Site-archief

Mathieu Weggeman over leidinggeven aan professionals

Marcel,

Neem even 10 minuten de tijd om naar deze presentatie van Mathieu Weggeman te kijken. Met veel humor maakte hij rake opmerkingen over dienend leiderschap. Weggeman is bekend van vele kennismanagement boeken, zoals ‘Leidinggeven aan professionals? Niet doen!’ Net zoals Joseph Kessels die onlangs bij Zuyd sprak over gespreid leiderschap zegt Wegggeman: Vertrouw de mensen die goed in hun vak zijn. Echte professionals doen liever iets goed dan fout. Dus stop met allerlei regeltjes en procedures.

Judith

Management(p)lagen binnen Zuyd

Ha Marcel!

“Nieuwe managementplagen bij Zuyd?” Met dit grapje begon Prof. Dr. Joseph Kessels zijn lezing “Gespreid leiderschap in een wereld van prestatie-afspraken en persoonlijke ontwikkeling” tijdens het minisymposium (inmiddels enige tijd geleden) ter gelegenheid van het afscheid van Corry Ehlen.
Tijdens zijn aankondiging werd verteld dat Zuyd een nieuwe managementlaag (de teamleiders ‘die het leidinggeven dichter bij de medewerkers brengen’) had geïntroduceerd. Kessels reageerde hierop dat hij door zijn slechter wordend gehoor ‘managementplaag’ hoorde. Of het grapje ingestudeerd is of niet, ik vond hem erg leuk. En ik moet zeggen dat ik erg genoten heb van zijn presentatie, niet veel nieuwe inzichten, maar wel op een aantrekkelijke manier met sprekende voorbeelden verduidelijkt.

Het was duidelijk waar zijn voorkeur m.b.t. leiderschap lag, niet een hiërarchische maar gedeeld. Daarmee hoefde hij me niet te overtuigen, ik ben dezelfde mening toegedaan. Maar op het vraagstuk hoe nu te balanceren tussen zelfsturing & verantwoordingsplicht  en talenttwikkeling & prestatieafspraken, daar kregen we niet een duidelijk antwoord op. Het dilemma dat hij probeerde op te lossen, blijft.

Aan de ene kant:
Kennisontwikkeling bevorderen, vraagt om nieuwsgierigheid, betekenisvol werk, passie, zin in leren en onderzoek, vrijheid en zelfsturing. Autonomie is een voorwaarde voor kenniswerkers zoals onze docenten.
En aan de andere kant:
De vraag (eis) om performance verbetering door prestaties te verbeteren, dat vraagt gehoorzaamheid en controle onder het mom van kwaliteitszorg.

Joseph Kessels toonde voorbeelden van leiders (de leeuw, olifant, kip, Mozes, dirigent) die dankzij statuut of opdracht een legitimering ontlenen om leiding te geven. Daar tegenover liet hij voorbeelden van gedeeld leiderschap zien, zoals een school vissen, een zwerm spreeuwen. Zij hebben geen ceo en toch komen zij vooruit. Tijdens jouw vakantie was een zwerm spreeuwen in Lauwersoog in het nieuws. Kijk eens hoe mooi!

Het kan ook anders. Een orkest zonder dirigent? Ja hoor dat kan, dat laat het Orpheus Chamber Orchestra zien en horen. De muzikanten kiezen samen de stukken uit. Leider is degenen die de belangrijkste rol in dat muziekstuk speelt. En ze hebben samen ook zoveel meer lol!

Dit concept is gericht op talenten. Een belangrijke voorwaarde binnen gespreid leiderschap is het gunnen van leiderschap.

Leiders zouden moeten sturen op ontwikkeling, daarvan krijgt je organisatie meer kracht. Maar als individu heb je ook je verantwoordelijkheid voor eigen groei. Zelfsturing dus, daarmee bedoelt hij: doe waar je goed in bent en waar je passie ligt. Hiermee kan je jezelf beter ontwikkelen en blijf je niet die kleine vis in een vissenkom. Als je de ruimte krijgt (vijver/zee) groei je. Een mooie beeldspraak.

N.a.v. deze presentatie heb ik nog eens even digitaal gebladerd door de publicatie van de werkgroep Docentprofessionalisering van Zuyd: Prospace : teamconcept [alleen binnen Zuyd beschikbaar via Infonet]. “In de brochure worden de essentiële punten beschreven waar teams aandacht voor moeten hebben, te weten het team als functionele eenheid, teamontwikkeling en teamprocessen, leiderschap en randvoorwaarden.” Een mooi overzicht met bekende literatuursuggesties. Maar in deze publicatie wordt toch uitgegaan van 1 leider per team. Misschien mag ik één publicatie toevoegen aan het literatuuroverzicht? Professionele ruimte en gespreid leiderschap (2012)van Frank Hulsbos, Inge Anderson, Joseph Kessels & Hartger Wassink, een uitgave van het Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek LOOK van de Open Universiteit. Aanleiding voor deze reviewstudie was dat keer op keer uit onderzoek blijkt dat de factor leiderschap doorslaggevend is voor het succes van professionaliseringsprocessen. Goh 😉

Groet,
Judith

3 december: Een mooie aanvulling op dit blog, is de blogpost ‘Het onderwijs van morgen volgens Joseph Kessels’ op werkenaanonderwijs.nl

4 april was TEDx Maastricht ‘the future of health’

Hoi Marcel,

Heb jij vorige week maandag de tweets gevolgd van #TEDxMaastricht?
Ik niet zo, is toch lastig tussen de bedrijven door. Is er trouwens iemand van de faculteit Gezondheidszorg of van een kenniskring van Zuyd geweest? Ik heb er niets over gehoord. Je moet er wel voor worden uitgenodigd, uiteraard was ‘onze’ Jeroen van de partij. Ik heb diverse enthousiaste tweets van hem voorbij zien komen. Op het eind van de dag heb ik Jeroen gevraagd wat ik zeker niet mocht missen.

Wij gebruiken regelmatig TED-filmpjes in ons blog. Voor degene die nog niet zo goed weten wat TED is:
TED is een jaarlijks event waarop onder het motto ‘Ideas worth spreading’, sprekers hun toekomstvisies delen op het gebied van Technologie, Entertainment en Design. TEDx-evenementen zijn gebaseerd op het TED-formaat, maar wel onafhankelijk van de TED-organisatie. Een TEDx-evenement is gratis, maar niet iedereen kan er bij zijn, er vindt een selectie plaats op basis van eigen bijdrage. Deze evenementen worden altijd live stream uitgezonden.

Terug naar de kijktips van Jeroen.
Ik moest zeker naar Sophie van der Stap kijken. In 1e instantie zei me deze naam niets maar toen ik het begin zag, wist ik het weer. Dit is het meisje van de negen pruiken. Ik heb haar enkele jaren geleden bij De Wereld Draait Door gezien n.a.v. het verschijnen van haar boek ‘Het meisje met negen pruiken’. Als 21-jarigen kreeg zij kanker, door met verschillende pruiken onder de mensen te begeven, kon zij even de harde realiteit vergeten. Met de pruiken op had ze speeltijd en kon ze ondanks de kanker even gelukkig zijn. “Playing a mindgame with your illness”. Indrukwekkend verhaal en filmpje. Ik ga haar boek nu zeker lezen.

Wat ik zeker ook moest zien, zei Jeroen, en jij ook, is onderstaand filmpje van Tim Hurson. Een inspirerende presentatie wat unexpected connections teweeg kunnen brengen. We stellen de verkeerde vragen, we moeten vragen stellen waar we het antwoord niet op weten, dan pas komt innovatie BOOM!

The miracle of creativity:
looking ahead it seams impossible
looking back it seems inevitable
Als tip kreeg ik ook om naar de hele 4e sessie te kijken, dat is me niet meer gelukt op deze mooie zondagmiddag, maar natuurlijk wilde ik wel even het filmpje van Fred Lee, bekend van ‘If Disney ran your hospital’ bekeken 😉 Hij vertelt overtuigend dat het ook voor een patiënt niet om tevredenheid draait maar net zoals bij Disney om de belevenis. Compassie, aandacht met liefde, vermindert stress bij een patiënt. Echter een belevenis is niet meetbaar.

Ik zag nog zoveel tweets over Simon Sinek dat ik die ook nog eventje heb bekeken.

Alles draait om vertrouwen! (goh ;)) Als we ons omringen door mensen die geloven in wat wij geloven, dus in een veilige omgeving vertoeven, dan durven we risico’s te nemen, te experimenteren, fouten te maken. Sinek verlangt naar meer menselijke interactie, hij wil meer ‘hand shake’ conversatie, dus niet echt een social media man. Maar natuurlijk heeft Sinek gelijk; vertrouwen, persoonlijke aandacht en passie  moet je centraal stellen in je professionele houding, inspirerend leiderschap!
Nog zoveel meer moois te zien bij TEDx Maastricht, maar dat kan je zelf ook ontdekken m.b.v. deze links:
Ik hoop dat vele gezondheidszorgmanagers deze inspirerende lezingen goed tot zich laten doordringen. Ook onze gezondheidszorg (net zoals het onderwijs) heeft inspirerende leiders en gepassioneerde medewerkers nodig.

groetjes,

Judith

Ons Nieuwe Werken

Hoi Marcel,

Zoals je weet heb ik veel ‘getreind’ de afgelopen dagen, daardoor wat lees- en blogdenktijd gehad.

Zo heb ik o.a. het gratis eBook ‘Werken nieuwe stijl’ van Bas van de Haterd kunnen lezen. Tijdens de Get Together heeft hoofd P&O een presentatie gegeven over Het Nieuwe Werken. Helaas kon ik daar niet bij zijn, want ik zat bij jou :). Tijdens deze Zuydconferentie heb ik naast HNW nog iets gehoord als ‘gevels neerhalen’, netwerkorganisatie, en uiteraard onze Zuydwaarden: ‘open, ambitieus, inspirerend, vakkkundig, ondernemend’; daar word ik wel blij van. Maar zoals gezegd ik ben niet bij de presentatie van Het Nieuwe Werken geweest en ook niet bij die van het CvB over bestuursfilosofie, dus weet ik niet of er al reden tot juichen is.

In het eBook van Bas van de Haterd dat een samenvatting is (voor kenniswerkers die geen tijd hebben om het echte gelijknamige boek te lezen ;)) worden voorwaarden geschetst die nodig zijn voor de vernieuwende manier van werken. Het boek is te lenen bij Bibliotheek Zuyd op de locaties Nieuw Eyckholt en Havikstraat, zie ook bijbehorende website
Het nieuwe werken heeft volgens vd Haterd 3 pijlers:

  1. Technologie & Communicatie
  2. Werkplek
  3. Mentaliteit & Cultuur

Over elk van deze 3 pijlers zal moeten worden nagedacht. Meestal krijgt de werkplek veel aandacht, inrichten van flexwerkplekken valt natuurlijk op. De veranderende arbeidsmarkt (langer doorwerken, meer ZZP-ers) vraagt steeds meer om plaats en -tijdsonafhankelijk werken. Thuiswerken dat nu mogelijk is met de hedendaagse (communicatie-)technologie. Het gebruik van mobiele apparaten en de enorme vlucht van social media waardoor men steeds meer en vaker met elkaar verbonden is.
Maar waar Het Nieuwe Werken vooral omdraait is vertrouwen. Cultuur van veel organisaties is nu nog gericht op aansturing, controle en angst. Maar prestatie en resultaat worden de belangrijkste graadmeters als tijd in de vorm van aanwezigheidsplicht dat niet meer is. Dit zal minder als controle worden gevoeld als dit op basis van goede afspraken gebeurt.
Leiderschap wordt bij Het Nieuwe Werke steeds belangrijker. Leiders zijn geen managers. Managers managen dingen en geen mensen. In een kennisintensieve organisatie met steeds meer zelfsturende teams heb je leiders nodig die voorbeeldgedrag tonen. Leiders die hun mensen inspireren en hun talenten laten ontplooien. Gelukkig hebben wij er zo één!
Een visie neerleggen is belangrijk bij het succesvol invoeren van Het Nieuwe Werken, maar ook het doel benoemen waar naar toe wordt gewerkt.

Ik heb inmiddels op aanraden van Jack de concept-versie van de CvB-notitie ‘Duurzaam van betekenis voor een professie : de besturingsopgave van Zuyd’ gelezen.
Zuyd is goed bezig. Een visie is neergelegd, het doel waar het CvB naar toe wilt ook. Hoewel ik wel een beetje het ‘Bij welke reorganisatie werk jij? -gevoel krijg. Alles is nog niet uitgekristalliseerd, maar het begin is er. Er komen nieuwe units met directeuren, dat worden dan de managers die moeten sturen. Maar er worden ook teams gevormd met teamleiders. Ik hoop dat dit de inspirerende leiders worden, die het werken nieuwe stijl bevorderen. In de notitie wordt ook even gesproken over moderne arbeidsverhoudingen die uitgaan van ruimte, vertrouwen en heldere doelafspraken.Daar wordt ik wel blij van.

Menno Lanting heeft ook een nieuw boek geschreven Iedereen CEO, over netwerkleiderschap in de nieuwe organisatie. Aanschaftip voor Bibliotheek Zuyd!

Hierin meer de nadruk op het gebruik van social media ter ondersteuning van deze nieuwe manier van samenwerken, verbinden, innoveren en kennis uitwisselen. Ook hierin de boodschap dat social media, technologie geen doel op zich is. Zoals dit ook in onderstaande Prezi van Bas van de Haterd naar voren komt:
In Ons Nieuw Werken als zelfstandig professional is het omgaan met technologie dus essentieel. Ik hoop dat Zuyd aandacht gaat geven voor training, te beginnen met knoppencursussen voor de diverse tools maar juist ook aandacht voor de gedragstraining.Want veranderen gaat het!
Ook wordt in het boek van Bas van de Haterd naar de toekomst gekeken. In de Opzij van deze maand heb ik een artikel over het werken in 2035 gelezen (dan zal ik toch niet meer in het arbeidsproces ziiten?)
De trend is dat steeds meer in kleinere, netwerkorganisaties gewerkt gaat worden. Het gaat steeds meer draaien om mensen en hun kennis en creativiteit, dit is niet op te schalen. Zeker in kennisintensieve organisaties zal de verwachtte optimale organisatiegrootte rond 150 liggen, Dunbar’s Number.
Naast de netwerkorganisaties zal ook steeds meer in virtuele projectteams worden samengewerkt, uiteraard gaat dit over de landsgrenzen heen. Crowdsourcing zal ook meer worden gebruikt om nieuwe ideeën te generen.
Arbeidsrelaties worden steeds losser. Werknemers zullen zich niet meer levenslang aan 1 bedrijf verbinden, maar worden / (slash) workers, werken voor meerdere organisaties tegelijkertijd. Personal branding wordt daarom nog belangrijker (zie ook mij Infonetblogpost over ‘mijn sterk merk’ (alleen voor Zuyderlingen toegankelijk) .Ook hier draait alles om betrouwbaar te willen zijn, als mens en als organisatie.
Vertrouwen is dus het kernelement van efficiënt samenwerken nu en in de toekomst.

Of zoals Menno Lanting het formuleert:

Wanneer medewerkers zelf ‘CEO’ zijn over hun werk en uiteindelijk ook het merk, dan organiseren ze met elkaar het werk, zorgen voor hun eigen PR, eigen technologie, maken hun eigen communicatiemiddelen en werken op de plek en op de tijden die ze zelf kiezen. Daar is dan steeds minder een organisatie voor nodig, laat staan managers.
Er is echter nog steeds een rol weggelegd voor managers. Die ligt op het gebied van faciliteren, verbinden, filteren en het vertellen van aansprekende verhalen die mensen er toe verleiden (een deel) van hun tijd te besteden aan een organisatie. Dit is overigens geen management maar leiderschap

Ik ben benieuwd in welke vorm en in welk tempo Het Nieuw Werken op Zuyd tot stand komt.
We zullen echt niet minder gaan werken, dat merk ik zelf ook. ZuidPLEIN werkt toch al een beetje volgens de ‘nieuwe stijl’. Als je het vertrouwen krijgt van de leidinggevende dan vind je het ook niet zo erg om een paar uurtjes in de avonden te werken, want dat heb je er wel voor over als je activiteiten zelf kunt plannen.Ik tenminste wel.
De kunst is en blijft om de balans tussen werk en privé goed te bewaken.

Judith

Tja, het is weer een (te) lang blog geworden 😉