Site-archief

Boegbeeldproject hbo Verpleegkunde

Dag Marcel,

Tijdens de pre-conferentie van De Onderwijsdagen over open leermaterialen hoorde ik over het boegbeeldproject hbo Verpleegkunde waar Zuyd aan deelneemt. Supertof! Maar welke collega’s zouden daar bij zijn betrokken? Robert Schuwer mailde me hun namen. Onlangs had ik een gesprek met hen: Philo Logister en Marijke van Hommerich – Cronenberg. Hun ervaringen heb ik zojuist via de Nieuwsflits en onderwijsontwikkeling.zuyd.nl binnen Zuyd gedeeld. Graag deel ik hun ervaringen en verhaal ook op ons blog.

Open leermateriaal (ofwel: OER – Open Education Resources)

Alle vormen van openheid in het onderwijs draag ik een warm hart toe en daar heb ik ook al vaker over geblogd. Oud-minister Bussemaker had in haar strategische agenda ‘HO2025, de waarde(n) van weten’ (2015) de ambitie geformuleerd dat alle docenten in het hoger onderwijs in 2025 hun leermaterialen delen. De huidige minster Van Engelshoven hecht ook veel belang aan open onderwijs. Tijdens de Open Education Global Conference (24 april jl.) sprak de minister trots over het ‘Flagship Project for Bachelor of Nursing‘. Deze ambitie blijft gelukkig overeind.

Boegbeeldproject hbo Verpleegkunde

Het boegbeeldproject hbo Verpleegkunde is een gesubsidieerd project waarbij 5 hogescholen met elkaar hebben samengewerkt aan een platform om leermaterialen gratis en openbaar uit te wisselen en een community om met elkaar over het vak te praten.

In opdracht van Vereniging Hogescholen heeft het Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde (LOOV) samen met 5 hogescholen open leermaterialen beschikbaar gemaakt. Het afgelopen jaar heeft Zuyd met 4 andere hbo-v opleidingen (HAN, Saxion, Hogeschool Rotterdam en Fontys) een digitale omgeving ingericht waar hbo-docenten verpleegkunde leermaterialen kunnen plaatsen en delen. Ook andere belangstellenden, zoals studenten Verpleegkunde, werkende professionals, instellingen voor bij- en nascholing en mbo-opleidingen Verpleegkunde kunnen gebruiken maken van deze materialen.

Het boegbeeldtraject is onlangs afgerond maar wordt voortgezet in het project SAMEN hbo Verpleegkunde. Het ministerie ziet het boegbeeldproject als een voorbeeld en subsidieert daarom wederom dit vervolgtraject (met 7 andere hogescholen). Tevens hebben alle 17 hogescholen, verenigd in LOOV, een intentieverklaring ondertekend om de komende twee jaar jaarlijks per hogeschool €20.000,- te investeren in docenturen om Wikiwijs te blijven vullen.

Wikiwijs

De digitale omgeving waar het leermateriaal via een open Creative Commons licentie geplaatst wordt, is Wikiwijs. Als je samenwerkt in zo’n omgeving is het wenselijk dat je afspraken maakt over metadata. Kernbegrippen waar binnen Wikiwijs gezocht kan worden, zijn ontleend van de CanMEDS (zorgcompetenties) en BN2020 (landelijk beroeps- en opleidingsprofiel verpleegkundige op bachelorniveau). Tevens is een checklist kwaliteit leermateriaal opgesteld. Deze kan gebruikt worden door docenten om te bepalen of het leermateriaal aan de kwaliteitseisen voldoet. Philo en Marijke geven aan dat de bibliotheek hier een belangrijke rol bij kan spelen.

Keurmeesters

Landelijk zijn drie kwaliteitscontroleurs (Zuyd, Fontys, HAN) die het geüploade materiaal aan de hand van de checklist bekijken en bepalen of het leermateriaal van een keurmerk kan worden voorzien (“aanbevolen door hbo verpleegkunde“). Ook kan elke deelnemer in Wikiwijs het materiaal beoordelen door het toekennen van sterren. Leermateriaal kan bestaan uit een toets, filmpje, powerpoint tot een complete lesmodule.

 

Delen

Philo en Marijke hebben hun collega’s tijdens een studiedag en via een mail geïnformeerd over het boegbeeldproject. Collega’s reageerden enthousiast. Dat dit nog niet heeft geleid tot veel aanbod van leermateriaal, vind ik wel te verwachten. In een artikel dat ik samen met Martijn Ouwehand heb geschreven over kansen voor inbedding open en online onderwijs in campusonderwijs hebben wij ook aandacht geschonken aan de belemmeringen en barrières. Het is mooi om te horen dat binnen het project ook aandacht is voor deze belemmeringen en dat geprobeerd is deze zoveel mogelijk weg te nemen. Philo en Marijke vertelden dat hun hbo-v collega’s al wel in de Wikiwijs omgeving zoeken naar geschikt onderwijsmateriaal voor hun nieuwe curriculum. Binnenkort zal Philo een workshop verzorgen hoe docenten zelf materiaal kunnen uploaden naar Wikiwijs. Gesteund door hun teamleiders zullen Philo en Marijke hun collega’s stimuleren zoveel mogelijk te delen. Er is genoeg mooi materiaal door Zuyd ontwikkeld. En zij gaven aan dat in ieder geval modules die ontwikkeld worden met behulp van subsidies, een plekje moeten krijgen in Wikiwijs.

Ik weet dat er een integratie beschikbaar is tussen Moodle en Wikiwijs. Maar weet momenteel niet of deze integratie ook voor Zuyd actief is. Ik ga het uitzoeken. Als je Wikiwijs vanuit Moodle kunt doorzoeken en materiaal kunt invoegen in cursussen is er in ieder geval al weer een belemmering minder!

Community

Naast Wikiwijs, de digitale omgeving voor leermaterialen, is een virtueel ontmoetingspunt ingericht voor hbo-docenten Verpleegkunde. Een community waar je met elkaar in gesprek kan gaan over leermaterialen en andere thema’s. Het doel van deze community is daardoor bij te dragen aan onderhoud en uitbreiding van de verzameling leermaterialen (duurzaamheid). Aan de enthousiaste reacties van Philo en Marijke is duidelijk dat een ondersteunende community het delen stimuleert. “Je weet elkaar te vinden”, zei Philo. Ook al heb je elkaar maar een paar keer fysiek ontmoet, een active community doet de rest. Gelukkig is het belang van een communitymanager onderkend en wordt deze ook door LOOV en de subsidie gefinancieerd. Voor deze community kun je je aanmelden via www.hbovpk.nl.

Tijdens de afronding van het boegbeeldproject en de kick-off van het SAMEN-project is er gefilmd. Een sfeerimpressie is hier te bekijken:

Philo en Marijke geven aan dat ze met veel plezier aan dit mooie project hebben meegewerkt en ook in de toekomst hun bijdrage zullen leveren. Zij zullen zich ook inzetten en andere opleidingen stimuleren aan de slag te gaan met het digitaal delen van leermateriaal.

Leer van dit voorbeeld! Ik ben trots op onze onderwijspioniers. Op mijn steun kunnen ze rekenen.

Groet,
Judith

Bronnen/Achtergrondinformatie:

Update

Robert Schuwer gaf me via LinkedIn nog een extra link door

  • blogomgeving waarin aanpak, ervaringen en lessons learned gedeeld zijn

Dank!

Ben jij op de hoogte van je auteursrecht?

Dag Marcel,

Mijn bericht over Bloggen in het onderwijs eindigde ik met de belofte nog iets over auteursrecht te schrijven.

auteursrecht

Ken jij artikel 1 van de Auteurswet?

‘Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgende, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.’

Dat betekent dat iedereen die iets schrijft of maakt hiervan eigenaar (rechthebbende) is. Het auteursrecht beschermt 2 rechten: het recht om je werk openbaar te maken en het recht om je werk te verveelvoudigen. Dit betekent dat een ander toestemming nodig heeft van de rechthebbende om (gedeelten) van een werk openbaar te maken of te verspreiden. Onderstaand filmpje van auteursrecht.nl legt in een paar minuten duidelijk uit wat auteursrecht inhoudt.

Ter verduidelijking, omdat hier veel misverstanden over zijn:

  • Het versturen van een (gescand) artikel via de mail aan wie dan ook, het plaatsen van een artikel, afbeelding e.d. op een website (of dit nu wel of niet achter een inlog zit, geldt dus ook voor intranet en elektronische leeromgevingen) zijn allemaal vormen van openbaar maken, en dus niet toegestaan zonder toestemming van de rechthebbende.
  • Je mag wel hyperlinken naar een bron op internet, dit is geen vorm van openbaarmaking.
  • Het is toegestaan om zonder toestemming van de rechthebbende een digitale of papieren kopie van een werk voor eigen gebruik te maken.
  • Voor onderwijsdoeleinde is het wel toegestaan korte gedeelte van werk te gebruiken. Het AuteursrechtInformatiePunt van Zuyd Bibliotheek kan je precies vertellen wat deze regeling inhoudt.

Zie ook de toolbox van SURF met praktische hulpmiddelen rondom auteursrecht.

werkgeversauteursrecht

Bloggers (dus ook studenten als studieopdracht) hebben recht op hun eigen geschreven blogposts. Echter voor docenten/medewerkers van een hbo-instelling ligt dat iets anders. In artikel 7 van de Auteurswet staat

Indien de arbeid, in dienst van een ander verricht, bestaat in het vervaardigen van bepaalde werken van letterkunde, wetenschap of kunst, dan wordt, tenzij tusschen partijen anders is overeengekomen, als de maker van die werken aangemerkt degene, in wiens dienst de werken zijn vervaardigd.

Je zou denken dat je dit werkgeversauteursrecht kunt omzeilen door te zeggen dat je je blogs of artikelen in je eigen tijd schrijft. Dit geldt niet voor het hbo. In de cao-hbo staat in artikel E-7 namelijk dat de hogeschool auteursrechthebbende van publicaties van werknemers.

De rechten op het auteurs-, octrooi- of kwekersrecht alsmede de baten voortvloeiend uit: het vervaardigen van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst in de zin van de Auteurswet;

Dit betekent dus ook voor alle publicaties van docenten en onderzoekers in dienst van een hbo-instelling. En ook voor ons bloggers. Tsja.
Nu verwacht ik niet dat onze werkgever, ondanks dat er nog geen publicatiebeleid is, het auteursrecht van al de werken van de lectoren, onderzoekers, docenten en bloggers op zal eisen. Ik weet dat Team Onderzoek van Zuyd Bibliotheek het college geadviseerd heeft een publicatiebeleid te ontwikkelen. Zover ik weet gaat het hierbij over afspraken rondom Open Access. Ik heb ze al ingefluisterd ook iets over Open Educational Resources op te nemen. Hierbij een aanvullend advies aan hen om ook eens naar het auteursrecht van haar werknemers te kijken.

licenties tot publiceren

Tot die tijd is het raadzaam dat als je als werknemer van Zuyd (maar ook voor studenten slim om te doen) gaat publiceren van te voren goed na te denken over de licentie waaronder je je werk verspreidt. Regel je niets dan krijg je automatisch het auteursrecht zoals hierboven toegelicht. Dat betekent dat iedereen (wettelijk gezien) jou om toestemming moet vragen wanneer men jouw publicatie wilt gebruiken. Als jij dit zo wilt, dan is dat prima. Maar er zijn mogelijkheden om vooraf je copyright te regelen. Dit zijn de CREATIVE COMMONS licenties.

Creative Commons biedt auteurs, kunstenaars, wetenschappers, docenten en alle andere creatieve makers de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan. Met een keuze uit zes (gratis) beschikbare standaardlicenties bepaalt de auteursrechthebbende in welke mate zijn of haar werk verder verspreid mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag.

cclicenties

Klik hier voor meer uitleg

Met een Creative Commons-licentie behoud je al je rechten, maar geef je aan anderen toestemming om je werk te verspreiden, met anderen te delen of bij sommige licenties ook om het werk te bewerken. Het aanbieden van je werk onder een Creative Commons-licentie betekent niet dat je je auteursrechten opgeeft. Zonder een Creative Commons-licentie zou iedereen expliciet toestemming aan je moeten vragen voor elk gebruik van je werk. Met een Creative Commons-licentie kan je in een keer aan iedereen duidelijk maken onder welke voorwaarden ze je werk mogen gebruiken zonder dat er telkens toestemming nodig is.

Op dit blog zit ook CC-BY-SA

Oja, Marcel. Als je gaat publiceren in tijdschriften met een abonnementsmodel (maar waarom zou je dat doen? Jij gaat toch Open Access publiceren? 🙂 ) check dan deze licentie van SURF, zodat je in ieder geval je auteursrecht in eigen hand houdt.

Open Onderzoek

In je blog van gisteren schreef je dat je bang bent je eigen ramen in te gooien als je open gaat onderzoeken omdat andere onderzoekers met je ideeën er vandoor zouden kunnen gaan. Nu denk ik dat het nooit goed is om vanuit angst te handelen 😉 En als die onderzoekswereld nog niet zo werkt, wat let je om het dan toch te doen? Dat is ook de Plek der Moeite 😉 .

Als je het filmpje over auteursrecht bekeken hebt, weet je nu dat auteursrecht geldt vanaf het eerste kladje, het werk hoeft dus nog niet af te zijn. Maar op ideeën in je hoofd, zit geen auteursrecht. Dus leg ze maar snel vast in een blogpost *grijns*.

Ja, ik ben je een beetje aan het plagen. Ik weet uit eigen ervaring dat tijdens onderzoek ‘systemen’ veranderen, bijna niet te doen is. Als ‘critical friend’ van je promotietraject blijf ik je wel wijzen op open research, open licences, open science, open data, open education, open acces. En je daarbij helpen natuurlijk!

En laat nu 2017 the YEAR OF OPEN zijn!

Print

Judith

Nog een leestip: In 5 stappen naar Open Science – niet voor mietjes 🙂

Ha Marcel,
Een paar weken gelegen begreep ik via Twitter dat Jeroen en Edwin met iets spannends bezig waren. Ik kon niet weten dat het over Open Bibliotheken zou gaan. Leen heeft (uiteraard ;)) geblogd over dit prachtig initiatief. Omdat ik verder aan dit bericht niets toe te voegen heb, wilde ik de ‘reblog’-mogelijkheid van WordPress eens uitproberen. Zo heb ik nu 2 vliegen in 1 klap. En ik heb de info over Open Bibliotheken ook op ons blog staan en ik vermenigvuldig digitale content van Leen.
Ook een dikke pluim voor Jeroen en Edwin van mij.
groet,
Judith

Bloggen en Auteursrecht

Hallo Marcel,

Het is deze week Open Access week. Vorige week ook, maar toen genoten wij van onze herfstvakantie 🙂
Op de website van Zuyd Bibliotheek zal daarom deze week dagelijks geblogd worden over een aspect van Open Access. Ik heb hiervoor 2 blogartikelen aangeleverd: over Stichting PRO & Creative Commons en Plagiaat & Ephorus. Naar aanleiding van een opmerking van Luuk over het gebruik van YouTube filmpjes in ons blog bedacht ik dat het ook wel interessant was om in ons blog aandacht aan te besteden.

Auteursrecht staat de laatste tijd ook bij onze hogeschool volop in de belangstelling. Hierbij zijn het vooral de onderwerpen: gebruik van andermans materiaal in papieren en digitale readers (Stichting PRO) en plagiaatpreventie (gebruik van Ephorus). Het werk van ons auteursrechtloket wordt inmiddels al zeer gewaardeerd.

Open Access weken vinden plaats om bekendheid en bewustwording te creeëren. Hierbij staat centraal dat wat met publieke middelen gefinancieerd en gepubliceerd is ook publiek toegankelijk en hergebruikt moet worden. Natuurlijk wil iedereen de credits krijgen voor datgene hij/zij heeft gepubliceerd, maar waarom niet delen en laten hergebruiken? Creative Commons is de basis van crowdsourcing en co-creatie

Met een Creative Commons licentie behoud je je auteursrecht, maar sta je anderen toe om jouw werk te kopiëren en te verspreiden jouw op voorwaarde dat zij naam vermelden en aan alle voorwaarden voldoen die jij hier specificeert (bron)

In onderstaand filmpje van Creative Commons New Zealand wordt duidelijk uitgelegd wat Creative Commons is en welke licenties er zijn.

Op ons blog publiceren wij onder CC – BY – SA dat betekent dat anderen teksten van ons blog mogen gebruiken maar met Naamsvermelding en Gelijkdelen (dus onder dezelfde CC-licentie).

Bloggend is het gemakkelijk om je bronnen te vermelden. Het is een kwestie van een hyperlink toevoegen, een uitgebreide bronnenlijst aan het eind van een blogpost is niet nodig. Hyperlinken mag altijd, ook in een elektronische leeromgeving (wel openen in een nieuw venster). Als je hyperlinkt, maak je geen inbreuk op het auteursrecht, het wordt gezien als een soort voetnoot. Lees meer >>
Docenten die internetbronnen willen gebruiken in hun Blackboardomgeving raad ik altijd aan om te linken naar deze informatie en niet de teksten te downloaden en als Word/ pdf op te nemen. Want zodra je teksten downloadt en uploadt in Blackboard krijg je te maken met Stichting PRO.

Ik ga nog wel eens over de schreef met afbeeldingen. Als ik foto’s invoeg (die ik dus download -via Google / Flickr CC– en upload) in een blogpost zet ik daar niet altijd de bron bij, dat is niet zo netjes van me. Ik zie collega bloggers dat veel netter doen. Ik ga daar meer op letten.

@foto

Nu even terug naar de opmerking van Luuk over het gebruik van YouTube filmpjes. Als je het netjes doet zou je hier ook bij je bron bij moeten zetten, volgens hem. Volgens mij is een videofilmpje embedden net zoiets als hyperlinken, je downloadt immers niets. Ik heb het nog eens even nagezocht. Hoe het juridisch precies zit, heb ik niet kunnen achterhalen. De meningen over embedden zijn nog al verdeeld. Ik ben het eens met de visie van Bits of Freedom die vindt ‘embedden’ geen auteursrechteninbreuk.
YouTube biedt immers zelf de mogelijkheid van embedden aan. Sommige video’s zijn niet te embedden en alleen af te spelen op het YouTube-kanaal zelf. Rechten worden dan via YouTube geregeld. Via de optie <meer weergeven> is te bekijken onder welke licentie de video is gepubliceerd.
Auteursrechten worden door YouTube zelf ook gecontroleerd. YouTube biedt sinds een paar maanden naast de standaard YouTube licentie ook de mogelijkheid om onder Creative Commons te distribueren.

Het kan dus gebeuren dat sommige video’s niet meer afgespeeld worden omdat YouTube auteursrechteninbreuk heeft geconstateerd.

Dus ik blijf gewoon YouTube video’s in ons blog embedden, dat geeft ons bloggen iets extra’s.
Ik sluit af met een videoclip van Gotye. Het heeft helemaal niets met deze blogpost te maken. Ik vind het zo’n prachtig nummer en een schitterende, creatieve video. Ik wilde dit gewoon met jou en onze lezers delen. Een mooi begin van deze Open Access Week.

Happy Open Access week 🙂
Judith

Jujuutje’s favorieten 1 #auteursrechten

Ha die Marcel,

Ik had al bijna 200 twitterfavorieten bewaard en 1000+ RSS-feeds te lezen. Hoezo informatie-overload?
Vaak scan ik snel even mijn tweets om vervolgens enkele te markeren als favoriet om ze later te lezen, te bewaren of te verwerken. Ik ben toch niet zo gestructureerd om dat op regelmatige basis te doen, dus loopt mijn informatiestroom over. Wat kan ik doen? Gewoon alles ont-favorieten en in Google Reader alle feeds op gelezen zetten en dan interessante info missen? Ja dat kan. Maar waar heb je anders vakantie voor 😉
En er zaten er toch wel een paar tussen die de moeite van het vermelden waard zijn.

Ergens (aiai ik weet niet meer waar) las ik over hoe je meer lezers naar je blog kan krijgen. Het woordje favoriet, of lijstjes werkt altijd aanstekelijk en natuurlijk prikkelende blogtitels. (zie mijn eerder blog hierover met tips van Ernst-Jan Pfauth). Dat was niets nieuws, wel nieuw voor mij was om ook een # in je blogtitel op te nemen. Het viel me op dat dit al vaker gebeurd, dus ook maar eens gedaan. Want deze favorieten gaan over auteursrechten (dat zo’n onderwerp favoriet kan zijn ;))

Alleereerst wil ik aandacht schenken aan een goeie blogpost van Raymond Snijders.
Raymond is een collega van Windesheim, die heel veel over auteursrechten weet. Hij neemt ook deel aan het Netwerk Auteursrechten Informatiepunt voor het HBO (NAI hbo) dat onlangs is opgericht. Zoals je weet heeft Zuyd al een auteursrechtenloket (maar nogmaals reclame maken voor onze wiki kan nooit kwaad)
Raymond heeft het in dit blogbericht over wie eigenaar (auteursrechthebbende) is van vervaardigde werken in het HBO. Dit is namelijk voor de werknemers die onder de CAO-hbo vallen, de werkgever. Dat in het kader van kenniscirculatie hogescholen ook een auteursrechtenbeleid moeten formuleren, is evident volgens hem. Binnen Zuyd wordt binnenkort een voorstel geformuleerd rondom plagiaatbeleid, dat dit uitgebreid moet worden met Publicatiebeleid en Open Accessbeleid om te komen tot een hogeschoolbreed auteursrechtenbeleid is duidelijk voor mij.
Trouwens, ook zijn andere posts zijn het lezen waard!

In ons digitaal tijdperk ligt de auteurswet onder vuur. Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie heeft afgelopen maand een auteursrechtenbrief omtrent modernisering van de auteurswet naar de Tweede Kamer gestuurd. Hij wil downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal verbieden (nu is alleen uploaden illegaal). Downloaden wordt onrechtmatig maar niet strafbaar. Tsja.
Een van zijn speerpunten is om de positie van auteurs te verbeteren. Daarnaast wil hij een onderzoek naar het opener Amerikaanse ‘fair-use’-stelsel waarmee creatief hergebruik wordt gestimuleerd.

Misschien moet Teeven ook even kijken naar deze interessante lezing van Lawrence Lessing. Hij is oprichter en Creative Commons en pleitbezorger van een losser beleid op het gebied van auteursrecht.

Een mooie tip van collega @pieneman1. Het is een prachtige presentatie, jammer dat hijzelf niet in beeld is. Je moet er wel wat voor over hebben, het duurt 50 minuten!

The Architecture of Access to Scientific Knowledge : just how badly we have messed this up
Lessing is voorstander vrije toegang tot wetenschappelijke informatie, die nu beperkt toegankelijk is (licenties!). Auteurs moeten zelf kunnen bepalen hoe ze hun artikelen willen delen, niet de uitgevers. De auteurswet is er ter bescherming van het intellectueel eigendom, terwijl het volgens hem nu meer gaat om de uitgevers te beschermen.
Hij laat enkele leuke creatieve YT-remixen zien. Wist jij dat er zoiets als een YouTube Copyright School. bestond? 
De wetgeving moet worden aangepast zodanig dat de consument die gebruik maakt van de informatie op internet niet als criminelen worden behandeld. Google en Bing zouden legale hergebruik moeten stimuleren.
Share-Remix-Reuse is zijn boodschap.
Favorieten 1 betekent dat er nog een 2 en 3 en … zouden kunnen komen. Dat kan, misschien, als ik zin heb 🙂 Dat is weer het voordeel van vakantie. Niets moet, alles mag.
CU
Judith
Benieuwd of we door die # door de magische grens van 10.000 views komen?
%d bloggers liken dit: