Site-archief
Nieuwe strategische visie hogescholen #hbo2025
Vandaag heeft de Vereniging Hogeschool de agenda voor de komende 10 jaar gepresenteerd: “Wendbaar & Weerbaar” (pdf).
Natuurlijk staat in het voorwoord van het rapport te lezen, dat digitalisering en internationalisering steeds meer invloed krijgen in ons leven. En dat onze samenleving opener en meer verbonden wordt. Uiteraard kan het niet anders dat dit gevolgen heeft voor het hbo. Kenniscirculatie en aanpassingsvermogen zijn cruciaal, zoals dat ook al in het WRR-rapport ‘Naar een lerende economie‘ vermeld stond (zie hoofdstuk 9 over onderwijs).
Als kernwaarden worden benoemd:
- hogescholen nemen hun verantwoordelijkheid (maatschappelijke functie, duurzaamheid, emancipatiefunctie)
- hogescholen streven naar verantwoordelijke afgestudeerden
- hogescholen maken kennis toepasbaar (in samenwerking met werkveld)
In kernwaarde 2 komt nadrukkelijk het gedachtengoed van Biesta aan de orde: 1) kwalificatie (het opdoen van kennis en vaardigheden), (2) socialisatie (waarden en normen van een gemeenschap) en (3) subjectivering (persoonlijke vorming tot een zelfstandig, verantwoordelijk en kritisch individu). Mooi dat er ook aandacht is voor ‘bildung’.
Als uitdagende opdrachten zijn geformuleerd
Het zijn nogal wat ambities. Termen als talentontwikkeling, blended learning, levenlangleren, onderzoeken, masterniveau, netwerken, professionele leergemeenschappen, samenwerken, die ik binnen Zuyd ook regelmatig hoor, komen allemaal langs. De opdrachten zijn nogal voordehandliggend, maar desalniettemin uitdagend. Zeker als het streven is om in 2025 als instelling een lerende cultuur te hebben. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, zo heb ik geleerd.
Nieuwe prestatieafspraken horen niet meer bij dit streven, volgens de Vereniging Hogescholen. Nu dus afwachten op de strategische agenda van minister Bussemaker die zij binnenkort presenteert. Een paar dagen geleden kondigde ze aan dat er budget is voor honderden extra docenten in het HO. Benieuwd hoeveel daarvan naar het hbo gaan, en uit eindelijk naar Zuyd….
Judith
Top 20 voor leren en lesgeven
Dag Marcel,
Dit rapport van de American Psychological Association (APA) had ik vanmorgen al via Twitter en ScoopIt gedeeld maar vond het ook vermeldenswaardig voor ons blog.
Een groep van psychologen (Coalition for Psychology in Schools and Education) heeft 20 inzichten uit de psychologie geïndentifeerd die belangrijk zijn voor leren en lesgeven. Alles wetenschappelijk onderbouwd 🙂 Het onderzoek is gedaan voor preK-12-scholen, maar het zijn inzichten die volgens mij elke leerkracht /docent zou moeten kennen. De pincipes hebben betrekking op klassenmanagement, op hoe studenten leren en wat hen motiveert, over toetsen en beoordelen. Mijn aandacht gaat vooral uit naar pinciples 13-14-15 over de sociale context, relaties en emoties die belangrijk zijn voor het leerproces van studenten. De sociale context wordt in dit onderzoek beperkt tot het klaslokaal, maar je kunt je voorstellen dat deze psychologische principes ook gelden voor digitale omgevingen.
Uit het rapport
- Given potential variations in cultural experiences, it is critical that the teacher facilitate a “classroom culture” that ensures shared meanings, values, beliefs, and behavioral expectations and provides a safe and secure environment for all students.
- Given their social nature, classrooms provide a critical context for teaching social skills such as communication and respect for others.
- Emotional well-being is integral to successful, everyday functioning in the classroom and influences academic performance and learning. It is also important to interpersonal relationships, social development, and overall mental health.
Groet,
Judith
20/5 Wilfred Rubens heeft ook geblogd op deze psychologische principes. Zijn opmerking op het ontbreken over technologie bij de principes voor leren en lesgeven wilde ik hier ook nog even toevoegen
De term ‘technologie’ komt in het stuk slechts één keer voor, begrippen als gaming, internet en ICT helemaal niet. Dat betekent niet dat deze principes niet relevant zijn voor technology enhanced learning. Integendeel. Neem de suggestie instructies zo veel mogelijk te individualiseren of het belang van interpersoonlijke relaties en communicatie voor leren. Bij de eerste suggestie kan ICT een belangrijke faciliterende rol spelen, terwijl het tweede principe er toe zou moeten bijdragen dat we ICT ook vooral voor communicatie en interactie zouden moeten gebruiken, en niet uitsluitend of vooral voor het bestuderen van content.
Onderwijs als gesprek
Ha Marcel,
Dank voor je reactie op mijn blog over rubrics en feedback 🙂 Jij schreef daarin “De meester-gezel relatie en volledige 1-op-1 beoordeling is het best en werkt meer motiverend. Zo lang we nog geen hologram-beoordelaars of robot-beoordelaars hebben blijft dat lastig in een onderwijssetting zoals het HBO”. Toch pleit Frits van Oostrom vandaag in de NRC voor meer ruimte voor het gesprek tussen studenten en docenten, ruimte om samen speels te mogen zijn. Hij deed dit pleidooi op 26 maart in zijn diesrede die tijdens de traditionele Dies Natalis van de Universiteit Utrecht.
Wie maakt uiteindelijk het verschil in het onderwijs? De docent, de gepassioneerde docent. Uit onderzoek (!) is gebleken dat de interactie tussen studenten en docenten een significante positieve correlatie heeft met de oh zo belangrijke outcomes: cijfers, rendementen. Het is, zegt van Oostrom “cruciaal om in de persoonlijke nabijheid van ‘voorbeeldige’ leermeersters te verkeren”, de kern van het aloude gildewezen. Hij pleit oa. voor het opnieuw waarderen van het mondeling tentamen. Volgens hem wordt dat nu bijna niet meer gedaan vanwege de grote tijdsinvestering en “de hang naar objectivering van het oordeel”. Het bachelor-onderwijs is te veel gestandaardiseerd geworden en daardoor onpersoonlijker. We moeten het meer zoeken in quality time en niet alleen binnen de ‘geroosterde en onbegeleide contacturen’ …. Zijn voorstel om elke student jaarlijks een voucher te geven voor een lunch met een docent, lijkt me een waardevolle. Op universiteiten als Harvard en Columbia University waar dit gebruikelijk is, wordt dit zeer gewaardeerd. De vraag of dit dan als ‘contactuur’ telt en dus meetelt in het takenplaatje van de docent en de studietaakbelasting van de student wil je eigenlijk helemaal niet beantwoorden. Oostrom greep ook terug op wat hij zelf als eerstejaars als zeer waardevol heeft ervaren: tutorgroepen van docenten met een groep eerstejaars studenten. Zo’n groep komt maandelijks informeel bij elkaar, buiten het reguliere onderwijs dus. Er staat niets tegenover: geen cijfers of certificaten. Het doel is de bijeenkomst zelf, het vrije gesprek over wat deelnemers maar wilden delen in en om het vakgebied. Een soort ‘dead poets society’ 🙂
Ik hoor altijd dat er echt wel een verschil is tussen hbo-studenten en wo-studenten. Wellicht. Ik zou het als student toch wel super vinden om regelmatig geïnspireerd te worden door docenten over het vak waarvoor ik gekozen heb. Leren we toch ook niet veel buiten de formele onderwijscontext? Onderwijs is toch meer dan een kennisfabriek. Waren we het niet over eens dat ‘bildung’ ook een taak voor het onderwijs is? Dit past toch allemaal mooi binnen jouw Zweinstein-game 🙂
Deze diesrede is wederom een pleidooi voor het herstel van kwaliteit en autonomie. Is de kanteling toch in zicht? Of is de wens de vader van de gedachte?
Groeten,
Judith
Gerelateerd blogs:
Vertrouwen. Verbinden. Vakmanschap.
Wat vind jij goed onderwijs?
Chang(e)SchoolTalks
Hé Marcel!
Gisteren kwam ik via via via (o heerlijke serendipity) op de site van ChangSchoolTalks. Ik las in eerste instantie ChangeSchoolTalks 😉 Ben zo bezig met het laatste leerarrangement van mijn studie over de toekomst van het onderwijs 🙂 Maar het is dus een soort TEDtalk event van The Chang School van de Ryerson University in Canada. The Chang School richt zich vooral op online leren in het kader van leven lang leren.
Het thema van ChangSchoolTalks2015 was ‘Digital Learning Reimagined’. De talks zijn te bekijken via hun YouTube-kanaal. Ik heb de talk van Stephen Downes bekeken. Een must see voor iedereen die met curriculumontwikkeling en toekomst/visie van onderwijs bezig is.
Downes is o.a. bekend van de open online cursus ‘connectivism and connective knowledge’, de eerste die een MOOC genoemd werd. Deze MOOC verzorgde hij samen met George Siemens. Siemens introduceerde het connectivisme als nieuwe leertheorie (niet alle geleerden zien dit trouwens als nieuwe leertheorie). Siemens stelt dat het vermogen om nieuwe kennis te verwerven en het kunnen filteren van informatie belangrijker is dan kennis op te slaan. In de huidige informatiemaatschappij hoeft de lerende niet alles meer te weten maar in staat zijn om verbindingen te maken tussen de veelheid van kennisbronnen. Het connectivisme gaat ervan uit dat leren voornamelijk plaatsvindt in een netwerk. Het kunnen verbinden van mensen en inhoud is belangrijker dan de kennis zelf.
Dat is ook de kernboodschap van Downes in onderstaand filmpje. We moeten niet uitgaan van onderwijsontwerpen maar mechanisme bedenken waardoor lerende hun eigen curriculum ontwikkelen (betekenisvol leren). Downes is voorstander van Self-Organized Learning, hierbij zijn modellen (onderwijskundig, technologisch, didactisch) overbodig. SOL draait om eigenaarschap van je eigen leerproces. Downes stelt Personal learning (doe je voor je zelf) tegenover personalized learning (maakt iemand voor jou). We leren door interactie en connectie (sociale netwerken!).
The POSSE antimodel: Publish (on you) Own Site, Syndicate Elsewhere!
Hier is waar leren om draait (of zou moeten draaien) in onze huidige (netwerk)samenleving.
Je snapt dat dit een boodschap naar mijn hart is 🙂
Have a nice day!
Judith
Dream on!
Je hebt helemaal gelijk Marcel. Het gaat om het ID! En nee, ik wil (in tegenstelling tot wat jij blogde 😛 ) niet alleen online kennisdelen …. ik zou alleen willen dat ook de kracht van online kennisdelen zou worden gezien. Dat dit niet alleen een ‘nice-to-do’ is.
Dus voor ik te boek sta als die dame die alleen maar zit te pushen om online samen te werken, online te communiceren en online kennis te delen, heb ik ook een bijdrage geschreven voor in de klapper (het zijn wel prachtige kunstwerkjes trouwens, allemaal verschillende, heb je dat gezien?). Ja, ik zag er nu ook zo’n koffietafelboek liggen bij onze dienst. Ik heb een bladzijde uitgezocht (de bladzijdes waren allen voorzien van een verschillende inspirerende quote) met de volgende tekst:
en handgeschreven(jaja!) de onderstaande tekst opgeschreven (bewijs 🙂 ), maar wel voorzien van een QR-code van dit blog, zodat ook de andere blogberichten gedeeld worden. Draagt bij tot (online) kennisdelen toch? 🙂
Als student van de Master Leren en Innoveren vraag ik dan: wat verstaan we onder ‘lesgeven’? Hebben we het hier over didactische uitgangspunten? pedagogische principes? levenslessen? Volgens ons college zijn we allemaal ervaringsdeskundigen omdat we allemaal wel iets aan andere leren. Ja we leren ons leven lang (mijn 90-jarige schoonmoeder zegt altijd “zolang mijn vingers niet even lang zijn, leer ik” 😉 ). Maar betekent dit dat iedereen die een ander wat leert de kunst van het lesgeven verstaat? En schuilt in iedere ‘lesgever’ een goede leerKRACHT? Het is nogal een verschil of je een enkeling, een groep, een jongere of een oudere iets wilt (moet?) leren. Of je wel of niet moet nadenken over leerdoelen, groepsinteractie en beoordelingscriteria.
Ja, lesgeven een kunst! Sir Ken Robinson, de bekende Britse onderwijsvernieuwer, die ik ook ooit een keer live (met dank aan Zuyd!) hebben mogen horen, is voor mij zo’n kunstenaar. Volgens hem:
“Teaching is an art form.” Goede leraren weten wat hun leerlingen inspireert. Ze zijn deskundig in hun vakgebied. Ze zijn pedagoog. Ze hebben aandacht voor de individuele behoeften van hun leerlingen en passen hun lessen daarop aan. Ze hebben een groot repertoire aan manieren om hun leerlingen te motiveren. Ze zijn een voorbeeld en een rolmodel.
Lesgeven is inspireren, enthousiasmeren, motiveren, stimuleren door aan te sluiten bij de belevingswereld, feedback te geven, te luisteren en verhalen te vertellen. Grote maar o zo ware woorden. De kunst van lesgeven voor mij als niet-docent, maar wel als fanatieke (online) kennisdeler en als moeder van 3 kinderen is om authentiek, vanuit mijn passie en met inzet van al mijn talenten mijn taak uit te voeren maar daarbij de ander verantwoordelijk te laten zijn voor zijn eigen leerproces en leven. Ik heb mijn dromen, maar de ander, mijn collega, jouw student ook. Laten we die vooral ook in de ander zien en (h)erkennen, en, laten we er, als deze met ons gedeeld worden, voorzichtig mee omgaan.
Volg je droom!
Graag wil ik een quote van Sir Ken toevoegen aan het repertoire van Zuyd: “Dreams are what make us who we are”
Judith
Gerelateerde blogs:








