Categorie archief: Didactiek

Zijn wij een verloren generatie?

En dan, Marcel,  zie je zo’n twitterberichtje

Euh? Nieuwe generatie leraren? Wanneer komen die op het HBO? Moeten we nu stoppen met integratie met ict in afwachting van de generatie docenten voor wie het gebruik van een tablet en smartphone een vanzelfsprekendheid is geworden? Ik hoop het toch niet. Dat wordt dan nog heeeel lang wachten.

Oud-docent Jan Lepeltak stelde dit tijdens de Nationale Onderwijstentoonstelling (NOT 2015). Na 30 jaar constateert Lepeltak dat er te veel hindernissen zijn om ict onderdeel te maken van het onderwijs. Lerarenopleiding trainen nauwelijks docenten in het toepassen van ict. En door de hoge werkdruk hebben huidige docenten nauwelijks tijd om zich bij te scholen op dit gebied. Ja, dat klopt allemaal. Maar als de huidige lerarenopleiding dat nog steeds niet doen en we moeten op de volgende generatie wachten, nou …. 😦

Ik mag hopen dat er ook andere hoopvollere geluiden te horen zijn voor de professionals in het onderwijs!
Zoals Innofun in onderstaande prachtige praatplaat laat zien: De toekomst is nu! De de huidige student verdient ook een docent van de 21e eeuw!

 

Dat vind jij toch ook?
Judith

Wat vind jij goed onderwijs?

Allô Marcel,

Je eindigt je blog ‘Je suis Marcel’ met de vraag hoe ik het statement van jouw DoIT@Zuyd student had aangepakt. Mag ik dat met een tegenvraag beantwoorden? Wat als die student (zonder overleg, want daar gaat het om, denk ik) een afbeelding van Serious Request had geüpload? Inderdaad een minder politiek statement maar toch …. Ik had ‘je suis Charlie’ van DoIT@Zuyd voorbij zien komen op Facebook, en ik vond het mooi dat zij dat gedaan hadden. Ook op de AVdienst in Heerlen stond de afbeelding op de monitor, ze waren niet de enige bij Zuyd. Je hebt ook gelijk dat je de dialoog bent aangegaan omdat jouw studenten namens een community communiceren. Dus ieder individu van die groep moet wel nadenken vanuit welke waarden en normen zij communiceren. Ik denk dat zij weer een een belangrijke levensles van jou hebben mee gekregen.

Dit voorbeeld sluit goed aan bij het manifest dat ik gisteren las: ‘Leraren en het goede leren’ van het lectoraat Normatieve Professionalisering van de Hogeschool Utrecht. Hier in staat waar het bij leraarschap/docentschap ook om draait: namelijk om zijn/haar persoonlijkheid. Tijdens een lunchafspraak met een collega deze week, bespraken wij het ook dat wij als Zuyd te weinig nadenken over waar we samen naar toe willen. Ja, Zuyd heeft sinds een jaar een mooie missie, visie, strategie geformuleerd, maar hoe expliciteren we deze? Het gesprek hierover ontbreekt, tenminste ik zie/hoor hem niet. Wil je iets veranderen dan kom je uiteindelijk uit bij de kernwaarden van ieder mens persoonlijk, dat heb ik geleerd tijdens mijn laatste leerarrangement van mijn studie (o.a. theorie U). We moeten de dialoog zoeken, daarover gaat het manifest.

Normatieve professionalisering is de dialogische ontwikkeling van de beroepsdimensie, waarin de docent zich bewust is van de existentiële aspecten van het werk. Dat wil zeggen dat hij de uniciteit herkent van het appel dat op hem gedaan wordt door de ander (de student). Hij probeert, met erkenning van de eigenheid van zichzelf en van de ander voor wie hij verantwoordelijk is tot goed handelen te komen.

Voor docenten betekent dit, volgens de schrijvers, dat zij naast instrumentele professionalisering (vakkennis, pedagogische-didactische vaardigheden, ict-competenties) ook zijn/haar persoonlijkheid moet blijven ontwikkelen. Daarvoor is het zo belangrijk te reflecteren op je eigen levensloop, je normen, waarden en overtuigingen. Hoe beter je je jezelf kent als docent, hoe beter je kunt omgaan dilemma’s en veranderingen. Van onze studenten verwachten we dat ze kunnen reflecteren, dan mogen we dat zelf toch wel ook doen? We praten vaak over de 21st century skills, één daarvan is burgerschapsvorming (sociale en culturele vaardigheden). Hebben wij als onderwijs niet een taak om studenten naast kritische nadenken, argumenteren, probleemoplossend vermogen, etc. ook niet verwondering, empathie, verbeeldingskracht en inlevingsvermogen bij te brengen? Vroeger werden de traditionele kaders, onze waarden en normen, bepaalt door de kerk, maar door de ontkerkelijking is ook in het diepe Zuyden niets meer vanzelfsprekend. Het lijkt dat met het verdwijnen van de religie ook levensbeschouwing uit het onderwijsproces verdwenen is.

NormProf2

We zijn in onze hogeschool, in ons onderwijs zo bezig met de harde resultaten en gaan gebukt onder de druk die ons opgelegd wordt door het ministerie: alles moet meetbaar (waardoor onderwijs vooral in termen van kennis en vaardigheden wordt beschreven, al het andere lijkt te fraudegevoelig), efficiënt, effectief. Komen we hiermee tot kwalitatief ‘goed’ onderwijs?

NormProf1En wie bepaalt nu wat ‘goed’ onderwijs is? Is/zijn dat toch de accreditatiepolitie, cijfersfetisjisten, lijstjeskickers? Of gaan de friskijkers en dwarsdenkers van Zuyd (zie ook mijn blog hierover) de dialoog hierover opstarten? De leus van Zuyd is ‘professionals ontwikkelen zich met Zuyd’! Blijft dit alleen bij kennis en vaardigheden? Hoort het niet verder te gaan dan instrumentele professionalisering? Moeten we niet meer gaan praten over onze drijfveren en over gevoelde verantwoordelijkheid als professional? Zowel voor de professie van docent als voor de professie waar we de studenten voor opleiden?

Mensenlijke interactie is toch bepalend voor de kwaliteit van het onderwijs?

Wat beweegt een ieder? dat is toch de kernvraag …

In het manifest worden uitgangspunten en theoretische kaders beschreven die voor iedere docent (in opleiding) zeer de moeite waard zijn om te lezen. Tip voor MLI! Zie meer over dit thema op de weblog Het goede leren.

Over dit thema organiseert het lectoraat, samen met Fontys en Hogeschool Windesheim, op donderdag 2 april 2014 de conferentie ‘Onderwijs dat deugt. Normatieve professionalisering en morele vorming in het onderwijs.’

Leren, echt leren, vergt passie, de passie om het voor jezelf te ontdekken. Dat vereist vrijheid van conditionering, grote nieuwsgierigheid, intensiteit en directe waarneming en uiteraard de bereidheid ervaring op te doen
(Jan Bommerez)

Fijne zondag!
Judith

Afbeeldingen komen uit het manifest ‘Leraren en het goede leren. Normatieve professionalisering in het onderwijs’ (p.16 en p.28), te downloaden via

Licensed to Create; teachers as designers and changemakers #RSA-video

Ha Marcel,

We hebben al vaker aandacht geschonken aan de mooie RSA-animaties, ze zijn erg bekend van de top-animatie van Sir Ken Robinson – Changing Education Paradigms.
De RSA heeft  onlangs 11 denkers over onderwijs gevraagd om te schrijven over leraarschap. Dit heeft geresulteerd in de publicatie Licensed to Create: Ten essays on improving teacher quality. Uiteraard is daar een prachtige animatie van gemaakt

Via Pedro De Bruyckere. Zoals Pedro schrijft: voer voor discussie, zeker ook bij de MLI. Ik vind het een mooie introductie voor LA2 🙂

Groet,
Judith

Shake – Bounce – Speak

Ha Judith,

Wederom wil ik met je mijn blijschap delen. Als mede-innovator weet je dat je op verschillende manieren bij vernieuwingen betrokken kunt zijn. Als onderwijscoordinator midden in een groot veranderingstraject en als onderzoeker zie ik op dit moment wel de vernieuwingen, maar mis ik af en toe de echte innovaties. Ja er verandert vanalles, zowel binnen de faculteit ICT als in mijn zoektocht om onderzoeker te worden. Maar de echte innovatieslagen mis ik even….

Mede daarom werd ik des te gelukkiger van een mailtje van Chris Kockelkoren waarin hij mededeelt aan ons en aan de Zuyd collega’s dat shakespeak in het basisimage staat en daarmee voor iedereen te gebruiken is. Mooi!

Shakespeak en de manier hoe dat binnen Zuyd gegroeid is, is voor mij een typisch voorbeeld van hoe een innovatie kan gaan. Ingredienten: een superenthousiaste supergebruiker (Chris) een tool die eenvoudig is te gebruiken (Shakespeak) en zeer duidelijke voorbeelden waarin de didactische meerwaarde van deze ICT tool naar voren komt. Daarbij een zandbak waarin de super enthousiaste gebruiker heeft mogen spelen en een faculteit die de ruimte geeft zowel qua tijd en geld aan die gebruiker om te experimenteren om te verspreiden en om te participeren in lamdelijke netwerken, zonder direct in business modellen of terug verdien modellen te denken.

Uiteindelijk heeft de faculteit ICT geinvesteerd in een leuk project, in ‘passiepower’ van een van zijn medewerkers en in de uitrol en ontwikkeling van nu een Zuydbreed te gebruiken tool en methodieken om het te gebruiken. Een klein steentje weliswaar in de verrijking van ons onderwijs, maar het is er wel weer een. Chris feel free to ask for budget for the next one 😉 Ik hoop dat ik nog lang dit soort innovaties kan ondersteunen.

Groet Marcel

Leren en doceren met technologie #OU_OW

Heyy Marcel,

Je hebt wellicht gisteren mijn tweets met #OU_OW voorbij zien komen 🙂 Ik was bij de 1e conferentie van het Welten-instituut in het Evoluon. Daar waar ik zo’n 40-45 jaar geleden als jong meisje door de wondere wereld van Chriet Titulaer liep, is tegenwoordig een prachtig congrescentrum.

Samenwerking tussen onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek rondom het thema leren en doceren met technologie was het doel. Er was een middagprogramma met 2 workshopsrondes waarin onderwijsonderzoek gepresenteerd werd en getoetst werd aan de praktijk. Het ochtendprogramma startte met een toespraak van Anja Oskamp, de rector van de OU. Na het schetsen van de ontstaansgeschiedenis van het Welten-instituut, werd het een promopraatje voor de OU waarin vooral het verschil tussen de Open Universiteit en andere universiteiten werd benadrukt (ja, ze hebben bestaansrecht) en de rector was erg trots op het Keuzegids-label ‘de beste universiteit van Nederland’.

Vervolgens kwam Joseph Kessels ‘on stage’. Zijn keynote “Partnerschap in onderwijsonderzoek” was boeiend en een krachtig pleidooi voor meer samenwerking tussen docenten en onderwijsonderzoekers: samen enthousiast uitdagend onderzoeken. Er wordt veel mooi onderzoek verricht waar we in de praktijk (evidence based) meer van moeten profiteren. Zoals het onderzoek van Freeman (2014) waarin werd aangetoond dat aktief leren de slagingskans met 15% verhoogt. Ook Hattie werd ten tonele gevoerd 🙂 Want volgens zijn metastudie werkt:

  • zelfsturing van de verwachtingen van de student
  • samenwerkend en verdiepend leren
  • probleemgestuurde en meta-cognitieve strategieën
  • veelvuldige terugkoppeling
  • formatieve evaluatie

Ook in het zgn Pearson onderzoek van Siraj & Taggart (2014) naar effectieve leerstrategieën in het basisonderwijs worden samenwerkend en gepersonaliseerd leren, het leggen van verbindingen, evaluatieve feedback en reflectie en leerklimaat (sfeer!) benoemd.
Technologie kan dit ondersteunen. Daarom besprak Joseph Kessels de belangrijke trends en uitdagingen uit het Horizon Report. Waarover ik (voor mij belangrijkste punten 😉 ) de onderstaande tweets verstuurde:

Conclusie is dat docentprofessionalisering erg belangrijk is, als je kijkt naar de trends uit het Horizon Report.
Vervolgens introduceerde Kessels de 3 onderzoekslijnen van het Welten-instituut:

Technology Enhanced Learning Innovations (TELI) waarover Markus Specht meer vertelde. Leren met technologie verandert het SoLoMo – leren: So(ciaal), Lo(kaal), Mo(biel)

Fostering Effective Efficient and Enjoyabel Learning (FEEEL) gaat over het bevorderen van effectief (meer), efficiënt (in minder tijd) en aangenaam leren. Paul Kirschner (via video) lichtte toe dat je bij onderwijsinnovatie één van de 3 aspecten moeten bereiken. Als je ze alle 3 kan bereiken mag je heilig verklaard worden :). Vervolgens kwam hij met zijn stokpaardje: de broodjes aap verhalen. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor: digital natives, homo zappiens, leerstijlen en de learning pyramid. Ik hoor ze toch nog regelmatig, ook op de MLI.

broodjeaap

– Teaching and teacher professionalization. Rob Martens benoemde dat de WRR stelde dat het onderwijs niet innovatief genoeg is, terwijl de samenleving doordrenkt is van technologie, loopt het onderwijs hierbij achter. De docent is cruciaal voor onderwijsinnovatie. Docenten leren niet alleen door cursussen, maar juist veel van elkaar. Rob Martens benoemde Heyy.eu, een (virtuele) omgeving waar leervragen van de professional centraal staat. Heyy stimuleert (toevallige) ontmoetingen voor de ontwikkeling van professionals. Een concept waar ik me in het kader van mijn MLI-onderzoek nog eens wil verdiepen. [Heyy heeft ook te maken met Agora, de persoonlijke leerroute binnen SOML, waar Niekee mee gestart is].

Ik stond bij één van de expertsessies met Arnoud Evers ingepland. Uiteindelijk zijn we 5 studenten en 3 onderzoekers samen gaan zitten voor onze vraagverhelderingsessie.

Deze input moet ik maar eens snel gaan verwerken in mijn 3e poging van het onderzoeksvoorstel.

Ik heb ook nog een workshopsessie van Susan McKenney gevolgd. Zij heeft een raamwerk gemaakt voor het ontwerpen van een ICT-rijke leermiddelen en activiteiten. Deze input kan ik weer goed gebruiken bij het begeleiden van de docenten ergotherapie tijdens hun curriculumherzieningsproces. Op mijn blog Joule4Jou staat hierover meer informatie.

Al met al wat het een interessante dag (m.u.v. de afsluitende discussie. De ‘learned lessons’ tijdens deze ‘opbrengsten van de dag’-sessie was leuk geprobeerd, maar leverde mij weinig op. Zo iets werkt niet echt in zo’n auditorium, vind ik) met leuke ontmoetingen (weer wat tweeps IRL ontmoet), goed verzorgde catering, prachtige locatie. Ellen Rusman vroeg mij of ik een volgende keer weer zou komen. Tsja ….hmmm….weet ik nog niet. Over leren en doceren met technologie heb ik niet veel nieuws gehoord. De ontmoeting tussen studenten (voornamelijk OU-onderwijswetenschappen) en de onderzoekers van het Welten-instituut was mooie aanzet om theorie en praktijk bij elkaar te brengen. Vanuit mijn studentperspectief was dit waardevol. Wellicht dat als de conferentie de volgende keer ook het perspectief vanuit de praktijk kan worden opgezet, waar onderzoekers dan weer van kunnen leren. Dan ben je volgens mij echt samen aan het leren en aan het verbinden :).

Zie ook de portal van de OU met het overzicht van alle workshops en bijbehorende achtergrondinformatie van betreffende onderzoek. Het onderdeel ‘opnames & presentaties’ is nog niet ingevuld, maar dat zal vast binnenkort gebeuren. Wilfred Rubens heeft uiteraard inmiddels ook al een blogpost hieraan gewijd.

Judith