Categorie archief: 21st century skills
21st century skills zijn: ICT geletterdheid, informatievaardigheden, sociale en/of culturele vaardigheden (burgerschap), samenwerking en communicatie. Maar ook creativiteit, kritisch denken, en probleemoplosvaardigheden.
Een ander vak? #nvb11
Marcel, in mijn blog van maandag heb ik de 2 interessante presentaties besproken die ik tijdens het NVB congres heb gevolgd.
Wat er die dag nog meer gebeurde ….
Het was een klein feestje, zoals ik al twitterde. Nou ja klein, er waren zo’n 1100 man in de Reehorst. Maar voor mij zat de meerwaarde, net zoals bij de Onderwijsdagen, in de ontmoetingen en het netwerken. Ik heb weer verschillende bloggers en tweeps gesproken, maar ook ontmoetingen gehad met oud collega’s en studiegenoten. Mensen die ik al heel lang niet meer had gezien en mensen die ik tot donderdag alleen online had gesproken. Het was gezellig. Zo ook de afterparty met Leen die me nog verraste met een verlaat verjaardagskado: de biografie van Steve Jobs, blog volgt tzt …. 🙂
Maar inhoud van die dag … mwah…. er is vooral veel achteraf gediscussieerd over de discussies.
Het thema van de dag was : een ander vak
In het voorwoord van de (voor mij overbodige) programmagids wenst de voorzitter Michel Wesseling ons
een inspirerend congres toe die uitnodigt om nieuwsgierig te zijn, de discussie aan te gaan en vooral om te leren. Leren hoe de nieuwe wereld er uitziet, wat onze rol is en hoe we die gaan invullen.
Het ochtendprogramma was plenair waar Het Debat centraal had moeten staan. Stine Jensen (filosoof), Geert Lovink (mediatheoreticus …) en Marleen Stikker (burgemeester van De Digitale Stad) zouden ieder een korte (10 minuten) visie geven op het thema. Al deze presentaties liepen uit, dus was er weinig tijd meer over voor Het Debat dat door Pieter Jan Hagens geleid werd.
De discussiepunten waren ‘zoeken naar informatie’, ‘sociale netwerken’en ‘de toekomst”. PJ had zich niet zo goed voorbereid op de doelgroep. Informatieprofessionals weten natuurlijk wel dat mediawijsheid vanaf basisonderwijs belangrijk is, dat Google zoekresultaten manipuleert / personaliseert, dat Open Content de toekomst zou moeten zijn. Bekende discussie. Peter Beckers (docent die het boek van HNW volgens Generatie Y heeft begeleid) brak terecht in, maar dat leverde alleen een pinnige reactie van Stine Jensen op. De opmerking van een meneer voor mij dat hij niet precies wist wat de consequentie was van het weigeren van iemand op LinkedIn, leverde hoongelach op. Maar wel stoer dat iemand dat durft toe te geven in zo’n gezelschap. Ja, niet alle bibliothecarissen zijn zo social-media-vaardig, dat is ook een gegeven.
Jammer dat de discussie vooral ging wantrouwen; niets (op internet, Google, sociale netwerken) is meer te vertrouwen, wat is nog ‘waar’? Ook ik heb studenten altijd geleerd om je bronnen te checken, maar om nou zo achterdochtig te worden en niets meer te vertrouwen. Zo zit ik niet in elkaar, mischien ook wel naïef?
Het was vooral leuk om de discussie op twitter te volgen. Dat moest wel via 3G want de wifi was (weer) waardeloos 😦
Volgend jaar bestaat de NVB 100 jaar. Ik zou tijdens dit jubileumcongres meer geïnspireerd willen worden door 1 of 2 inhoudelijk sterke keynotes. Laat zo’n debat maar in kleinere settings plaatsvinden. Ik vond het jammer dat Stine Jensen niet meer tijd had om haar verhaal te vertellen. Hoewel ik haar verhaal over het intiem kapitaal (waarover ik al eens geblogd heb) ken, vond ik haar wel de spreker die me het meest boeide.
Ik hoorde dat bij de track ‘het vak’ ook veel discussie tussen opleiding (IM, IDM, GO) en werkveld had plaatsgevonden over de inhoud van het curriculum. Ik vind het wel jammer dat ik de presentatie van Josje Calff gemist heb, via een tweet heb ik haar artikel over KID-management gelezen.
In onderstaande afbeelding die in haar artikel staat, staan vaardigheden en competenties van een KID-er benoemd. Want ons vak draait om het managen van vastgelegde Kennis-Informatie-Data; vastgelegd in welke vorm dan ook. Annerie blogde hier onlangs ook nog over: Fuck Google Ask Me!.
De conclusie van Josje (en ik denk dat ze gelijk heeft) is dat dé bibliotheekopleiding niet meer bestaat omdat functies binnen bibliotheek behoorlijk ver uit elkaar zijn gegroeid, dat zie je wel in dit plaatje
Maar deze presentatie heb ik dus gemist. Zo ook die van Liesbeth en Gerard van de track Het Nieuwe Werken, maar gelukkig heb ik daar de slides nog van en de f2f-contacten. 🙂 Over HNW en bibliotheek wijd ik nog wel een apart blogje.
Mijn keus viel op de ‘Happe.ning’ track van Bibliotheek2.0, waar een mooie Twoppy voor beschikbaar was! Over de presentaties van UBA (de catalogus-Facebook app) en HvA (de korte kennisclips) heb ik eergisteren geblogd. Wilma heeft alle presentaties van deze track verzameld. Handig 🙂
Ik wil nu alleen nog even inzoomen op de presentatie ‘Librarians: embedded OR embarrassed’. Ik was vooral embarrassed, de presentatie miste helaas wat diepgang en monde vooral uit in de discussie over de benaming van ons vak: ben je nou bibliothecaris, informatiespecialist of information brooker. Tsja, what’s in a name.
Uit al deze discussies kan je concluderen dat het slecht gesteld is met de profilering van ons beroep. Terwijl overal geroepen wordt dat informatievaardigheden/mediawijsheid zo enorm belangrijk is, krijgen wij het maar niet duidelijk dat dit de ‘core-business’ van de bibliothecaris is.
Ruim 30 jaar geleden toen ik aan de opleiding Bibliothecaris begon, werd mij al gevraagd: “wat leer je dan? Stempeltjes zetten?” Hoe kan het toch dat mijn beroep zo onderkend wordt, terwijl in Groot-Brittanië / Verenigde Staten de ‘librarian’ een gerespecteerd beroep is. Librarians zijn daar meer maatschappelijk georiënteerd (de felle tegenstand tegen de Patriot Act) en zijn meer betrokken bij ICTO (vele bijdrage van bibliotheken tijdens de Educause)
Komt het omdat wij steeds maar discussie hebben over de naam? Dan ben je weer ‘mediacoach’ in een ‘kenniscentrum’ en dan weer ‘informatiebrooker’ in een ‘studielandschap’ om op deze manier aan te geven dat we meer doen dat boekje uitlenen? Laten we nou eens stoppen met oeverloze discussies over het al dan niet een embedded librarian zijn of een participerende bibliothecaris te zijn. Laat we vooral door te DOEN onze meerwaarde tonen.
Zoals ik altijd bepleit dat docenten mee moeten gaan in een veranderende samenleving, zo geldt dat zeer zeker ook voor de bibliothecaris. Ook binnen Zuyd bibliotheek staan we voor deze uitdaging. Zo’n 20 jaar geleden schreef ik al een beleidsnotitie waarin ik als motto een citaat van een oude Romein had opgenomen:
“Tempora mutantur, et nos mutamur in illis“ (De tijden veranderen en wij veranderen mee)
Dit is al duizenden jaren ‘waar’.
groetjes,
Judith
PS
Ik ben natuurlijk niet de 1e die over het congres geblogd heeft
Tijdens het congres werd er live geblogd door Jan Klerk en Dymphie, zo knap vind ik dat!
LeenLief heeft uiteraard al uitgebreid geblogd, Moqub beschrijft ook waarom ze volgend jaar waarschijnlijk niet komt en Tenaanval blogt over haar voorzittersrol bij de Happe.ning track.
en hoewel ik m niet besteld had *foei* heb ik wel zo’n uniek biebshirt gescoord! Thx Jeroen!
Update 25-11-2011
Link naar alle presentaties van het NVB Jaarcongres 2011
Bloggen en Auteursrecht
Hallo Marcel,
Het is deze week Open Access week. Vorige week ook, maar toen genoten wij van onze herfstvakantie 🙂
Op de website van Zuyd Bibliotheek zal daarom deze week dagelijks geblogd worden over een aspect van Open Access. Ik heb hiervoor 2 blogartikelen aangeleverd: over Stichting PRO & Creative Commons en Plagiaat & Ephorus. Naar aanleiding van een opmerking van Luuk over het gebruik van YouTube filmpjes in ons blog bedacht ik dat het ook wel interessant was om in ons blog aandacht aan te besteden.
Auteursrecht staat de laatste tijd ook bij onze hogeschool volop in de belangstelling. Hierbij zijn het vooral de onderwerpen: gebruik van andermans materiaal in papieren en digitale readers (Stichting PRO) en plagiaatpreventie (gebruik van Ephorus). Het werk van ons auteursrechtloket wordt inmiddels al zeer gewaardeerd.
Open Access weken vinden plaats om bekendheid en bewustwording te creeëren. Hierbij staat centraal dat wat met publieke middelen gefinancieerd en gepubliceerd is ook publiek toegankelijk en hergebruikt moet worden. Natuurlijk wil iedereen de credits krijgen voor datgene hij/zij heeft gepubliceerd, maar waarom niet delen en laten hergebruiken? Creative Commons is de basis van crowdsourcing en co-creatie
Met een Creative Commons licentie behoud je je auteursrecht, maar sta je anderen toe om jouw werk te kopiëren en te verspreiden jouw op voorwaarde dat zij naam vermelden en aan alle voorwaarden voldoen die jij hier specificeert (bron)
In onderstaand filmpje van Creative Commons New Zealand wordt duidelijk uitgelegd wat Creative Commons is en welke licenties er zijn.
Op ons blog publiceren wij onder CC – BY – SA dat betekent dat anderen teksten van ons blog mogen gebruiken maar met Naamsvermelding en Gelijkdelen (dus onder dezelfde CC-licentie).
Bloggend is het gemakkelijk om je bronnen te vermelden. Het is een kwestie van een hyperlink toevoegen, een uitgebreide bronnenlijst aan het eind van een blogpost is niet nodig. Hyperlinken mag altijd, ook in een elektronische leeromgeving (wel openen in een nieuw venster). Als je hyperlinkt, maak je geen inbreuk op het auteursrecht, het wordt gezien als een soort voetnoot. Lees meer >>
Docenten die internetbronnen willen gebruiken in hun Blackboardomgeving raad ik altijd aan om te linken naar deze informatie en niet de teksten te downloaden en als Word/ pdf op te nemen. Want zodra je teksten downloadt en uploadt in Blackboard krijg je te maken met Stichting PRO.
Ik ga nog wel eens over de schreef met afbeeldingen. Als ik foto’s invoeg (die ik dus download -via Google / Flickr CC– en upload) in een blogpost zet ik daar niet altijd de bron bij, dat is niet zo netjes van me. Ik zie collega bloggers dat veel netter doen. Ik ga daar meer op letten.
Nu even terug naar de opmerking van Luuk over het gebruik van YouTube filmpjes. Als je het netjes doet zou je hier ook bij je bron bij moeten zetten, volgens hem. Volgens mij is een videofilmpje embedden net zoiets als hyperlinken, je downloadt immers niets. Ik heb het nog eens even nagezocht. Hoe het juridisch precies zit, heb ik niet kunnen achterhalen. De meningen over embedden zijn nog al verdeeld. Ik ben het eens met de visie van Bits of Freedom die vindt ‘embedden’ geen auteursrechteninbreuk.
YouTube biedt immers zelf de mogelijkheid van embedden aan. Sommige video’s zijn niet te embedden en alleen af te spelen op het YouTube-kanaal zelf. Rechten worden dan via YouTube geregeld. Via de optie <meer weergeven> is te bekijken onder welke licentie de video is gepubliceerd.
Auteursrechten worden door YouTube zelf ook gecontroleerd. YouTube biedt sinds een paar maanden naast de standaard YouTube licentie ook de mogelijkheid om onder Creative Commons te distribueren.
Het kan dus gebeuren dat sommige video’s niet meer afgespeeld worden omdat YouTube auteursrechteninbreuk heeft geconstateerd.
Dus ik blijf gewoon YouTube video’s in ons blog embedden, dat geeft ons bloggen iets extra’s.
Ik sluit af met een videoclip van Gotye. Het heeft helemaal niets met deze blogpost te maken. Ik vind het zo’n prachtig nummer en een schitterende, creatieve video. Ik wilde dit gewoon met jou en onze lezers delen. Een mooi begin van deze Open Access Week.
Happy Open Access week 🙂
Judith
Hacking the library
Weet je nog Marcel, de blog die ik heb geschreven n.a.v. het prikkelende artikel van John Mackenzie Owen over de overbodige bibliotheek in mijn vakblad Informatie Professional? Jij hebt daar op gereageerd met een blog dat de definitie van bibliotheek over moet. Je hebt helemaal gelijk.
Het nieuwste nummer van Informatie Professional (helaas op dit moment nog steeds niet online beschikbaar) is bijna geheel gewijd aan hoogleraar John Mackenzie Owen, hij gaat met emeritaat. “Onze” Leen heeft hierin een artikel geschreven (stoer hè) hoe zij zijn laatste college heeft ervaren.
Bas Savenije, directeur van de Koninklijke Bibliotheek, reageert in dit nummer ook nog op het pleidooi van Mackenzie Owen voor de Nederlandse Bibliotheek voor het Onderwijs.
Savenije vraagt zich af als mensen het hebben over de ‘bibliotheek’ of ze het dan over de functie hebben of over het gebouw/de ruimte. Ik denk (net als hij) meestal de ruimte.
Ik hoorde tijdens de introductieweek op Zuyd een docent voor de deur van de bibliotheek zeggen “en als je rustig wilt werken, ga je in de bibliotheek zitten”. Ik had zo graag daar tegenin willen gaan, maar het was niet het juiste moment om dat te doen.
Zo’n ruimte is zoals Savenije zegt een “communitygebonden service” en of dat nu een bibliotheek is of een uitnodigende creatieve vrije werkruimte (D.3.209) zoals jij die hebt ingericht, dat doet er niet toe.
Voor Zuyd Bibliotheek, als functie voor het onderwijs, zal dienstverlening steeds meer op het digitale terrein af gaan spelen. Alleen:(daar hebben we weer) moet de bibliotheek hierin het voortouw nemen of moeten zij volgzaam zijn en doen wat het onderwijs van de bibliotheekvoorziening verwacht? Het onderwijs is grotendeels nog zo traditioneel en papier-georiënteerd. Het feit dat Stichting Pro zo vreselijk ingewikkeld doet over gebruik maken van digitale informatie maakt het er niet makkkelijker op. Er worden momenteel weer vele boeken aangeschaft en beschikbaar gesteld zodat de docent niets hoeft te regelen met Stichting Pro. Ik hoop dat Stichting Pro heel snel de (terechte) inning van kosten van auteursrechtelijk beschermd materiaal voor onderwijsdoeleinden vereenvoudigt.
Voor Zuyd bibliotheek betekent dit (net zoals voor landelijke samenwerking) : centraal als het kan, lokaal als het moet! Dit zei Han Berghs, de mede-inspirator van ZuydPlein, ook al! Ik denk dat we heel veel samen kunnen ontwikkelen en initiëren.
Als licenties centraal worden geregeld (wel of niet door een Nederlandse Bibliotheek voor het Onderwijs), de boeken geen prominente rol meer spelen, betekent dat voor de informatie professional op locatie dat hij zijn klant nog beter moet kennen dan nu. De bibliothecaris zou onderdeel moeten worden van de (online) communities waar zijn klanten zich in bevinden en zo transformeren naar een lifebrarian!
Lifebrarians zijn bibliothecarissen die een rol spelen in sociale netwerken (lifestreams) van hun studenten en docenten. Deze term (dat weet je) hebben we voor gehoord van Helene Blowers op UGame ULearn.
Helene Blowers vroeg zich af wat het bestaansrecht van de bibliotheek is als er geen papieren boeken meer op de plank staan. Het vak bestaat tot nu toe voornamelijk uit catalogiseren en beschikbaar stellen van fysieke materialen, of hun online reproducties. Informatie is inmiddels niet alleen maar te vinden als boek- of tijdschriftformat. Er wordt steeds meer naar online manieren gezocht wordt om kennis en expertise te delen, uitgevers worden in dit proces overgeslagen. Men publiceert en produceert zelf. Er wordt samengewerkt in sociale netwerken.
Bibliothecarissen kunnen, door zich te mengen in de sociale netwerken van hun studenten en docenten hen helpen en faciliteren in het gebruik en produceren van online informatie.
Nu even waarom je gelijk had 🙂
Pas geleden kwam ik via geklik (serendipity :)) op de site Hacking the Academy. Een geweldig inititatief, resulterend in een uitdagend eBook op een prachtig platform, daarover in een ander blogpost wellicht meer. Hacken heeft geen positieve associaties, maar zo is the Hacking Academy helemaal niet bedoeld. Het is wel lekker prikkelend, daarom heb ik het ook gebruik als blogtitel 😉
Het gaat me in dit verband om het artikel hieruit The Wrong Business for Libraries van Christine Madsen. Madsen zegt dat bibliotheken niet een opslagplaats voor boeken moeten zijn, zoals ze dat de laatste 150 jaar zijn, maar terug moeten naar hun oorspronkelijk doel:
The goal of the library was to support the great scholars of the day by providing them access to the most important sources of information, but also to everything else that was needed to turn that information into new knowledge, including a space for discourse and debate.
Precies zoals jij dat ook bedoelde.
Daarom wil ik op Zuyd ook geen stilte bibliotheek, maar een inspirerende ruimte voor share-remix-reuse door studenten en docenten. Waar boeken niet meer centraal staan, maar leren en engageren.
Ook R. David Lankes is het helemaal met jou eens. Neem de tijd om naar deze geweldige, hilarische peptalk voor bibliothecarissen te luisteren (audio van 1 uur, maar zeer de moeite waard). Een man ook naar jouw hart! Op Tenaanval las ik over deze inspirerende lezing. Ook deze bibliotheekprofessor vindt dat de bibliotheek niet om het gebouw, de boeken of de collectie gaat. Het is de bibliothecaris die het verschil maakt!
The mission of librarians is to improve society through facilitating knowledge creation in their communities.
De missie wordt nu nog voornamelijk bepaald door boeken uit te lenen. Hij vraagt zich af of dat de meest effectieve manier is. ‘Met boeken kun je geen gesprek hebben’, zegt deze New Yorkse professor. Bibliothecarissen moeten onderdeel zijn van hun community (dé lifebrarian!). We moeten vooral niet over ‘gebruikers’ of ‘klanten’ praten maar over ‘leden’ want daarmee vorm je samen die community.
Bibliothecarissen werken met kennis en kennis is verandering, veranderen hoort de kernactiviteit van de bibliothecaris te zijn.
En inderdaad het gaat niet om de ruimte! Het gaat om de medewerk in de bibliotheek, die maakt het verschil!
Als ik zo’n peptalk hoor wil ik meteen de barricade op!
Niet afwachten.
Ik begrijp ook dat onze collega’s van Zuydbibliotheek te maken hebben met de waan van de dag. Er zijn al geweldig goede inititatieven, de social media campaign is al een prachtig begin. Zuyd bibliothecarissen verzorgen naast trainingen informatievaardigheden ook verschillende workshops op het gebied van social media. Enkele collega’s ondersteunen hun opleiding in onze elektronische leeromgeving, Blackboard.
Het blijft altijd balanceren tussen werk dat gedaan ‘moet’ worden en experimenteren met nieuwe uitdagingen. Maar laten we vooral proberen en vele missers maken want dat betekent dat we nieuwe (gekke) dingen geprobeerd hebben. En natuurlijk ook laten horen wat we gedaan hebben!
balanceren en (té) gekke dingen uitproberen!
En altijd blijven boeien en binden!
Judith
Jujuutje’s favorieten 1 #auteursrechten
Ik had al bijna 200 twitterfavorieten bewaard en 1000+ RSS-feeds te lezen. Hoezo informatie-overload?
Vaak scan ik snel even mijn tweets om vervolgens enkele te markeren als favoriet om ze later te lezen, te bewaren of te verwerken. Ik ben toch niet zo gestructureerd om dat op regelmatige basis te doen, dus loopt mijn informatiestroom over. Wat kan ik doen? Gewoon alles ont-favorieten en in Google Reader alle feeds op gelezen zetten en dan interessante info missen? Ja dat kan. Maar waar heb je anders vakantie voor 😉
En er zaten er toch wel een paar tussen die de moeite van het vermelden waard zijn.
Ergens (aiai ik weet niet meer waar) las ik over hoe je meer lezers naar je blog kan krijgen. Het woordje favoriet, of lijstjes werkt altijd aanstekelijk en natuurlijk prikkelende blogtitels. (zie mijn eerder blog hierover met tips van Ernst-Jan Pfauth). Dat was niets nieuws, wel nieuw voor mij was om ook een # in je blogtitel op te nemen. Het viel me op dat dit al vaker gebeurd, dus ook maar eens gedaan. Want deze favorieten gaan over auteursrechten (dat zo’n onderwerp favoriet kan zijn ;))
Alleereerst wil ik aandacht schenken aan een goeie blogpost van Raymond Snijders.
Raymond is een collega van Windesheim, die heel veel over auteursrechten weet. Hij neemt ook deel aan het Netwerk Auteursrechten Informatiepunt voor het HBO (NAI hbo) dat onlangs is opgericht. Zoals je weet heeft Zuyd al een auteursrechtenloket (maar nogmaals reclame maken voor onze wiki kan nooit kwaad)
Raymond heeft het in dit blogbericht over wie eigenaar (auteursrechthebbende) is van vervaardigde werken in het HBO. Dit is namelijk voor de werknemers die onder de CAO-hbo vallen, de werkgever. Dat in het kader van kenniscirculatie hogescholen ook een auteursrechtenbeleid moeten formuleren, is evident volgens hem. Binnen Zuyd wordt binnenkort een voorstel geformuleerd rondom plagiaatbeleid, dat dit uitgebreid moet worden met Publicatiebeleid en Open Accessbeleid om te komen tot een hogeschoolbreed auteursrechtenbeleid is duidelijk voor mij.
Trouwens, ook zijn andere posts zijn het lezen waard!
In ons digitaal tijdperk ligt de auteurswet onder vuur. Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie heeft afgelopen maand een auteursrechtenbrief omtrent modernisering van de auteurswet naar de Tweede Kamer gestuurd. Hij wil downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal verbieden (nu is alleen uploaden illegaal). Downloaden wordt onrechtmatig maar niet strafbaar. Tsja.
Een van zijn speerpunten is om de positie van auteurs te verbeteren. Daarnaast wil hij een onderzoek naar het opener Amerikaanse ‘fair-use’-stelsel waarmee creatief hergebruik wordt gestimuleerd.
Misschien moet Teeven ook even kijken naar deze interessante lezing van Lawrence Lessing. Hij is oprichter en Creative Commons en pleitbezorger van een losser beleid op het gebied van auteursrecht.










