Gastblogger Frans Jacobs: “Digitale competenties zijn een belangrijke norm voor innovatief vermogen”


Hoi Marcel,

Collega Frans Jacobs is onlangs bij TU Delft gepromoveerd met zijn proefschrift Slagvaardig met ICT, waarin ik ihkv het Visietraject Zuyd Bibliotheek ook al bloggend aandacht aan heb geschonken. Omdat ik vond dat Frans naast zijn papieren schrijfwerk ook eens digitaal zijn schrijfsels moest verspreiden 🙂 had ik hem uitgenodigd om een gastblog op 2beJAMmed te schrijven. Hij heeft zijn gastcolumn dat vandaag op SURFspace is gepubliceerd ook aangeboden als gastblog op ons blog.

OUR 2bejammed GUEST: Frans Jacobs

fransjacobsICT als primus inter pares

Tijdens een bezoek aan het FotoMuseum in Antwerpen drong tot me door dat er weinig sectoren zijn waar de ontwrichtende en transformerende werking van ICT letterlijk zo zichtbaar is als in de fotografie. In de laatste tien jaar lijkt daar meer te zijn veranderd dan in de honderdtachtig jaar ervoor. Het is niet meer dan tien jaar geleden dat de meesten van ons fotorolletjes wegbrachten om een aantal dagen later afdrukken af te halen. Nieuwe spelers op de markt, die tegelijkertijd tientallen andere innovaties realiseren, doen met hun multifunctionele smartphones en software de fotorolletjes en camera’s van vroegere grote namen als Kodak en Agfa vergeten. Fotografie staat model voor alle particuliere sectoren: nieuwe toepassingen van ICT verdringen in hoog tempo vroegere processen, producten en diensten.

Als gevolg daarvan veegt digitalisering verouderde werkgelegenheid weg en creëert tegelijkertijd nieuwe. Tijdens de Europadag over ICT van het Ministerie van Economische Zaken (7 mei 2013) vertelde minister Kamp dat er in de VS sinds 2007 rond de 500.000 hoogwaardige banen zijn bijgekomen dankzij de ontwikkeling van apps voor smartphones en tablets. Eurocommissaris Kroes (Digitale Agenda) gaf aan dat tegenover elke baan die door digitalisering verdwijnt, 2,6 nieuwe ontstaan. Zij vond het een gemiste kans dat ICT niet als topsector is benoemd. ICT is volgens haar de primus inter pares, de eerste onder de gelijken, binnen de topsectoren.

Tegenwoordig is het merendeel van de innovaties in alle sectoren afhankelijk van de benutting van digitale mogelijkheden. Het vermogen tot digitalisering speelt een majeure rol voor de concurrentiepositie van bedrijven en landen en de oplossing van maatschappelijke vraagstukken. Nederland is een koploper voor ICT-infrastructuur en het gebruik van ICT door individuen, maar schiet tekort in het tot stand brengen van digitale toepassingen. Uit onderzoek blijkt dat slechts een beperkt aantal organisaties in staat is om grote voordelen met ICT te behalen. Die organisaties investeren meer in ICT, maar de belangrijkste voorwaarden voor hun succes wordt gevormd door mensen, niet door technologie. Het zijn mensen die innovaties ontwerpen waarbij ICT meer en meer het werk doet. Digitale competente medewerkers zijn in staat het potentieel van ICT tactisch en strategisch te gebruiken voor efficiëntere en effectievere processen, producten en diensten. Het denken in digitale mogelijkheden is daarbij het uitgangspunt. Digitale competenties zijn een belangrijke norm voor innovatief vermogen.

Volgens het meest recente Horizon-rapport blijft de importantie van digitale competenties stijgen in every discipline and profession. Die competenties van studenten, en -als voorwaarde daarvoor van ho-medewerkers- vormen volgens de auteurs al jaren de belangrijkste uitdaging waar het hoger onderwijs (ho) voor staat. Integratie van digitale competenties in curricula is in het voordeel van de afgestudeerden, de organisaties waar ze voor gaan werken en voor de samenleving als geheel. Dat proces brengt op zijn beurt docenten verder in de versterking van hun digitale competenties, stimuleert online samenwerking met partners en bevordert slimmere toepassing van ICT in onderwijsorganisaties. Is dat streven idealistisch en naïef, verstoken van realiteitszin? Afgaande op de stemming tijdens een workshop op de Europadag wel. Participanten vonden het nodig bypasses om het reguliere onderwijs aan te leggen door het aanbieden van cursussen aan jongeren in het weekend.

De snelle opkomst van gratis MOOC’s (massively open online courses) als nieuwe vormen van tijd- en plaatsonafhankelijk leren, geven aan dat het ho niet ontsnapt aan de ontwrichtende werking van ICT. Vrijblijvendheid over digitalisering in het onderwijs, zoals dat in grote lijnen vanaf de opkomst van computers het geval is, lijkt geen optie meer. Volgens Kroes moet ICT een standaard voorwaarde zijn voor publieke investeringen en dienen ICT-doorbraken een integraal onderdeel te vormen van beleid voor onderwijs en andere sectoren.

Een belangrijke manier om crisis en werkloosheid aan te pakken is jongeren voorzien van competenties om succesvol te zijn met digitalisering. Dat is wat mij betreft een van de urgentste uitdagingen van het onderwijs. Over tien jaar hoop ik in het nieuwe Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht te ervaren dat door de overheid gefinancierde instellingen met radicale transformaties in staat zijn zichzelf opnieuw uit te vinden in en voor de gedigitaliseerde samenleving.

Frans Jacobs

Aanvullende relevante 2beJAMmed-blogberichten:

Over Judith van Hooijdonk

Informatie professional, fervent kennisdeler, HNW-fan, Social Media, Web2.0, Onderwijs2.0, Bibliotheek2.0 "Just start somewhere and make a world of difference"

Geplaatst op 21 mei 2013, in 21st century skills, eLearning, Gastblog, Technology en getagd als , . Markeer de permalink als favoriet. Een reactie plaatsen.

Kennis delen? Ja graag!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: