Categorie archief: Social learning

Social learning & MLI

Had je gezien Marcel dat d√© ūüėČ ¬†Wilfred Rubens op zijn blog over mijn artikel Social learning, mogelijkheden voor de MLI¬†heeft geschreven. Wat een eer! Leuk hoor. Goed ook dat hij terecht enkele kritische opmerkingen plaatst. Zo leer ik weer¬†sociaal ūüôā

Wilfred vond dat wij de belangrijke punten bij social learning zoals openheid, proactieve houding en benutten van je netwerk nader uit hadden kunnen werken. Dit zijn inderdaad ook belangrijke punten waar aandacht aan kan worden besteed bij een Master Leren en Innoveren. Zoals ik in mijn blog over de VUCA world Maria Conner al citeerde:

Social learning is not just the technology of social media, although it makes use of it. It is not merely the ability to express yourself in a group of opt-in friends. Social learning combines social media tools with a shift in the corporate culture, a shift that encourages ongoing knowledge transfer and connects people in ways that make learning a joy.

Maar je maakt keuzes in je artikel. Ik wilde ze toch benoemd hebben, daarom kort in de ‘bespiegelingen’:)
En ja sommige termen had ik beter kunnen toelichten, Maar er komt nog een vervolg! Mijn studiemaatje en carpoolmaatje van het reflectiebusje Myriam Lamerichs heeft haar publicabel artikel geschreven over haar MLI-onderzoek over ervaringen van hbo-docenten met informeel leren. Haar artikel Informeel leren op maat¬†triggerde mij. Ik heb haar uitgedaagd voor een blogbattle. Die heeft ze geaccepteerd. Die ‘woordenstrijd’ wordt nog gevoerd.

Via een tweet van Dani√ęlle vernam ik dat mijn begeleidster Petra toch echt aan de slag gaat met social learning. Super leuk. Ik ga binnenkort weer eens met haar koffie drinken, dan hoor ik wel meer van haar plannen.

TweetDQ

gegroet,
Judith

Social learning, mogelijkheden voor de MLI

Hallo Marcel,

Als afronding van de MLI heb ik in augustus een publicabel artikel moeten schrijven. De meeste studenten schrijven een artikel over hun onderzoek. Omdat ik tijdens de integratiefase constateerde dat alles wat ik wat ik aan¬†producten heb opgeleverd in de 5 MLI-leerarrangementen te maken had met het thema waar ik zo warm voor loop: ‚Äėsocial learning‚Äô, besloot ik hierover het artikel te schrijven. Social learning is niet echt een thema binnen de MLI, terwijl ik wel mogelijkheden zie. Hierover heb ik de afgelopen twee jaar ook geregelmatig geblogd. Deze blogs zijn ook verwerkt in¬†het¬†artikel.¬†Ik heb mijn onderzoeksbegeleidster Petra het boek over Social Learning van Marcel de Leeuwe en Wilfred Rubens kado gedaan om haar meer over dit onderwerp¬†te laten lezen, zodat zij met mij mee kon denken over social learning bij de MLI. Het onderstaand artikel is¬†ook als pdf te¬†downloaden.

Het artikel had ik nog niet ter publicatie aangeboden. Ten eerste omdat ik reactie van het management van de MLI wilde afwachten. Dat is inmiddels gebeurd. Zij gaan de inhoud intern verder bespreken en vonden het uiteraard prima dat ik dit zou publiceren. Op welke wijze dan ook ūüėČ Ten tweede vind ik het meer passend een artikel over social learning via sociale media te verspreiden dan via een¬†fysiek tijdschrift. Er is toch geen betere weg dan via¬†ons blog. Daar waar het ooit (deze maand 6 jaar geleden)¬†allemaal begon met mijn sociaal leren!

Benieuwd wat je / jullie er van vinden.
Groet, Judith

Over de auteurs

Judith van Hooijdonk is als I-adviseur bij Zuyd Hogeschool betrokken bij ict-innovaties in het onderwijs en ict-docentprofessionalisering. Zij is een fervent gebruiker van sociale media, Twitter noemt zij haar ‚Äėpermanente bijscholingscursus‚Äô en haar diverse blogs haar ‚Äėbuitenboordbrein‚Äô. Binnen haar mastertraject ‚ÄėLeren en Innoveren‚Äô van Fontys Hogescholen heeft zij het leren met sociale media vanuit theoretisch en onderwijskundig perspectief op verschillende terreinen verkend.Profielfoto
judith.vanhooijdonk@zuyd.nl
twitter: @jujuutje
blog: 2beJAMmed.org
linkedin: https://nl.linkedin.com/in/judithvanhooijdonk

PetraPetra Swennenhuis is onderzoekster en docent aan de Master Leren en Innoveren (MLI) van Fontys Hogescholen en heeft Judith begeleid in haar onderzoek over social learning bij hbo-docenten. Zij is een beginneling op het gebied van sociale media, maar ziet veel mogelijkheden om dit in te zetten in professionele leergemeenschappen.
petra.swennenhuis@fontys.nl
linkedin: https://www.linkedin.com/pub/petra-swennenhuis/a/796/878/nl

Naar aanleiding van het praktijkgericht onderzoek dat Judith in het kader van de MLI heeft verricht, verkennen zij in deze publicatie samen aan de hand van de recente uitgave van De Leeuwe & Rubens (2015) vanuit student- en docentperspectief de mogelijkheden van social learning voor de MLI. Deze master is gericht op het professionaliseren van de leraar. De lerenden zijn afkomstig uit alle onderwijssectoren en hebben vele jaren onderwijservaring. Deze volwassen studenten leren onderwijsvernieuwingen kritisch te begeleiden en deze te onderscheiden van trends, mythes en hypes op onderwijskundig terrein. Binnen de MLI staat actief, motiverend, samenwerkend leren centraal, waarbij peerfeedback in de leerteams een centrale rol speelt.

Veranderende samenleving

We leven en leren in een samenleving waarin de verandering centraal staat en zekerheden er niet meer zijn. Het leren, kennis delen en het communiceren gebeurt meer en meer met behulp van ict, in het bijzonder sociale media. Samenwerkend leren is niet iets van de laatste decennia maar door de opkomst van internettechnologie wel sterk onder de aandacht gekomen en sluit daarmee aan bij de onderwijskundige opvattingen van de afgelopen 20 jaar dat leren vooral plaatsvindt via sociale interactie. De term social learning die hiervoor nu gebruikt wordt, is niet nieuw. In de jaren zeventig van de vorige eeuw ging Bandura in zijn Social Learning Theory er al van uit interactie belangrijk is voor leren. Door sociale media krijgt social learning wel een nieuwe dimensie. De Leeuwe & Rubens (2015) defini√ęren social learning als ‚Äúsamenwerkend leren met behulp van sociale media, waarbij de lerende veel controle heeft over wat, hoe, waar en waarmee er geleerd wordt‚ÄĚ.

Social learning staat voor verandering in leren. Met name flexibiliteit, veerkracht, wendbaarheid en weerbaarheid worden belangrijker in ons onderwijs zoals dat ook centraal staat in de onlangs gepubliceerde strategische agenda van de Vereniging Hogescholen voor de komende tien jaar. Ook de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) benoemt aanpassingsvermogen naast kenniscirculatie als cruciaal in haar rapport ‚ÄėNaar een lerende economie‚Äô. In onderwijstrendrapporten zoals #hbo2025 en de jaarlijkse Horizon van Educause wordt het samen professionaliseren door met, van en door elkaar te leren, al dan niet binnen communities of netwerken, met behulp van sociale media, steeds benadrukt.

Sociale media spelen een belangrijke rol bij social learning. Door sociale media is het gemakkelijk om informatie en ‚Äėpeers‚Äô te vinden, om samen problemen op te lossen en nieuwe kennis te ontwikkelen en te delen, op elk moment vanaf elke plaats. Mede door de mobiele technologie zijn sociale media niet meer weg te denken uit ons leven en hebben ze ook invloed op de visie op leren. Gepersonaliseerd leren, actief leren en dat levenslang zijn belangrijke thema‚Äôs die ons beeld van het onderwijs van nu be√Įnvloeden. Tevens wordt informeel leren tegenwoordig steeds meer gezien als een belangrijke manier van professionaliseren. Vanuit de literatuur wordt de maatschappelijke noodzaak van het (kunnen) participeren in (sociale) netwerken in de huidige kennissamenleving regelmatig benoemd. Sociale media zijn de hypefase voorbij; over een paar jaar zijn wellicht de huidige populaire netwerken vervangen door anderen, maar het fenomeen blijft bestaat. Het gaat bij social learning niet om de sociale media tools maar over ontwikkelingen als samenwerken, kennis delen, openheid en verbinding. Onderwijsprofessionals zouden social learning ‚Äėvoor moeten leven‚Äô. Het is immers de verantwoordelijkheid van het onderwijs leerlingen en studenten voor te bereiden op de samenleving en uiteindelijk op het arbeidsproces. Dit geldt ook voor de MLI-student, de werkende onderwijsinformatieprofessional afkomstig uit verschillende onderwijssectoren. Het is interessant om te onderzoeken in hoeverre social learning en het leren met behulp van sociale media is ingebed in een masteropleiding rondom de nieuwste inzichten op het gebied van leren en innoveren.

Social learning en professionalisering

Vanuit (onderwijs)organisatieperspectief is het belang van samenwerken en kennis delen in netwerken evident. Aanleiding van het onderzoek van Van Hooijdonk (2015) is de aandacht voor samenwerken en kennis delen in netwerken dat steeds meer vorm krijgt door middel van ict, met name sociale media. Het onderzoek vond plaats bij een docententeam van een hbo-gezondheidszorgopleiding, waarin 47 docenten via een vragenlijst (n=33) zijn bevraagd naar hun digitale competenties, in een focusgroepbijeenkomst (n=5) is verder ingezoomd op de kansen en mogelijkheden die sociale media voor de netwerken van dit docententeam kunnen bieden. Uit dit onderzoek blijkt dat de betrokken docenten samenwerken in netwerken belangrijk vinden. Ook zijn zij gemotiveerd hun onderwijs met behulp van ict te verbeteren en willen ze aansluiten bij de technologische veranderingen. Toch blijkt dat het merendeel van de docenten sociale media nauwelijks inzet in hun onderwijs en netwerken. Hoewel uit de literatuur blijkt dat sociale media een positieve invloed hebben op betrokkenheid van studenten, de netwerkvorming, en de participatie bij leeractiviteiten, zien de docenten uit het onderzoek nog geen mogelijkheden en kansen om met sociale media open kennis te delen en het online samenwerken te ondersteunen. De docenten gaven aan dat het gebruik van sociale media (Twitter en Facebook) nog veel als priv√© activiteiten gezien worden. ‚ÄúIk gebruik het priv√© echt minimaal, mijn meeste sociale media activiteiten zijn werk maar ik voel me niet zo prettig als iemand ziet dat ik mijn Twitter of Facebook open heb. Ja dat is heel gek maar het is gewoon zo.‚ÄĚ Om op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen gebruikt eenderde van de docenten sociale media (vooral LinkedIn). Het online delen van kennis of idee√ęn gebeurt relatief weinig, een ruime meerderheid zegt dit nooit via internet te doen. Dit beeld komt overeen met de resultaten van het onderzoek van iXperium HAN (Uerz, Kral, & de Ries, 2014).

Binnen de MLI wordt gebruik gemaakt van diverse leertechnologie√ęn: een portal, een elektronische leeromgeving, blogs, en e-mail. In de lespraktijk gebruiken de MLI-docenten diverse sociale media tools, zoals Glogster, Padlet, YouTube, Socrative. Blogs worden veel ingezet, echter niet om het actief leren te bevorderen maar vooral ter vervanging van de elektronische leeromgeving, dus als √©√©nzijdig communicatiemiddel en verzamelbak van PowerPoint en hyperlinks. Recentelijk, met de introductie van een leerarrangement als een game, is binnen de MLI een nieuwe stap gezet naar het online, gezamenlijk en motiverend leren van studenten. De ervaringen van zowel studenten als docenten zijn positief en vormen de basis voor doorontwikkeling.

Tijdens wekelijkse fysieke MLI-studiebijeenkomsten is veel aandacht voor samenwerkend leren en het geven van feedback. De elektronische leeromgeving die de MLI gebruikt, faciliteert dit samenwerkend leren niet. Deze omgeving wordt alleen gebruikt voor het opslaan van onderwijsinhoud en het inleveren van opdrachten. De afstand tot de opleiding kan verkleind worden door het aanbieden van een online leer- en samenwerkingsomgeving die tegemoet komt aan de behoefte van relationele verbondenheid en die kan bijdragen aan het zelfgeorganiseerd leren. Het met elkaar in verbinding blijven, ook online, cre√ęert een nabijheid die belangrijk is voor de intrinsieke motivatie (√©√©n van de psychologische basisbehoefte volgens Ryan & Deci). In zijn proefschrift stelt Hermans (2015) dat volwassen lerenden zelf de regie willen hebben over hun eigen leerprocessen, autonoom zijn in wat en hoe zij leren, waarbij zelfgeorganiseerd (informeel) leren een belangrijke rol speelt. Een online leer- en samenwerkingsomgeving als sociaal leernetwerk waar op basis van profielen interactie en kennis en reflecties delen tussen studenten wordt, bevordert social learning.

Het inzetten van sociale media bij leer- en werkprocessen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. De open cultuur en de snelheid waarmee deze veranderingen plaatsvinden, vragen van docenten en studenten om een nieuwe toolset, mindset en skillset. Participatie in sociale media vraagt naast digitale competenties om in een bepaalde mate van openheid relaties op te bouwen, om vrijelijke kennis en ervaringen te delen, om een proactieve houding en het benutten van je netwerk. Uit het onderzoek van Van Hooijdonk (2015) bleek dat veel hogeschooldocenten hun digitale competenties ten aanzien van online samenwerken en open kennis delen niet hoog inschatten. Dit beeld komt overeen met de ervaringen van veel MLI studenten; ook zij voelen zich vaak bewust onbekwaam ten aanzien van digitale competenties. Naast digitale competenties worden ook privacy-issues als argument gebruikt om sociale media niet voor leren, samenwerken en kennis delen te gebruiken. Er zijn ook wel juridische vragen te stellen bij het gebruik van sociale media binnen een formele onderwijssetting. Kan een docent een student verplichten tot het aanmaken van een account op Facebook, Google, WordPress, Dropbox? Sociale media bieden prachtige kansen voor co-creatie maar als onderwijsontwerper moet je wel goed nadenken met wel doel je welke tool inzet. Immers de keuze om sociale media te gebruiken ligt bij de gebruiker zelf en is niet af te dwingen. Toch zijn er ook veilige, meer afgesloten leeromgevingen beschikbaar waarmee social learning gestimuleerd kan worden. Leeromgevingen zoals Feedbackfruits of Simulise (bijvoorbeeld het Leerplein van de Nieuwste Pabo) bieden sociale media-achtige tools waarmee studenten en docenten meer open kunnen communiceren en kennis kunnen uitwisselen, kunnen reflecteren en elkaar open feedback geven. Hierdoor wordt het onderwijs interactiever en wordt de mogelijkheid geboden om samenwerkend leren online buiten de fysieke studiebijeenkomsten voort te zetten. Deze omgevingen zouden voor de MLI een mooie uitdaging zijn om social learning te faciliteren waarbinnen sociaal leeractiviteiten plaats kunnen vinden zodat interactie tussen studenten kan toenemen.

Nieuwe kansen

Casus ‚ÄėNieuwe kansen voor praktijkgericht onderzoek‚Äô
Het kunnen benutten en opzetten van praktijkgericht onderzoek behoort tot de competenties van aan afgestudeerde MLI-er. Aangezien MLI studenten in hun dagelijkse werk vaak niet veel ervaring opdoen met praktijkgericht onderzoek vormt dit leerarrangement voor veel studenten een grote uitdaging. In de huidige opzet werken de studenten tijdens het eerste jaar aan een onderzoeksvoorstel en voeren zij in het tweede jaar een onderzoek uit. Hoewel ze hierbij intensief worden begeleid, blijkt dat in de praktijk niet altijd just-in-time. De studenten komen één keer in de acht weken (zoiets?) samen met hun leerteam. Het onderzoekstraject geschiedt vooral in eigen tijd en tempo.

Ook bij het uitvoeren van een praktijkgericht onderzoek kan social learning ondersteunend zijn. In de rol van reflective practioner dient de MLI-student te beschikken over vaardigheden als het kunnen geven van feedback, het kritisch beoordelen en reflecteren. Door bijvoorbeeld het inzetten van blogs kunnen studenten worden gestimuleerd na te denken en te reflecteren over hun onderzoeksproces. Door vervolgens medestudenten te stimuleren (al dan niet met credits) hierop te reageren ontstaat er een gesprek waardoor besproken concepten worden aangescherpt. Door reflecterend bloggen in plaats van e-mailen naar de onderzoeksbegeleider (en enkele mede-studenten uit het leerteam) kunnen de studenten van elkaar leren, zo ontstaat er een kennisbron die just-in-time beschikbaar is voor iedereen met toegang. Social learning gaat om verantwoordelijkheid bij de student te leggen, dat betekent ook dat hij/zij moet kunnen bepalen hoe ‚Äėopen‚Äô zijn blogs zijn, en of ook het werkveld waar het onderzoek plaatsvindt, toegang krijgt tot zijn blogberichten. Als opleiding kun je er voor kiezen gebruik te laten maken van beschikbare blogtools als WordPress of Blogger. Een leeromgeving als het Leerplein van de Nieuwste Pabo biedt vergelijkbare tools. Het voordeel van het inzetten van zo‚Äôn omgeving is dat studenten in veilige omgeving sociaal kunnen leren. Tevens wordt binnen zo‚Äôn omgeving een community gevormd waarbinnen de MLI-studenten elkaar kunnen ontmoeten . De MLI-studenten zien elkaar immers maar √©√©n dag in de week. Het meeste leren vindt buiten de leerteams plaats. Het opbouwen en onderhouden van een profiel is in zo‚Äôn omgeving dan ook belangrijk. Binnen het leerproces van de MLI speelt peerfeedback een centrale rol. Bij peer feedback wordt gebruik gemaakt van elkaars kennis, daarom is het ook belangrijk dat de profielen van de studenten actueel zijn. Door ook persoonlijke informatie aan de profielen toe te voegen wordt onderling vertrouwen bevorderd waardoor onderlinge relatie versterkt worden.

Bespiegelingen

Een perfecte leeromgeving bestaat niet. Niet iedereen ziet de mogelijkheden van informeel leren en gepersonaliseerd, gamified, open onderwijs. In de publicatie van De Leeuwe & Rubens (2015) benoemen zij ‚Äúom lerende te leren hoe zij als professional bij kunnen blijven op hun vakgebied door sociale media te gebruiken voor informeel leren‚ÄĚ als een valide reden om sociale media binnen het onderwijs in te zetten. Terecht stellen zij dat implementatie van social learning in het onderwijs als een ‚Äúcomplexe en radicale verandering‚ÄĚ. Dat komt omdat hiermee meer regie bij de lerende wordt gelegd, zij krijgen daarmee een grote mate van eigen verantwoordelijkheid ten aan zien van het leerproces.
De vraag waarom doen we de dingen zoals we ze doen en waartoe dient ons onderwijs zijn vragen die passen in een masteropleiding rondom leren en innoveren. Juist op zo‚Äôn opleiding waar onderwijsprofessionals uit alle onderwijssectoren samen leren en vernieuwingen in het onderwijs onderzoeken, zou het zelf ervaren en evalueren van trends centraal moeten staan. In deze bestaande cultuur van lerend vernieuwen zouden gedeelde perspectieven gevormd kunnen worden en gezamenlijke handelingspraktijken ontwikkeld. Al lerend vernieuwen wordt dan kennis uitgewisseld, onafhankelijk denken gestimuleerd en ruimte gecre√ęerd om verschillende opvattingen te onderzoeken en alternatieven af te wegen.

Social learning past binnen de ontwikkelingen van onze netwerksamenleving. Sociale media stellen lerende in staat om samen te werken, kennis te cre√ęren en te delen. Het inbedden van informeel leren binnen een curriculum kan zelfgeorganiseerd leren bevorderen. Dat past binnen het streven naar een lerende economie en de veranderende visie op leren ten aanzien van gepersonaliseerd en levenlang leren. Het inzetten van sociale media lijkt positieve effecten te hebben op de autonomie en relationele verbondenheid van studenten. Toch zijn er nog geen onderzoeksresultaten naar de effectiviteit van social learning bekend. Voor een masteropleiding rondom de nieuwste inzichten op het gebied van leren en innoveren zou het een mooie uitdaging zijn om dit te onderzoeken.

Referenties
De Leeuwe, M. & Rubens, W. (2015). Social learning en leren met sociale media. Groningen : Noordhoff.

Hermans, H. (2015). OpenU: design of an integrated system to support lifelong learning (Doctoral dissertation, Open University, Heerlen, Netherlands). Retrieved from http://dspace.ou.nl/handle/1820/5998

Uerz, D., Kral, M., & De Ries, K. (2014). Lerarenopleiding voor de 21ste eeuw: Leren en lesgeven met ict. Nijmegen: iXperium/Centre of Expertise Leren met ict. Retrieved from http://specials.han.nl/sites/ixperium/blijf-op-de-hoogte/nieuwsberichten/lerarenopleiding-voor-de-/Lerarenopleiding-voor-de-21e-eeuw-Dana-Uerz.pdf

Van Hooijdonk (2015). Leren professionaliseren: Leer-ontwikkel-werk-samen-onderzoek-kennis-deel (Master’s thesis Fontys Hogescholen, Eindhoven, Netherlands)

Bezocht Themamiddag Mediawijsheid & Social Learning #Innovatiehuis

Ha Marcel,

Afgelopen vrijdag heb ik tussen de verhuisactiviteiten door een bezoek gebracht aan het Innovatiehuis. De zon op het dakterras maakte deze sfeervolle ontmoetingsruimte voor de MBO sector nog aangenamer. Na een heerlijke lunch presenteerden de auteurs hun recentelijk gepubliceerde boeken. Uiteraard zijn beide boeken reeds in mijn bezit.

Mediawijsheid in de klas

door Patrick Koning

#Mediawijsheid in de klas: samen aan de slag

Patrick heeft een heel praktisch boek geschreven met veel opdrachten om je als docent in mediawijsheid te bekwamen. Het is prachtig vormgegeven en persoonlijk vanuit zijn eigen (mbo)praktijk geschreven. Ik heb het boek nog niet echt goed bestudeerd, maar dat ga ik zeker nog doen. Ik denk dat ik het erg goed kan gebruiken bij de steeds groter wordende vraag naar ict-docentprofessionalisering binnen Zuyd.

“Mediawijsheid is alles wat je nodig hebt om vandaag, morgen en overmorgen te (over)leven in een media vol media”.

In mijn masteronderzoek¬†rondom ict-docentprofessionalisering hanteerde ik de term¬†‚Äėdigitale competenties‚Äô. Hiermee bedoel ik¬†naast instrumentele vaardigheden (het kunnen omgaan met ict en ict-toepassingen), informatievaardigheden (het kunnen zoeken, selecteren, gebruiken en verwerken van informatie) en mediawijsheid (bewust, kritisch en actief om kunnen gaan met media) bedoeld. Patrick gebruikt de term mediawijsheid, dat hij als synoniem ziet van ict-geletterheid (de ‘digitale competenties’).

In zijn presentatie ging Patrick in op de twee docentenrollen: docenten Mediawijsheid en mediawijze docenten. Vermoedelijk zal de rol vanMediawijzerPKoning docent Mediawijsheid binnen het hbo niet zo ingevuld worden, informatievaardigheden wordt nu immers al binnen onderzoekvaardigheden en als bibliotheekinstructie aangeboden. Aandacht voor mediawijze (digitaal competente) hbo-docenten is er zeker wel.
Het boek gaat uit van het Mediawijsheid-competentiemodel dat Patrick op basis van het model van Family Online Safety Institute en het werk van Margreet van de Berg heeft ontwikkeld. De 3 C’s (Content, Contact en Conduct) zijn de centrale elementen van het model. Een mooi uitgangspunt dat we misschien ook voor de vernieuwing van onze dingen@zuyd website kunnen gebruiken.

Tijdens de presentatie werd nog verwezen naar het artikel van Justine Pardoen: Het web houdt jongeren gevangen in hun eigen kringetje. Zij schrijft dat er een onverwacht neveneffect optreedt nu er steeds meer jongeren mediawijs zijn: zij wantrouwen alle media. Zij beperken hun activiteiten in sociale netwerken tot het opsteken van een duimpje of het aanklikken van een sterretje of hartje. De interactie vindt vooral plaats in hun eigen kringetje via Whatsapp of Facebookmessenger. Justine Pardoen heeft het over een uitdaging waar we voor staan: burgerschap 2.0, échte participatie in online sociale netwerken. Ik zie deze beweging trouwens niet alleen bij jongeren. Ook in mijn masteronderzoek heb ik geconstateerd dat de docenten uit mijn onderzoek nog geen mogelijkheden en kansen om met sociale media open kennis te delen en het online samenwerken te ondersteunen. (Ik vraag me trouwens af deze observatie van Justine Pardoen (alleen) door mediawijsheid komt. Is het niet gewoon zo dat jongeren niet willen dat ouders zich met hun interactie bemoeien? Immers ook ouders zijn actief op Facebook. Door de gesprekken niet open te voeren maar in die superhandige en snelle whatsappgroepen hebben zij weer hun privacy.)

Patrick begon zijn presentatie trouwens met een heel aardig introfilmpje, gemaakt met Adobe Voice (alleen beschikbaar voor iPad).

Zie hier zijn slides.

Social learning

door Marcel de Leeuwe en Wilfred Rubens

Social learning en leren met sociale media

Dit boek van Wilfred en Marcel heb ik de afgelopen maanden al een paar keer gelezen ūüôā Als afronding van mijn studie heb ik een vakpublicatie geschreven over social learning en de mogelijkheden voor de MLI. Daarbij was dit boek zeer bruikbaar! Als je de blogs van Marcel en Wilfred een beetje volgt is de inhoud herkenbaar. Ik was blij met deze publicatie waarin de schrijvers¬†de informatie rondom social learning overzichtelijk presenteren. Het een zeer toegankelijk boek. Het is geen praktisch boek met een overzicht van tools zoals het boek van Patrick maar “het nodigt uit om na te denken over leren, onderwijzen en kennis delen”¬†zoals op de achterflap staat te lezen.

Wilfred en Marcel presenteerden samen (zie hier de slides). Marcel begon met de veranderende samenleving door de komst van smartphone en sociale media. Wilfred ging vervolgens in op de Social Learning Theory van Bandura die vreemd genoeg niet vaak in relatie wordt gebracht met social learning. Volgens deze sociaal-cognitivistische leertheorie (die ook wel tot het behaviorisme wordt gerekend) vindt leren plaats in een sociale context waarbij observeren, modelleren en self efficacy (;) zelfinschatting) uitgangspunt zijn. Elementen die goed passen bij de mediawijze docent. Wilfred toonde de driehoek waarin leren volgens Bandura gebeurt: persoon, omgeving en gedrag. Karin Winters (die gezellig naast mij zat) merkte terecht op dat deze veel overeenkomsten vertoont met de driehoek van Illeris. Volgens dit model bepalen de drie dimensies: inhoud , drijfveren en interactie het leerproces. Leren is fundamenteel sociaal en vindt plaats in een sociale omgeving en bestaat uit samenwerking, relaties, participatie en communicatie.

