steeds belangrijker dat mensen van compleet verschillende andere disciplines leren samenwerken, om de antwoorden op de vragen van de toekomst te vinden, legde Bussemaker uit. “We worden geconfronteerd met complexe problemen die meerdere oorzaken hebben, waardoor ook de oplossingen uit verschillende richtingen moeten komen”.
Nrc Handelblad, 1 september 2014
Goed bezig M!
Groet,
Judith
2 BE JAMMED 
