Categorie archief: Visietraject Zuyd Bibliotheek
I-competenties #VisieZuydBibl
Dag Marcel,
We hebben op ons blog nog geen aandacht geschonken aan het proefschrift van Zuyd-collega Frans Jacobs: Slagvaardig met ICT. Met het oog op het Visietraject Zuyd Bibliotheek wilde ik eens kijken wat ik hieruit kon halen. Ik heb niet het hele proefschrift gelezen, maar op enkele zoektermen gescand zoals bibliotheek-informatievaardigheden-21st century skills. Ik las hierin dat ik niet moet spreken over informatievaardigheden maar over competenties omdat in de wereld van HRM en beroepsonderwijs competenties behalve vaardigheden ook bestaat uit houding en kennis. Daarom heb ik het nu over I-competenties. Want digitale comptenties zijn zeer belangrijk bij zoeken naar informatie in digitale databestanden en het verwerken van deze informatie.
Frans ontwikkelde 12 ontwerpprincipes voor leeromgevingen die bij deze tijd horen
Zowel bij de besturende als primaire processen zie ik een ondersteunende rol voor de bibliothecaris mbt het ontsluiten en beschikbaar stellen van (digitale) informatiebronnen, maar ook in het coachen van de I-competenties van de medewerkers en studenten.
Frans Jacobs stelt in zijn samenvatting:
Verlangde competenties van vooral hoger opgeleiden voor het digitale tijdperk staan bekend als 21st century skills. Dit zijn belangrijk geachte competenties voor leren, informatie, media, ICT, levensloop en carrière. In een vergelijking van diverse modellen voor 21st century skills blijkt dat digitale competenties daar de kern van vormen. De voordelen van digitale competenties zijn sociaal, economisch, civiel, cultureel, maatschappelijk en hebben betrekking op gezondheid. Risico’s bij onvoldoende digitale competenties liggen op persoonlijk vlak, gaan over veiligheid en privacy, verantwoord, ethisch en legaal gebruik, kritisch inzicht in digitale media en toenemende ongelijkheden (digital divide).
In het persbericht op de Zuydsite staat dat de hbo-student onvoldoende digitale competenties hebben. Niet alleen studenten beschikken over onvoldoende I-competenties, ook medewerkers (docenten) beschikken over ontoereikende digitale competenties, zoals in het Ctrl Alt Delete rapport van Alexander van Deursen te lezen is. Deze onderzoeker stelt dat meer geïnvesteerd moet worden in skilled servicedesks en trainingen op het gebied ict- en informatievaardigheden waarbij het elkaar helpen de meest efficiënte oplossingsmethode is. Daarom kan zo’n Learning and Teaching Centre waar Pieter Dekkers over blogde voor Zuyd zo waardevol zijn, waarbij ook Zuyd Bibliotheek van toegevoegde waarde kan zijn.
Onze collega Jack Pleumeekers heeft in zijn essay Help! De stroom valt uit ook betoogt: de aandacht voor en het ontwikkelen van digital media literacy (ofwel I-competenties ;)) is de belangrijkste kritieke uitdaging voor de komende jaren genoemd. Het Horizon Report van Educause spreekt al enige jaren over ’key skill voor elke discipline en professie’.
Faculty training still does not acknowledge the fact that digital media literacy continues its rise in importance as a key skill in every discipline andprofession. Despite the widespread agreement on the importance of digital media literacy, training in the supporting skills and techniques is rare in teacher education and non-existent in the preparation of faculty. As lecturers and professors begin to realize that they are limiting their students by not helping them to develop and use digital media literacy skills across the curriculum, the lack of formal training is being offset through professional development or informal learning, but we are far from seeing digital media literacy as a norm. This challenge is exacerbated by the fact that digital literacy is less about tools and more about thinking, and thus skills and standards based on tools and platforms have proven to be somewhat ephemeral.
Horizon Report 2013, p. 9
Tijdens de interviews van het visietraject was hoorde ik tot mijn blijdschap dat onderzoeksvaardigheden bij vele opleidingen al als leerlijn wordt aangeboden. Over de vraag of de bibliotheek als organisatie een rol moet spelen in het verzorgen van informatievaardigheden aan studenten blijkt enige discussie. Uiteraard zou iedere docent deze competentie moeten bezitten zodat zij ook deze competentie van hun studenten goed kunnen beoordelen. Geïnterviewde docenten erkennen dat zij hier wel wat ondersteuning in kunnen gebruiken, zij zien een grote meerwaarde om dit samen met de bibliothecaris op te pakken cq voor te zetten.
@danahlongley
In de missie van Zuyd staat dat we studenten opleiden tot waardevolle professionals. Zuyd Bibliotheek heeft expert-kennis op het gebied van information literacy (zie afbeelding hierboven). In samenwerking met het onderwijs kunnen bibliothecarissen hierbij een belangrijke rol vervullen.
“Bibliotheken blijven goudmijnen” schrijft Frans in zijn voorwoord van zijn dissertatie. En daarmee bedoelt hij niet alleen de collectie want hij bedankt de medewerkers 🙂
Judith
Open Onderwijs en Onderzoek #VisieZuydBibl
Goedenavond Marcel,
Het was een enerverend dagje vandaag. Vanmorgen stond een bijeenkomst met bibliothecarissen op de agenda waar we de stand van zaken van het Visietraject presenteerden. Daarna heb ik samen met het I-team een bijeenkomst over I-strategie voorbereid.
In beide trajecten staat de bibliotheek centraal als het gaat om open kennis delen.
@ afbeelding
Tijdens de interviews (al zo’n 100 geïnterviewden tot nu!) die we in het kader van het Visietraject voeren, komt de rol van de bibliotheek mbt beschikbaar stellen en ontsluiten van onderwijs- en onderzoeksmateriaal regelmatig ter sprake. Hoewel verschillende geïnterviewden vinden dat het open kennis delen een vanzelfsprekende competenties van een professionele kenniswerker behoort te zijn (en dat de rol van de bibliotheek hierbij marginaal zou moeten zijn) is dat in de praktijk (nog) niet zo. Ik ben het trouwens wel met deze geïnterviewden eens wat betreft de noodzaak van deze competentie voor onze medewerkers en studenten. 🙂 In mijn bijdrage in SURFmagazine van dec. 2012 ‘Open Onderwijs? Gewoon doen!’ heb ik dat ook benoemd. Wilfred Rubens en Wim Didderen (OU) hebben voor hun bijdrage aan het Trendrapport Open Educational Resources 2013 onderzocht wat de menselijke factor is bij de acceptatie van OER. Wat bepaalt de bereidheid om te delen? Zij benoemen de weerstanden die optreden bij implementatie van OER vanuit het perspectief van veranderingen. Waarvan de belangrijkste zijn:
- gebrek aan institutionele ondersteuning
- vrees voor kwaliteitsverlies en gezichtsverlies
- gebrek aan vaardigheden van gebruikers
- onduidelijk persoonlijk belang van docenten
Rubens en Didderen concluderen dat Open Educational Resources pas duurzaam gebruikt gaan worden als instellingen beleid ontwikkelen en toepassen dat gericht is op aceptatie, ondersteuning en kwaliteitszorg. Het begint volgens hen bij het serieus nemen van de weerstanden.
De ondersteunende rol van de bibliotheek is dus belangrijk om docenten hierbij van dienst te zijn.
In hetzelfde Trendrapport OER 2013 staat ook een bijdrage van Cora Bijsterveld (TU Delft) over De nieuwe rol van de bibliotheek bij content curation. Docenten en onderzoekers hebben volgens Bijsterveld vaak de tijd niet om de content (open onderwijsmateriaal) te verzamelen die online aanwezig is. “Belangrijk voor goede content curation is dat de content op een betekenisvolle manier wordt verzameld rond bepaalde thema’s.” Op zich is dit geen nieuwe taak voor bibliothecarissen, verzamelen en ontsluiten van informatie is immers al sinds oudsher hun core business, alleen de tools zijn wat veranderd ;).
In de basisprincipes van een gezamenlijk I-strategie voor hoger onderwijs en onderzoek (SURF) wordt de bibliotheek ook nadrukkelijk genoemd ivm de samenwerking en kwalteit van onderzoek. “Bibliotheek worden verantwoordelijk gehouden voor de opslag en toegankelijkheid van onderzoeksgegevens na afronding van een onderzoek, omdat structurele borging van toegankelijkheid van onderzoeksgegevens belangrijk is. Daarnaast maakt digitalisering de rol van de bibliotheek voor het vindbaar maken van gegevens en informatie belangrijker. Toegankelijkheid van gegevens en informatie is sterk afhankelijk van beschikbare metadata. De kwaliteit en beschikbaarheid van meta-data moet structureel worden geborgd.”
Daarnaast zie ik ook nog een rol voor de bibliotheek weggelegd om te informeren met betrekking tot open access en het legaal gebruik van auteursrechtelijk materiaal van anderen. OER en open access zijn natuurlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden.
De bibliotheek is belangrijk voor Zuyd en blijft ook in de toekomst belangrijk. Tenminste dat vind ik, en gelukkig velen met mij.
Bovenstaande punten komen zeker terug in het Visietraject van Zuyd Bibliotheek dat over een maand gepresenteerd wordt aan ons College.
Judith
Op bezoek bij: Bibliotheek van Haagse Hogeschool #visiezuydbibl
Dag Marcel,
Enige tijd geleden heb ik eindelijk eens een bezoekje gebracht aan mijn oud-collega, tweep en vriendin Leen Liefsoens in haar ‘nieuwe’ (inmiddels al weer ruim 1 jaar) werkomgeving bij de Haagse Hogeschool. Dat was een gezellige dag 🙂
Onlangs zijn collega’s van Zuyd Bibliotheek, locatie Havikstraat waar Leen van 2004 tot 2007 heeft gewerkt, ook geweest. Monique Triepels heeft een blogbericht geschreven over dit bezoek.
OUR 2bejammed GUEST: Monique Triepels
Na veel heen- en weer gemail was het dan eindelijk zover. Een delegatie van de Bibliotheek Havikstraat, aangevuld met enkele oud collega’s toog naar het Haagse. We hadden er een afspraak met onze oud-collega Leen Liefsoens. Ze had afgelopen jaar haar master “culturele informatiewetenschap” gehaald en we konden helaas niet op haar master-party komen, vandaar dat we dit gemis nu inhaalden en dan tevens van de gelegenheid gebruik konden maken om kennis te maken met de Haagse Hogeschool Bibliotheek. Na een hartelijk welkom met een heerlijke uitgebreide lunch, begaven we ons naar het instructielokaal van de bibliotheek. Aan de hand van een schitterende prezi presentatie werden we door Leen op de hoogte gesteld van het reilen en zeilen binnen de bibliotheek van de Haagse Hogeschool.
De Haagse Hogeschool is een van 5 grote hogescholen (22.700 studenten) in Nederland en zit op één centrale locatie (3 kleinere vestigingen uitgezonderd). We waren dan ook onder de indruk van de gigantische gebouwen en de schitterende centrale hal. De bibliotheek is direct toegankelijk vanuit de centrale hal en verdeeld over twee verdiepingen. De bibliotheek valt, organisatorisch, als een aparte dienst rechtstreeks onder het CvB met Jan Companjen aan het hoofd. Er zijn in totaal 19 medewerkers. Wat meteen opviel, was dat, doordat er sprake is van één grote locatie er enorm veel winst kan worden behaald op het gebied van efficiency. Veel werkzaamheden worden centraal dus, voor alle opleidingen, uitgevoerd. Elke bibliothecaris (documentaire informatiespecialist) heeft naast zijn/haar verantwoordelijkheden voor een aantal opleidingen eigen activiteiten die voor het geheel worden uitgevoerd. Denk aan IBL, tijdschriftenbeheer, e-books, elektronische helpdesk etc., ondersteund door het administratief personeel. Er is één bibliothecaris die zich uitsluitend bezig houdt met de databanken.
Rond verschillende onderwerpen zijn werkgroepen opgericht die zich bezig houden met de website, communicatie, interne processen etc.
We waren dan ook wel behoorlijk jaloers op de efficiënte werkwijze.
De enorme omvang en de daardoor noodzakelijke centrale benadering heeft natuurlijk ook nadelen. Er is naar ons idee relatief weinig contact met het onderwijs mogelijk en de bibliotheek heeft geen taak als het gaat om onderzoek en lectoraten. Er kan maar weinig specialistisch werk voor één opleiding worden uitgevoerd. De bibliotheekinstructie (Bibits) en de instructie informatievaardigheden (Hit) zijn voor alle opleidingen gelijk en worden digitaal gegeven. De bibliothecaris geeft een korte inleiding waarna de studenten zelf aan de slag gaan. Aan het einde volgt een toets. Deze instructies worden door een extern bedrijf gemaakt in overleg met de bibliotheek. Dit is natuurlijk, hoewel heel efficiënt, een vrij starre uitvoering van de instructies. Er kunnen momenteel nog maar ca. 2 x per jaar aanpassingen worden gedaan.
Na dit theoretische gedeelte volgde nog een korte rondleiding door de bieb en trok het hele gezelschap richting Haagse binnenstad voor een afsluitende high tea 🙂
Deze foto’s heb ik gemaakt tijdens mijn bezoek
Dank je wel Monique en dank je wel Leen voor het delen.
Groet,
Judith
Wat is de ROI van de bibliotheek? #VisieZuydBibl
Tja Marcel,
Wat moet je als bibliotheek als uitleencijfers minder belangrijk worden? Als de trend is dat minder boeken worden aangeschaft? Hoe overtuig je bestuurders van de toegevoegde waarde van de bibliotheek voor het onderwijs? Wat is dan de ROI van de bibliotheek?
Jij kent ook die geweldige reactie van Gary Vaynerchuk op de vraag wat de ROI is van Social Media. In een paar minuten maakt hij korte metten met marketeers die contacten alleen maar willen vertalen in geld en waarde kunnen uitdrukken in getallen. Zij begrijpen de waarde van relaties niet. Er is meer dan cijfers. Ik snap wel dat cijfers snel inzicht geven om zaken te beoordelen. Maar cijfers zijn ook eenzijdig omdat ze niet in staat zijn complexe materie te kwantificeren.
Toch meten we omdat we willen weten. Onlangs is de benchmark voor HBO-bibliotheken 2011 verschenen, ook Zuyd bibliotheek heeft daarvoor cijfermateriaal aangeleverd. Daaruit zou je de conclusie kunnen trekken dat Zuyd Bibliotheek nog erg veel fysiek materiaal heeft en weinig elektronische tijdschriften bezit. Maar het is maar hoe je telt, als Zuyd alle tijdschriften uit de databanken meetelt heeft ze er ook veel meer dan de paar die nu in de tabel vermeld staat. Wat is de waarde van deze cijfers? Over de jaren heen kan je trends zien: afname van fysieke collectie tov toename van digitale collectie. Heb je voor deze conclusie deze cijfers nodig? Het zegt toch niets over de aanwezigheid van de bibliothecaris in het onderwijs. Het zegt niets over de kracht van deze relaties. Moet de bibliotheek zich niet meer richten op de menselijke interactie die nodig is voor informatiedeling? Als bibliotheken goed luisteren naar de gebruikers dan moet er niet gedacht worden in termen van ROI maar moeten zij gewoon doen!
Maar Judith, is dat wel zo? 🙂
Moeten de bibliotheek hun toegevoegde waarde ook niet kunnen aantonen? Annuska Graver, hoofd mediatheek NHTV Breda vindt van wel. Bibliothecarissen roepen te vaak dat ze onmisbaar zijn. In Digitale Bibliotheek nr. 10, 2012 staat een interessant artikel over het balanced scorecard project van deze bibliotheek. Zij maken gebruiken van de Bibliotheek Scorecard van Ingressus. Een balanced scorecard bestaat uit verschillende soorten ISO-indicatoren die een genuanceerd beeld kunnen geven van de prestaties op verschillende facetten.
Annuska Graver is van mening dat je je moet kunnen verantwoorden over de inzet van middelen. Dat is meer dan interne cijfers ophoesten: Graver wil de effectiviteit van de mediatheek kunnen aantonen richting haar financiers, die willen weten wat de mediatheek toevoegt aan het primaire proces. Graver:
Cijfers komen uit onze processen of uit onze systemen, cijfers kunnen afkomstig zijn van andere afdelingen of van externe leveranciers. Voor alle cijfers die we aangeleverd krijgen, geldt dat we moet controleren of ze juist en volledig zijn. Sommige cijfers zullen we zelf moeten genereren door middel van onderzoek. Dat geldt bijvoorbeeld voor klantgegevens. Daarom hebben we voor 2013 ook veel meer klantonderzoek door middel van vragenlijsten op de begroting staan. We weten vaak wel wat de context is van de vraag die studenten aan de balie stellen. Maar we leggen het niet vast, waardoor we niet veel meer hebben dan een indruk. We kunnen nog niet aan de toegangspoortjes zien van welke academie de student afkomstig is. Ook bij de uitleen kan in het mediatheeksysteem dat onderscheid nog niet gemaakt worden, al zijn we al jaren bezig met het zoeken naar een oplossing. We hebben niet alle studenten in kaart. We weten bijvoorbeeld ook niet precies hoeveel klachten er zijn. Of hoe vaak gebruikers iets niet kunnen vinden of misgrijpen. We weten wel dat het aantal IBL-aanvragen vanuit NHTV groeit. We kijken natuurlijk naar de inhoud van de aanvragen. Groeit het omdat mensen de mogelijkheid hebben ontdekt, omdat er meer onderzoek wordt gedaan of omdat onze collectie tekortschiet?
Ook al heb ik niet veel met cijfertjes 😉 ik heb wel meer vertrouwen in zo’n tool omdat naast het monitoren van het eigen functioneren van de bibliotheek het verbeteren van de dienstverlening aan de hand van de gestelde doelen centraal staat.
De (financiële) waarde van de bibliotheek blijft lastig te bepalen. Dat las ik ook op een blogbericht van Anneke Dirkx, waar verwezen werd naar een website LibValue waar heel veel informatie over de ROI van (academische) bibliotheken te vinden is.
Ook al kunnen we (nog) geen cijfers overleggen, het is in ieder geval fijn om tijdens de interviews te horen dat Zuyd Bibliotheek een belangrijke toegevoegde waarde heeft voor het onderwijs van Zuyd.
Groet,
Judith
Know-Show-Tell & Smile :) #VisieZuydBibl
Tja Marcel, een paar weken geleden kreeg ik deze tweet van Maikel met een verwijzing naar dit stereotype imago van een bibliothecaris: iemand die nooit lacht en alleen maar tot stilte maant met het opgeheven vingertje. En dan die kleding *gruwel*.
@jujuutje Ah, het uiterlijk (en stereotype) moet je even wegdenken 😉 Meer om de woorden “Librarian” en “Action-figure” 😉
— Maikel Andelbeek (@maikel124) 10 januari 2013
Zo wordt toch nog vaak tegen een bibliothecaris ofwel informatieprofessional aangekeken. Anneke Dirkx publiceerde op haar blog Infobesitas: Glimlachend blauw met een bordje over een artikel uit The Journal of Academic Librarianship. Onder 1015 bezoekers van de universiteitsbibliotheek van de University of Michigan werd onderzocht ‘Heeft de eerste indruk die een bibliotheekmedewerker wekt invloed op het stellen van vragen aan een bibliotheekbalie?‘ En de uitkomst?
- Een glimlach nodigt uit tot het stellen van vragen
- Iemand aankijken nodigt ook uit, en als je ergens anders naar kijkt, dan liever naar een computer dan in een boek zitten te turen
- Een naambordje werkt positief
- Mannen in pak (formele kleding) nodigen méér uit dan vrouwen in formele kleding
- Vrouwen in informele kleding nodigen méér uit dan vrouwen in formele kleding
- Van alle kleuren kleding is blauw heeft blauw de meeste voorkeur, rood schrikt af
Betekent dit nu bedrijfskleding voor Zuyd Bibliotheek? Nou, ik dacht ’t niet! 🙂 Een naambordje is welicht wel het overwegen waard. Een positieve attitude van de informatieprofessional vind ik een basisattitude. Dat is ook te lezen in het boek The Agile Librarian’s Guide to Thriving in Any Institution van Michelynn McKnight
Ik heb McKnight horen spreken tijdens het Jubileumcongres van de NVB. Hoewel de meningen over haar keynote nogal verdeeld waren (degelijk, saai, te Amerikaans) vind ik hetgeen zij daar vertelde waar was. Geen nieuwe boodschap, maar wel een die we ons nu eens ter harte moeten nemen:
Doing better what we have always done well
Als informationprofessional moeten we ‘agile'(wendbaar) zijn, zegt Michelynn McKnight. Niet zeuren en klagen maar flexibel en nieuwsgierig zijn. “Stay curious”, wie zei dat ook al weer? 😉 McKnight zegt dat we proactief moeten zijn anders lopen we achter en we moeten diensten aanbieden voor onze klanten er om vragen. Haar presentatie is nog via Slideshare beschikbaar.
In mijn zoektocht naar de i van Zuyd heb ik al geschreven dat voor mij een bibliotheek betekent: van collectie naar connectie. Ik zie een netwerkende ‘roving’ bibliothecaris die met tablet rondzwerfd, ook in de inspirerende ontmoetingsruimtes die dicht bij het onderwijs gesitueerd zijn. De informatie-adviseur als (kritische) wegwijzers in informatiedoolhof voor studenten en docenten. En daarnaast ‘embed’ is in onderwijs en onderzoek en zo gezamenlijk verantwoordelijk is voor bronnengebruik en informatievaardigheden als onderdeel van het curriculum.
Als informatieprofessional meebewegen en onderdompelen in de wereld van de gebruiker, niet collectie centraal maar de gebruiker als uitgangspunt dat zegt ook Edwin Mijnbergen in zijn artikel De informatiespecialist van morgen is vrij.
Het Visietraject zal duidelijk maken welke kant het op gaat met Zuyd Bibliotheek. Dan zullen we vervolgens ook moeten benoemen welke vaardigheden voor de bibliotheekmedewerkers daarbij horen. Ik hoop tijdens de bijeenkomst met de bibliothecarissen hierover al eens na te denken. Liesbeth Mantel heeft bij UB van TU Delft binnen het project IKwerk! 6 persona’s ontwikkeld, een mooi uitgangspunt. Ik ga Liesbeth eens bellen. Ze wilde toch ook nog eens bij jou bij jullie mooie nieuwe werkplekken komen kijken? Kunnen we dat misschien combineren … 🙂
Groet,
Judith
2 BE JAMMED 