Bandura

Knut Illeris

 

Social learning defini√ęren de auteurs als

‚Äúsamenwerkend leren met behulp van sociale media, waarbij de lerende veel controle heeft over wat, hoe, waar en waarmee er geleerd wordt‚ÄĚ.

 

 

 

Vervolgens ging Marcel via The Conversation Prism in op het toepassen van social learning binnen bestaande leeromgeving zoals Moodle. Ook vroeg hij aandacht voor zaken als eigenaarschap en privacy van data. Iets waarvan hij zich afvroeg of schoolorganisaties het belang hiervan zich voldoende realiseerden. Scholen gebruiken vele sociale media tools waarvan data in Amerika bewaard worden (hoe actueel dit is, zie het vonnis van gisteren van het Europees Hof van Jusititie inzake opslaan van gegevens EU-burgers in de VS. Zie ook berichtgeving van Kennisnet hierover). En hoe zit het met eigenaarschap van data van leerlingen? Mogen ouders wel zomaar online inzage hebben in leerresultaten? Interessante vragen en uitdagingen.

Zoals ik in mijn vakpublicatie heb geformuleerd:¬†Het gaat bij social learning niet om de sociale media tools¬†maar over ontwikkelingen als samenwerken, kennis delen, openheid en verbinding.¬†Onderwijsprofessionals zouden social learning ‚Äėvoor moeten leven‚Äô. Het is immers de¬†verantwoordelijkheid van het onderwijs leerlingen en studenten voor te bereiden op de samenleving en¬†uiteindelijk op het arbeidsproces. En of je dit nu burgerschap 2.0 of 3.0 of zelfs 4.0 noemt, is hierbij niet zo belangrijk. Onderwijs gaat (of zou misschien nog meer) ook over¬†persoonsvorming, zoals Biesta bepleit?

De presentaties waren boeiend, de dialoog die ontstond onder de bezielende leiding van Addy de Zeeuw interessant. Daarnaast is het altijd superleuk om tweeps (al dan niet voor de 1e keer) life te ontmoeten. Of kennis te maken met nieuwe tweeps.
Na afloop nog gezellig nagepraat en weer terug naar Utrecht om verder te gaan met uitpakken en schoonmaken.

Groet,
Judith

OU Masterclass: Sociaal leren en Learning Analytics

Ha Marcel,

Ook al heb ik mijn mastertitel nu in the pocket, we blijven doorleren natuurlijk en zeker sociaal ūüôā

Toen ik de aankondiging zag van deze online masterclass van de OU-Welteninstituut: Sociaal leren en learning analytics moest ik daar natuurlijk aan mee doen. De masterclass startte op 2 september, en dat merkte ik meteen aan mijn mailbox omdat de notificaties van fora staan in een OU-cursus standaard aan staan. Ik heb het maar even gelaten. Gisteren ben ik eens een kijkje gaan nemen. En in plaats van de notificaties uit te vinken heb ik besloten een regel in mijn Outlook-agenda aan te maken zodat alle berichten in een OU-mapje komen. Die bekijk ik dan wel op een moment waarop mij dat uitkomt. Waarom toch notificaties aan? Via Outlook kan ik zoeken, via de leeromgeving van de OU niet. Zelfs als ik via bijdragen van een geselecteerd iemand iets wil terugvinden, word ik verwezen naar het hele forum, daar heb ik niets aan.

WeltenSLA

Maar nu over de inhoud.

In mei heb ik de MOOC Explore Social Learning gevolgd (zie mijn blogs hierover). Ik herkende de reacties in de groepsdiscussieruimte op de vraag

Wat betekent sociaal leren voor jou?

Deze kwamen overeen met reacties in de MOOC Social Learning. Velen antwoorden: samen en van elkaar leren, informeel leren. Ja, leren is een sociale activiteit.¬†In de jaren zeventig van de vorige eeuw ging Bandura in zijn Social Learning Theory er al van uit interactie belangrijk is voor leren. Voor mij krijgt het begrip¬†social learning door sociale media betekenis. Uit¬†het onlangs gepubliceerd boek ‚ÄėSocial learning en leren met sociale media‚Äô van Wilfred Rubens en Marcel de Leeuwe komt deze definitie: ‚Äúsamenwerkend leren met behulp van sociale media, waarbij de lerende veel controle heeft over wat, hoe, waar en waarmee er geleerd wordt‚ÄĚ. Hier ben ik dus volledig mee eens. Voor mij is sociaal leren niet per definitie een combinatie tussen formeel en informeel leren, niet alleen samenwerkend leren. Voor mij zijn sociale media onlosmakelijk verbonden met de term social learning. Een boek lezen zoals dat gisteren tijdens¬†de live sessie door Maarten de Laat als ook voorbeeld¬†van (passief) sociaal leren, vind ik dus geen social learning. Ik twijfel nog of ik vind dat ‘lurkers’ (zij die niet actief participeren in sociale netwerken) ook sociaal leren. Want onderstaande definitie van Maria Conner¬†over¬†social learning spreekt nadrukkelijk over participatie:

I define social learning as participating with others to make sense of new ideas. Augmented by a new slew of social tools, people can gather information and gain new context from people across the globe and around the clock as easily as they could from those they work beside.

Social learning en het participeren in sociale media vraagt volgens mij om in een bepaalde mate van openheid om relaties op te bouwen, om vrijelijke open kennis en ervaringen te delen, om een proactieve houding en het benutten van je netwerk.

De volgende vraag die men ons vroeg te beantwoorden in deze masterclass:

Wat verstaat je zelf onder elk van de 3 metaforen voor sociaal leren

Hiervoor werd verwezen naar het artikel: Social Learning Analytics: Navigating the changing settings of Higher Education van Maarten de Laat en Fleur Prinsen. Een interessant artikel en eigenlijk de basis van deze masterclass. Volgens De Laat en Prinsen onwikkelt het hoger onderwijs meer en meer richting open access en (professionele leer)netwerken, wordt levenlang leren belangrijk en krijgt sociaal kapitaal steeds meer waarde. Er is een toenemende focus op samenwerkend, interactief, netwerkend leren. Het leren verandert naar meer gepersonaliseerd, actief, verbindend, samenwerken leren in alle openheid; MOOC’s worden daarbij als voorbeeld genoemd. De schrijvers vragen zich af: Als leren meer ontworpen moet worden rondom sociale interactie en relationele verbinding, hoe krijgen we dat dan voor elkaar? De oplossing wordt gezocht in Social Learning Analytics (met de verwarrende afkorting SLA, betekent ook Service Level Agreement). Learning analytics betreft het verzamelen, analyseren en interpreteren van data over studenten in het onderwijs. Met bijna elke elektronische leeromgeving is dit mogelijk. SLA betreft dan de sociale aspecten van leren met het doel studenten meer bewust te maken en inzicht te verschaffen van hun netwerkactiviteiten en hun connecties in deze netwerken. De wetenschappers stellen een model voor dat vooral aandacht besteed aan de 3 metaforen voor sociaal leren: participation, co-construction and becoming. Wat ik onder deze metaforen versta?

Participation: Deelnemen is een voorwaarde van social learning. Als je niet particpeert wordt er niet sociaal geleerd.
Co-construction: Met en door anderen tot nieuwe inzichten en kennis komen.  Je open stellen is voor mij een voorwaarde om tot co-creatie te komen. Zeker online kan dat voor sommig moeilijk zijn, je stelt je kwetsbaar op door je gedachten, denkbeelden, mening, kennis open te delen.
Becoming: identiteit ontwikkelen, professionele beroepshouding

De laatste vraag van de leeractiviteiten van dag 1 en 2 had betrek over hoe ik hier dan vorm aan geef. Deze vraag hoef ik in dit blog niet te beantwoorden ūüėȬ†De andere¬†pdf’s met theoretische onderbouwingen heb ik gelaten voor wat het is, ook omdat sommige gescande artikelen niet uitnodigde tot lezen. Vrijdag heb ik de live-sessie¬†Maarten de Laat en Fleur Prinsen gevolgd. Ik vond het vooral leuk om te chatten met de andere deelnemers. Door hun vragen en opmerkingen werd ik ook weer tot nadenken gezet. Ik merkte dat vooral het inzetten van sociale media (Facebook/Whatsapp) in het onderwijs bij deelnemers tot veel vragen leiden. Hoe al dan niet te participeren in deze omgevingen? Welke rol neem je als docent aan? Het privacy-aspect bij het item over (social) learning analytics gaf ook wat stof tot discussie.

De volgende leesopdrachten staan al weer klaar. Nu gaat het meer om het ontwerpen om sociaal leren te ondersteunen en te stimuleren. Leuk!
En er is een blogactiviteit aan gekoppeld. Nog leuker ūüôā Uiteraard zal ik die ook hier delen.

Groet,
Judith

%d bloggers liken dit: