Site-archief

Samen Leren. Eindrapport 2016 Nationale Denktank

samenleren_vk

klik op de afbeelding om de publicatie te downloaden

Gisteren kreeg ik weer eens post, Marcel. Altijd leuk ūüôā Het¬†boekje Samen Leren van de Nationale Denktank ontving ik van StudyStore, de boekenleverancier van Zuyd. Zij waren √©√©n van de themapartners van de Nationale Denktank. Ik had nog nooit van deze stichting gehoord, jij wel? Ruim 10 jaar geeft een groep jonge mensen een onafhankelijke visie op een maatschappelijk probleem¬†en bedenken hier praktische oplossingen voor. Dit jaar reiken zij tien oplossing aan voor het beroepsonderwijs (mbo en hbo) van de toekomst. Wist je trouwens dat 80% van alle studenten een beroepsopleiding volgt?

Op de achterflap staat: “Omdat maatschappij en samenleving constant in beweging zijn, heeft het beroepsonderwijs te maken met verschillende uitdagingen die ze het hoofd moet bieden.”

Uitgangspunt was de onderzoeksvraag:

Hoe komen we in Nederland tot beroepsonderwijs dat de student stimuleert tot een blijvende persoonlijke ontwikkeling zodat hij kan werken en leven in een permanent veranderende samenleving?

Op basis van onderzoek en gesprekken is geconcludeerd dat het toekomstig beroepsonderwijs de volgende elementen zou moeten bevatten:

  • het onderwijs vormt de samenleving
  • de waarde van de schooltijd zelf wordt toegevoegd aan de onderwijsdoelen
  • beroepsonderwijs is gelijkwaardig aan academisch onderwijs
  • de onderwijsinstelling fungeert als maatschappelijk centrum
  • meer praktijkgericht leren, om de aansluiting op de arbeidsmarkt te verbeteren

Ze hebben dat mooi in een plaatje gevat

samenleren_mc

Tijdens de analysefase kwamen vijf thema’s naar voren:

  1. Onderwijsinstellingen leiden studenten niet optimaal op voor de arbeidsmarkt (Curriculumvorming duurt te lang)
  2. Studenten kunnen zich niet optimaal persoonlijk en sociaal ontwikkelen (Hbo’ers ervaren een prestatiedruk, die hinderlijk is voor een brede persoonlijke ontwikkeling)
  3. Een ‚Äėleven lang leren‚Äô wordt steeds urgenter, maar gebeurt nog te weinig
  4. Studenten hebben geen gelijke kansen in het beroepsonderwijs
  5. Er is behoefte aan voldoende en goede leraren (leraar moet zowel coach als vakexpert zijn, verschillende vaardigheden moet beheersen voor de verschillende opleidingsniveaus, en hoog moet scoren op allerlei karaktereigenschappen)

De thema’s¬†vormen de basis voor de voorgestelde oplossingen:samenleren

  1. Klaar voor de start
    Studiekiezers leren zicht te ori√ęnteren op wat ze willen en wat ze kunnen
    – professionals bezoeken scholen waardoor leerlingen zich breder kunnen ori√ęnteren
    – studiekeuzeweek laat leerlingen verschillende beroepen en opleidingen ervaren
    – objectieve informatie maakt leerlingen bewust van hun arbeidsperspectieven
  2. StagiAirport
    Iedereen een gelijke kans op een stageplaats
    – systeem dat studenten en vacatures koppelt op basis van kennis en ervaring
    – selectie op basis van achtergrond, naam en afkomst is verleden tijd
    – bedrijven krijgen de kandidaten die het beste bij hun vacature passen
  3. Samen sterk
    Geef iedereen de kans om mee te doen
    – iedere student mag zich ontplooien door activiteiten te organiseren
    – uitgebreide en betaalbare sportfaciliteiten voor √°lle studenten
    studenten voelen zich verbonden, met elkaar én met de school
  4. Plan je money
    Met kennis en vaardigheden meer grip op je geld
    – studenten krijgen meer controle over hun eigen financi√ęn
    – app met gamified lessen en peer-to-peer feedback
    – de schuldenproblematiek onder mbo’ers spelenderwijs aanpakken
  5. #DareToDream
    Leert studenten vaardigheden waarmee ze hun dromen kunnen realiseren
    Рmotiveert studenten om kansen te zien én te grijpen
    – meer verantwoordelijkheid en uitdaging in het onderwijs
    – inspireert door stapsgewijs en gepersonaliseerd leren
  6. Mbo-havo uitwisseling
    Mbo en havo versterken elkaar in de voorbereiding op het hbo
    – betere en meer praktijkgerichte beroepori√ęntatie op de havo
    – succesvollere doorstroom binnen de mbo-hbo-route
    – een eerlijkere kans op het hbo voor mbo’ers
  7. Pre-Pabo
    een soepele overgang van het mbo naar de pabo
    – maakt de pabo toegankelijker voor mbo’ers
    – een diverser lerarenbestand, dus een betere afspiegeling
    – ervaring met lesgeven voor toekomstige lerearen
  8. WIJS onderWIJS
    Leren stopt niet bij het behalen van je diploma
    – maakt om- en bijscholing voor volwassenen toegankelijk
    – speelt in op een veranderende arbeidsmarkt
    – helpt Nederland in het voorop lopen als kennisland
  9. Talent voor de klas
    Traineeship voor talentvolle pedagogen en psychologen
    – levert nieuwe docenten met passende vaardigheden
    – biedt talentvolle academici een nieuwe uitdaging
    – stimuleert kruisbestuiving tussen universiteit en mbo
  10. Hack je les
    Studenten zetten ontevredenheid om in actie
    – stimuleert studenten op hun feedback op de opleiding onder woorden te brengen
    – introduceert docenten op een toegankelijke manier aan feedback
    – zorgt ervoor dat studenten zich meer betrokken voelen bij hun eigen onderwijs

Vanuit herkenbare thema’s hebben ze mooie inspirerende oplossingen beschreven. Ook de twee aanbevelingen waarmee het rapport eindigt zijn zeer herkenbaar:

  1. Snellere innovatie binnen het beroepsonderwijs
  2. Help docenten om verder te professionaliseren (10% van de werktijd voor professionalisering)

samenleren_professionaliseren

Wil je meer weten over de voorgestelde oplossingen of aanbevelingen? Bij elk item staan contactpersonene vermeld. Kijk vooral eens naar #DareToDream, leuke pilot! ūüôā Of Hack je les!

Misschien vind je het ook interessant om hun eindrapport uit 2014 over big data te bekijken?

Groet,
Judith

Toekomstbestendig onderwijs

Ha Marcel,

Onlangs heeft een collega¬†mij gevraagd feedback te geven over een notitie over onderwijsvernieuwing. Daarin las ik regelmatig het woordje ‘toekomstbestendig onderwijs’. Wat is dat eigenlijk? In de kantlijn schreef ik ook ‘definieer toekomstbestendig onderwijs’ ūüôā Ik heb even gegoogled en vond dat Ewoud Sanders dat al een keer voor de NRC¬†heeft uitgezocht:

Wat is nu de betekenis van toekomstbestendig? Je mag aannemen: geschikt voor de toekomst. Maar omdat de gangbare betekenis van samenstellingen met -bestendig ‚Äėbestand tegen‚Äô is,¬†klinkt het als: bestand tegen (ontwikkelingen in de) toekomst. Of beter: tegen negatieve ontwikkelingen in de toekomst.

Ja het is inderdaad zoals Sanders verder op in zijn column schrijft, een nonsenswoord, maar het bekt wel lekker ūüėČ

Nadenken over de toekomst van het onderwijs dat heb ik de laatste tijd veel gedaan. In extreme denken en in¬†toekomstscenario’s¬†uitschrijven, is leuk. Nadenken over de toekomst van de¬†digitale leer- en werkomgeving van Zuyd¬†was nodig. Het hoort allemaal¬†bij mijn leuke werk¬†als I-adviseur. Lezen van trendrapporten, volgen van blogs van onderwijsmensen en van daaruit kijken wat nodig is. Je hebt die open blik en verbeelding nodig om te kunnen innoveren.¬†Ik zeg altijd dat ik geen glazen bol heb en de toekomst ook niet kan voorspellen. Ik stuitte vorige week op een interview met¬†Patrick van der Duin en hij zegt: ‘De toekomst overkomt ons niet’. Hij (inmiddels lector bij Fontys) liet me nog een ander belang van toekomstverkenningen zien.

Onze studenten moeten ook leren vooruit te denken. Zij werken straks (op verantwoordelijke posities) in organisaties die er ook in de toekomst er nog moeten staan. Dat betekent dat je een beeld moet hebben van waar je naar toe wilt bewegen. Wat is de bedoeling? Of in andere woorden: wat is je visie? Om te overleven als organisatie moet je de toekomst verkennen, en niet alleen maar focussen op de korte termijn. Dat pleit voor scenarioleren in het hoger onderwijs ūüôā

In het artikel werden enkele¬†trends en visies uit de toekomststudies van het team Future Scanning van TNO Informatie- en Communicatietechnologie opgesomt. Deze zijn afkomstig uit het boek Van der Duin en Stavleu uit 2006 (!) ‚ÄėDe toekomst in een notendop‚Äô. Hij zat er niet zo ver naast.

  • Mensen worden kritischer en zelfbewuster. Opkomst van adhoc-collectieven waarin men zijn eigenbelang invult
  • ‚ÄėLevenslang leren‚Äô: werkenden scholen zich voortdurend bij, studenten doen naast de studie praktijkervaring op
  • Verschuiving van het opdoen van feitenkennis naar het leren van vaardigheden. Vooral het kritisch beoordelen van informatie wordt een belangrijke vaardigheid
  • Opkomst van kleinschalige, decentrale energieopwekking. Wijken verenigen zich als grotendeels zelfvoorzienende ‚Äėmini-energiecentrales‚Äô. Bruikbare restenergie wordt afgetapt uit menselijk lichaam
  • Sensorrevolutie: alles is ‚Äėgetagd‚Äô met sensoren die werken als zintuigen. Positiebepaling van apparaten, objecten en personen neemt sterk toe. Werkgevers weten precies waar hun werknemers zijn, transporteurs weten waar hun wagens zijn.

En 10 jaar later moeten we gaan nadenken over wat¬†artificial intelligence en¬†cognitive computing voor invloed heeft op de samenleving en dus op ons onderwijs. En als het onderwijs verandert in in-demand¬†learning in plaats van just-in-case learning,¬†uitgaat van de individuele talenten, focust op het levenslang leren ….. wat betekent dat voor ons onderwijssysteem? Voor de waarde van diploma’s? Allemaal interessante vragen waaruit blijkt dat behalve¬†dat het van belang is om onze studenten een creatieve, kritische blik naar de toekomst toe bij te brengen, scenarioleren ook van belang voor onze eigen organisatie. Weten we met zijn allen welke kant we op willen? Hoe we andersom gaan doen? Ik schrijf mijn visie maar¬†toch maar weer als opmerking in de kantlijn van de notitie. Wie weet wordt het verwerkt ūüôā

By the way … Ik kreeg een uitnodiging voor de bijeenkomst van Zuyd Living Lab. Zoals je weet denken studenten hierin natuurlijk al na over de toekomst van Zuyd. Vanavond presenteren de studenten hun inzichten en idee√ęn die ontwikkeld zijn. Ik ben erg nieuwsgierig en benieuwd wat ik hiervan leer. Blogje volgt natuurlijk.

LivingLab

Groeten,
Judith

Technologie in 2030 and beyond; een kijkje in de toekomst. Gastcollege #LA4MLI

Ha Marcel,

Vanmiddag heb ik samen met mede oud-student en gamewinner Rick Vermulst een gastcollege verzorgd voor de huidige 2e jaars studenten van de Master Leren en Innoveren. Uiteraard volg ik al sinds begin januari #LA4MLI en lees ik waar de studenten nu in het spel zitten. Je weet dat ik me vorig jaar rond deze tijd ook midden in LA4 the game bevond. Ondanks de stress die je als student in deze afronding van je studie ervaart, kijk ik met veel plezier terug op dit leerarrangement. En nu mocht ik dan als MEd-er een bijdrage leveren. Met veel plezier.

Een week geleden heb ik ze via twitter getriggerd met de video Future Vision Technology van Mediaan die jij al eerder op dit blog gedeeld hebt. Ik heb trouwens heel veel gebruik gemaakt van ons blog om trends te duiden. Na een college van de spelleiders over scenarioleren hebben we de studenten meegenomen via de future song naar de technologie van de toekomst

Vervolgens zijn we naar de FireWire-ruimte gegaan waar de ene helft van de groep gingen brainstormen over de invloed van technologie op hun scenario terwijl de andere helft aan het spelen en experimenteren was met Robot Charlie, Virtual Reality bril / Oculus Rift en  360 graden camera, 3D printen, MaKey Makey, drones.

Na afloop ben ik nog meegegaan naar de Startup Bootcamp op de High Tech Campus. Een presentatie over waar de de hardware startups mee bezig zijn, zoals 3D printing, Internet of Things, advanced robotics, lifetech medtech, cleantech, energy storage, autonomous en near-autonomous vehicles. Interessant hoe zij startups een omgeving bieden om innovaties te versnellen. En vooral dat alles gedeeld wordt.

Het sloot mooi aan op waar Rick en ik over vertelde. En ik wil eindigde met een mooie quote die ik hier hoorde en passend bij mijn adagium ‘alleen ga je sneller, maar samen kom je verder’.

you can’t know everything and you can’t hire everyone who knows everything, but if you can tap into a network of people you’re a lot smarter.

Moe maar voldaan vertrek ik zo naar huis.

groet, Judith

Vaardig,waardig,aardig #onderwijs2032 Samen.Veranderen.Doen

Misschien heb je het meegekregen Marcel? Vanmiddag kon je live volgen hoe Paul Schnabel het rapport Ons Onderwijs2032 overhandigde aan Staatssecretaris Dekker. Dit advies gaat over het toekomstgericht onderwijs eruit zou moeten zien en het is een eerste stap naar een herziening van het curriculum van het primair en voorgezet onderwijs. Misschien voor ons, werkend in het HBO, niet direct van belang, Maar uiteindelijk worden deze leerlingen wel onze studenten. Daarom goed om hier kennis van te nemen.
Wat ik mooi vind is dat de commissie zoveel mensen betrokken heeft bij de totstandkoming van dit advies. Er zijn vele gesprekken gevoerd met leerlingen, ouders, docenten, wetenschappers. Bestuurders maar ook vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en maatschappelijke en culturele instellingen gingen met elkaar in gesprek. Het is een breed gedeelde visie. Mooi. In 2016 wordt deze visie vertaald naar een vernieuwd curriculum.

Zie ook deze prachtige Touchcast. In deze interactieve animatie kan je het hele traject tot nu toe bekijken.

Onderwijs2032

Snel heb ik het rapport gescand. Wat stukjes hier en daar geknipt uit de samenvatting en hieronder geplakt:

Het Platform pleit voor¬†een vaste basis van kennis en vaardigheden;¬†Nederlands, Engels, rekenvaardigheid (inclusief wiskunde), digitale geletterdheid en burgerschap als verplichte onderdelen van het kerncurriculum. Behalve kennis ook vakoverstijgende vaardigheden, het gaat om leervaardigheden, cre√ęren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen en samenwerken.¬†Het Platform wil een afgebakend, wettelijk verankerd kerncurriculum en een keuzedeel dat past bij de school en de leerling. Het kerncurriculum schept een basis voor een samenhangend onderwijsaanbod. Versterking van de doorlopende leerlijn en niveaudifferentiatie zijn aandachtspunten voor de uitwerking van het kerncurriculum.¬†Curriculumvernieuwing komt niet van de grond zolang de manier van toetsen en examineren niet wordt aangepast. Toekomstgericht onderwijs heeft zowel aandacht voor meetbare als ‚Äėmerkbare‚Äô leeropbrengsten. Toekomstgericht onderwijs is evenmin mogelijk wanneer niet aan bepaalde condities wordt voldaan: investeren in de professionele ontwikkeling van leraren, eigentijdse lerarenopleidingen, samenwerking tussen alle onderwijspartijen en een goede digitale infrastructuur. Een stevige positie van leraren in de vervolgfase is eveneens van belang. Gezien de positieve ervaringen met de dialoog adviseert het Platform die fase interactief in te richten.

Dat Biesta veel invloed heeft gehad op de inhoud zie je vooral terug in de paragraaf ‘vaardig, waardig, aardig’

Vaardige leerlingen beschikken over een stevige basis aan kennis en vaardigheden die hen in staat stelt maatschappelijk te functioneren. Leerlingen kunnen waardig omgaan met anderen en op een verantwoorde manier bijdragen aan de samenleving. Ook vormen leerlingen in het onderwijs hun persoonlijkheid.

Dit lijkt me ook wezenlijk voor onze studenten. Ik heb al eerder geblogd nav een bezoek van Paul Schnabel aan Limburg

Mijn mening is dat Zuyd expliciet zich zou moeten profileren op ‚Äėpersoonsvorming‚Äô vanwege haar missie ‚Äúprofessionals ontwikkelen zich met Zuyd‚ÄĚ. Ik vermoed dat naar de toekomst toe je als onderwijs alleen het verschil kunt maken op de persoonlijke contacten en beleving. Dat hierbij ook ict en learning communities een ondersteunende rol in kunnen spelen, lijkt me in de huidige samenleving voor de hand liggend.

Daarom vond ik het initiatief dat ik vanmorgen toevallig via een tweet van Brigitte Schallenberg collega en MLI-er zag erg mooi: de Bildung Academie voor waardige en aardige studenten! Dit initiatief is voor universitaire studenten en alleen te volgen in Amsterdam. Een half jaar lang volg je modules waarin je werkt aan persoonsvorming en maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef. Alhoewel ik vind dat dit een integraal onderdeel zou moeten zijn van je opleiding, is blijkbaar momenteel de ervaring dat hieraan te weinig tijd aan wordt besteed. Zie ook het Bildungsdebat dat ook bij Zuyd is gevoerd maar waar ik niet veel meer over hoor. Volgens mij streef het Honoursprogramma van Zuyd dezelfde doelen na. Dit programma was alleen voor excellente studenten en bestaat inmiddels niet meer. Misschien tijd voor een revival? Maar dan wel toegankelijk voor alle studenten.

Als I-adviseur ben ik ook blij met¬†dit stukje tekst ūüôā

Het Platform vindt dat werken en leren in de digitale wereld en met nieuwe technologie√ęn tot de kern van toekomstgericht onderwijs behoren. Het gaat om vier onderdelen: dat leerlingen ICT-basiskennis opbouwen, informatievaardigheid ontwikkelen, mediawijs worden en leren begrijpen hoe technologie werkt (computational thinking). Samengevat als digitale geletterdheid.

Maar zeker ook met

Investeren in professionele ontwikkeling en samenwerking.  Leraren moeten wat het Platform betreft samen met hun leidinggevenden beter in staat zijn om in teamverband invulling te geven aan het onderwijsprogramma. Dat vereist onderwijskundige kennis, leiderschap en samenwerking binnen lerarenteams. Toegang tot inspirerende voorbeelden en (wetenschappelijk) onderzoek is daarvoor een belangrijke voorwaarde. Leraren moeten de tijd krijgen om binnen én buiten de school met collega’s en professionals te werken aan een samenhangend curriculum en kennis te delen over pedagogiek, didactiek en leerinhoud. Dat vraagt van schoolleiders een actieve, stimulerende en faciliterende rol. Bij een toekomstgericht onderwijsaanbod hoort een organisatie van de school die het leerlingen mogelijk maakt minder plaats- en tijdgebonden te leren. Het is aan de leraren om daar in samenspraak met de schoolleiding en -besturen vorm aan te geven. Het gaat bijvoorbeeld om onderwijstijd, lesvormen, de manier waarop leerlingen worden gegroepeerd en het gebruik van leermateriaal. Om van innovatieve mogelijkheden gebruik te kunnen blijven maken, is het cruciaal de kwaliteit van de ICT-infrastructuur en de bijbehorende professionalisering op peil te houden.

Hoe onze samenleving over 16 jaar in 2032 eruit zal zien? Ik weet het niet. Niemand denk ik. We hebben geen van allen een glazen bol. De enige constante factor is de verandering. Niets is zeker en de technologische ontwikkelingen gaan snel. Tsja die VUCA-wereld hè? Dus ja, ik ondersteun de ingezette koers (voor wat het waard is ;)). Ik hoop wel dat dit niet pas in 2032 gerealiseerd is. Het zijn ontwikkelingen die nu al spelen, en niet alleen in het PO en VO, maar zeker ook in het HBO,

Ronald Buitenlaar vroeg¬†via twitter om een samenvatting van het advies in drie woorden. Voor de hand liggend was natuurlijk de mooi gevonden termen ‘vaardig, waardig, aardig’ te tweeten. Dat deed ik dan, maar daarna noemde ik ‘samen veranderen doen’.¬†Mijn kernwoorden bij elke vorm van samenwerken, onderwijs en vernieuwing.

groeten,
Judith

Reactie op: Open Leerruimtes en de rol van de bibliotheek

Ha Judith,

In je blog Open Leerruimtes en de rol van de bibliotheek vraag je om mijn mening met betrekking tot de invulling van onze leerruimtes en de rol die de mensen van de bieb kunnen spelen hierin. Ik vind het lastig om ver in de toekomst te kijken rondom de leerruimtes. Ik zie een hololens, een mobiele telefoon en een aantal beeldschermtafels en wanden voor me. Holodeck-achtig in te richten omgeving, waarbij je in het fysieke gedeelte mensen kunt ontmoeten. Koffiedrinken, kletsen, eten, spelen, lezen, vergaderen. Vooral met elkaar.

Maar eerlijk gezegd had ik al gedacht dat we daar zouden zijn. En wat zie ik dan in de praktijk: onze ruimte waar studenten en docenten door elkaar kunnen werken wordt in principe alleen nog door studenten gebruikt. De vraag, maar ook het aanbod van en voor onze mediamuur is beperkt. Hebben we als Zuyd ruimte om (startende) ondernemers bij ons op locatie te laten werken?

En de bibliotheek, die probeert te veranderen dat zie ik wel. Maar krijgen ze de ruimte om dat zo snel te doen als dat nodig is. Naast voorlopers moeten ze ook overtuigers worden, aangezien onze docent en studentpopulatie nog niet zo ver is. Tenminste zo lijkt het…

Alhoewel studenten projectwerk via whatsapp, Skype of andere tools doen, maar ook kritiek hebben op te weinig projectruimtes. En toch ook de bibliotheek niet als alternatief zien. Die stap is noodzakelijk, voordat we verder de open ruimtes kunnen invullen.

Nog geen antwoord op je vraag… Meer een gedachtegang en een kleine blik vanuit het huidige verhaal.

Oke poging 2: Ik denk dat de bibliotheek een rol moet spelen om te herkennen, erkennen en het leren kennen van de open leerruimtes die er overall zijn: Thuis, studentenhuis, gemeentehuis, schoolgebouw, openbare bibliotheek, buitenlucht, stationsrestauratie, van der valk, …<zelf invullen>… Want uiteindelijk stokt het daar. Die hololens komt er wel, de telefoons worden de komende jaren met nog sterkere chips en batterijen uitgerust. Het delen van data, de opslag en de analyse zal in de komende jaren een vlucht nemen. Ik ben er van overtuigd dat het niet aan de technologie zal liggen, daar hoeft de bibliotheek niet bij te helpen, maar aan het bewustworden van de wereld als leerplek daar moet de bibliotheek aan werken.

Hmmm vind ik zelf een beter beeld ūüėČ Ben benieuwd wat onze bibliotheekcollega’s er van vinden.

Groet Marcel

Hey Marcel,
Ja, ik ben ook benieuwd naar reactie van onze bibliotheekcollega’s. Nu jij gereageerd heb, zet ik hierbij ook nog maar het artikel dat ik gisteren via Scoop.It had gedeeld:¬†Who says libraries are dying? They are evolving into spaces for¬†innovation¬†met de conclusie dat de toekomst om de dienstverlening gaat: “Libraries in the 21st century are going to be less about books and more about the services that library staff provide to their community”. Zie ook de trends en uitdagingen volgens het Horizon Report 2015 for libraries

The library of the future, whether the physical space or its digital resources, can be the place where you put things together, make something new, meet new people, and share what you and others bring to the table. It’s peer-to-peer, hands-on, community-based and creation-focused. (Miguel Figueroa of the Center for the Future of Libraries)

Judith

%d bloggers liken dit: