Bezocht Dé Onderwijsdagen Congresdag HO|MBO #OWD2016 #blogsOWD


Hoi Marcel,

De 2e OWD-dag was de congresdag voor middelbaar beroeps- en hoger onderwijs. Deze dag was opgezet rondom themalijnen zijn: digitaal leermateriaal, onderwijs op maat, learning analytics, blended en online onderwijs, digitaal toetsen en nieuwe technologieën.

De dag begon met de uitreiking van de SURF Onderwijsawards die dit jaar voor het eerst uitgereikt werden. Een bestuurder, een docent en een onderwijsprofessional die als change makers het onderwijs vernieuwen met inzet van ict werden in het zonnetje gezet. En hoewel ze alle drie (docent Farshida Zafar van Erasmus Universiteit; Jan Haarhuis van Universiteit Utrecht; Anka Mulder, TU Delft) het verdienen om deze prijs te winnen, vond ik het jammer dat er alleen winnaars waren uit de universitaire wereld. Waar zijn de change makers uit HBO en MBO?

Sessie: Hoe geef je invulling aan onderwijs op maat?

Christien Bok van SURF presenteerde tijdens de OWD de whitepaper Onderwijs op maat anno 2016.

In veel visiedocumenten komen termen als Flexibilisering en Personalisering voor. Hoe geef je handen en voeten aan de student meer centraal stellen dan het curriculum. Het operationaliseren van deze ambitie is ingewikkeld. Daarnaast is er ook nog al wat spraakverwarring over deze buzzwoorden. Als we het onderwijs flexibeler wordt dan alles beter? Zijn we wel toe aan:

  • studenten die hun eigen opleiding samenstellen;
  • uitgaan van leeruitkomst in plaat van studielast;
  • diploma’s die niet meer per se van een instelling zijn;
  • het onderwijs online beschikbaar stellen;
  • verschillende niveaus en methoden aanbieden?

Het zijn vraagstukken waar we bij Zuyd ook mee worstelen. Wat is studeerbaar, doceerbaar en organiseerbaar onderwijs? Welke waarde hechten wij aan een academische gemeenschap? Is flexibel leren niet te veel gericht op individueel leren? Moeten we niet meer inzetten op leren met anderen?
We zijn zelf ook met flexibel onderwijstrajecten bezig. Het valt niet mee om te experimenteren met de winkel open. Toch moeten we blijven praten, denken en proberen. Maar voor kiezen! Waar staat het schuifje in onderstaand model voor Zuyd? En waar willen we naar toe?

whitepaperoom_5-dimensies
Uit de gesprekken op basis waarvan dit whitepaper is samengesteld blijkt dat er vele kleine initiatieven zijn, maar weinig instellingsbreed. En veelal zijn deze initiatieven binnen de instellingen niet bekend, zoals dat ook in de volgende sessie benoemd werd.

Sessie: Onderwijs op maat? Dat kan bij ons niet!

datkanbijonsJa, van mbo-scholen kunnen wij hbo ook veel leren. Aan de hand van de publicatie Dat kan bij ons niet wel! besprak Frans Schouwenburg van Kennisnet inspirerende voorbeelden van onderwijs op maat binnen het mbo. Mooie initiatieven om het bedrijfsleven meer te betrekken, uitval te voorkomen, in te spelen op technologische ontwikkelingen.

Hoe?
– onderwijslogistiek uitwerken, onderwijscatalogus centraal
– nieuwe didactische werkvormen volgens 4c/id
– beroepsleven in de school halen en andersom
– netwerksamenleving introduceren – je kunt niet eigenstandig meer opereren in onze samenleving. Je hebt altijd anderen nodig.
– internationaliseren
– studenten aan het roer

En, zei Schouwenburg:”flexibelisering onderwijs leidt aan de achterkant tot standaardisering systemen” en “als studenten niet in het systeem passen, is het geen reden voor uitval, maar om het systeem aan te passen”

De initiatieven laten zien dat onderwijs op maat wel kan. Het levert enorm tevreden trotse studenten, docenten en bedrijven op. Maar ook spanning tussen kosten van intensieve begeleiding en kwaliteit van onderwijs. Dit soort initiatieven zijn tijdrovend, kostbaar en technisch niet volmaakt. Wil je vernieuwen dan moet je consequent zijn en dan doorpakken. Opvallend vond Schouwenburg dat er zo weinig bij elkaar in de keuken gekeken, dat er op het gebied van vernieuwing zo weinig samenwerking is.

Mmmmm …herkenbaar.

Daarna was het rennen naar de grote zaal want de onderwijsminister was er!

De minister: Onderwijs op maat met open digitaal leermateriaal

jetbussemaker

Minister Jet Bussemaker kondigde een nieuwe ronde van de Stimuleringsregeling Open en online onderwijs aan. Wat volgde was een warm pleidooi voor open onderwijs en onderzoek. Ze erkende dat dit voor docenten niet altijd gemakkelijk is. Open je leermateriaal delen, voortbouwen op het werk van anderen betekent een drempel over, jezelf kwetsbaar opstellen. Bussemaker stelde het ‘not invented here syndroom’ tegenover ‘standing on the shoulders of giants’.

Daarna volgde een rondetafelgesprek tussen Bussemaker en twee bestuurders, twee studenten en twee docenten waaronder lector Robert Schuwer. Men sprak over drempels die docenten ervaren. Volgens Robert wordt in het HBO wel leermateriaal gedeeld maar voornamelijk in het informele circuit (gunfactor, voorwathoortwat). Auteursrecht wordt als zeer complex ervaren, ondersteuning (docenten ontzorgen) is daarbij erg belangrijk. Het wordt wel eens tijd voor open en online onderwijs, was de conclusie van het gesprek. Het is 2016! Open digitaal leermateriaal hoort heel normaal te zijn.

Robert Schuwer (Fontys) en Martijn Ouwehand (TU Delft) van de Special Interest Group Open Education van SURF hebben een toolkit Open Onderwijs samengesteld die ook tijdens deze dag werd gepresenteerd. Op ons MOOCZI-blog heb ik deze toolkit al gedeeld. Je kent mijn ‘heilig geloof’ in open onderwijs en onderzoek, Marcel. Ik zou aan onze docenten van Zuyd willen vragen: wat hebben jullie nodig om hun digitaal leermateriaal open te delen? Misschien toch eens zo’n workshop organiseren?

Het was lastig kiezen tussen zoveel interessante sessies. Mijn collega’s I-adviseurs (Harry, Frans en Didi) en ik hadden onderling wel een beetje afgestemd. Didi heeft de themalijn ‘digitaal toetsen’ gevolgd, ik uiteindelijk het thema ‘onderwijs op maat’. Ik had wel andere sessies op mijn programma, maar sommige waren zo overvol …

learningspacesSessie:Het inrichten van learning spaces voor de toekomst

Marij Veugelers (UvA) verzorgde de inleiding over het belang ‘redesigning learning spaces’ en de lessons learned. Lopend langs de posters van Universiteit van Amsterdam, Wageningen University & Research, de Universiteit Twente en de Universiteit van Leiden werd met ons gedeeld welke learning spaces zij voor de toekomst ingericht hebben. Hier kwam naar voren dat vaak onderwijskundige ondersteuning onderschat wordt bij de inrichting van learning spaces. Bij UTwente is de Classroom of the Future geïntroduceerd. Een hele flexibele ruimte met verrijdbare en beschrijfbare wanden. De Universiteit Leiden biedt ongeveer vergelijkbare faciliteiten. ICLON biedt docenten tips bij lesgeven in een Active Learning Classroom over werkvormen, (de afleiding van) technologie, groepswerk. WUR had een game ontworpen waarbij je een gebouw kunt ontwerpen. Leuk gemaakt, het had het gesprek over onderwijs op gang gezet. Eerlijk gezegd vraag ik me af of het zinvol is om het te gebruiken bij ontwerpen van een onderwijsgebouw. Er gaan zoveel jaren overheen eer het gebouw staat. Dat zie je nu wel bij onze locatie Ligne. Ik denk wel dat het een goed middel kan zijn om nog eens met verschillende gremia dit spel te spelen mbt inrichting van de lokalen.

Sessie: “Heb je genoeg geleerd vandaag?” – de kwaliteitscyclus

Dit was echt een leuke sessie. Zo simpel en zo effectief. ROC Leiden zat in zwaar weer, dat was de aanleiding voor deze kwaliteitsinpuls. In de 1e week van een blok wordt aan het eind van elke lesdag in week 1 aan de studenten gevraagd:

  1. heb je genoeg geleerd vandaag?
  2. welk cijfer geef je voor hoeveel je geleerd hebt vandaag?
  3. wat kunnen we doen om het cijfer omhoog te krijgen?

De vragen worden per opleiding verzameld om anonimiteit zoveel mogelijk te waarborgen. In de terugkoppeling naar de teams worden de tips (vraag 3) zoveel mogelijk geanonimiseerd (handwerk). Op basis van de respons moeten de team acties benoemen, deze worden in week 3 teruggekoppeld naar de studenten. In week 6 worden dezelfde vragen gesteld. Alleen vraag 3 wordt vervangen door: ‘merk je dat er iets met je tips is gedaan?’

hjggv

Hoewel niet alle teams stonden te juichen bij deze aanpak en er ook scepsis was/is, is wel het gesprek over goed onderwijs op gang gekomen. Wat ik ontzettend stoer vind, is dat alle informatie (met uitzondering van de tips) open gedeeld worden op de website hebjegenoeggeleerdvandaag.nl.

Zie hier de presentatie van Herman Post. Hij attendeerde ons nog op de publicatie van de Onderwijsraad: Een ander perspectief op professionele ruimte in het onderwijs: versterk vermogen om te handelen vanuit het team.

Keynote: how do we find the time to innovate?

Druk, druk, druk. Wie het niet druk heeft, lijkt niet meer mee te tellen. Drukte lijkt wel een competitie te worden. De Britse bedrijfspsycholoog en schrijver van het boek ‘Busy’ Tony Crabbe hield ons een spiegel voor. We leggen onszelf een grote druk op: werk, media, verslavende mobile devices. Timemanagement is niet het antwoord maar attention management. Focus! Focus! Focus! Doe niet alles. Durf niets te doen (daar is t ie weer). Ontwikkel een routine om kleine veranderingen in jezelf te bewerkstelligen. Denk meer als een surfer. Ga mee op de golven, jouw golf. Een surfer pakt ze ook niet allemaal. Kies je eigen golf!

Met aardige intermezzo’s – opdrachten die je met je buurman/-vrouw uit moest voeren-, werden we (nogmaals) bewust dat multitasken echt niet gaat.

Terugkoppeling

Het congres werd geopend door Ruud Veltenaar, een filosoof-trendwatcher. Deze dag werd afgesloten door stand-up filosoof Laura van Dolron. We krijgen wat food-for-thought mee van de OWD.

Laura is sceptisch over neutrale woorden die een positieve lading krijgen zoals innovatie, transformatie, flexibiliteit. Ze houdt meer van mooie woorden als rust, waardigheid, liefde, troost.
Verder vindt ze dat we studenten of docenten niet centraal moeten stellen. Je moet lerenden met rust laten. Stel je lesstof en inspiratie centraal. Stel de wereld centraal. Ga voor meer collectiviteit en gemeenschapszin!

Het was een mooie romantische kwetsbare bespiegeling aan het eind van deze congresdag.

Groet, Judith

Zie ook mijn andere OWD2016 blogs

Over Judith van Hooijdonk

Informatie professional, fervent kennisdeler, HNW-fan, Social Media, Web2.0, Onderwijs2.0, Bibliotheek2.0 "Just start somewhere and make a world of difference"

Geplaatst op 12 november 2016, in eLearning en getagd als , , . Markeer de permalink als favoriet. Een reactie plaatsen.

Kennis delen? Ja graag!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: